Здесь написаны слова существительные в именительном (кто?, что?) падеже. Вам нужно составить предложения, используя эти слова прибавляя к ним существительные дательного(кому?чему?) падежа. СЛОВА: Письмо-что, подарок-что, свитер, телефон, часы, билеты, прическа, кольцо, фартук. Например: я очень туго завязала (что?)фартук (кому?)сестре.
На столе не было письма (чего?).Мы не нашли подарка (чего?) для мамы.У мальчика не было теплого свитера (чего?).На пальце не оказалось кольца (чего?).Карманы фартука (чего?) были пусты.Мы потеряли несколько билетов (чего?).У девушки была красивая форма прически (чего?).В магазине продаются аксессуары для телефона (чего?).Я не слышал звона часов (чего?).
2. Составьте предложения используя слова существительные родительного (кого?чего?) падежа. Слова: мальчика, свитера, кольца, фартука, прически, билетов, телефона, часов, подарка, письма.
One day a man went to see his doctor and said to him, ‘I’ve swallowed a horse, doctor, and I feel very ill.’ The doctor thought for a few seconds and then said, ‘All right, Mr. Lloyd, I’ll help you. Please lie down on this bed.’ The doctor’s nurse gave the man an injection, the man went to sleep, and the doctor went out quickly to look for a horse in the town. After half an hour he found one, borrowed it and took it into his office, so when Mr. Lloyd woke up, it was there in front of him. ‘Here’s the horse, Mr. Lloyd,’ the doctor said. ‘I’ve taken it out of your stomach, and it won’t give you any more trouble now.’ At first Mr. Lloyd was happy, but then he looked at the horse again and said, ‘But, doctor, my horse was white, and this one’s brown!’
Փյունիկեցիները, ինչպես մենք՝ հայերս աշխարհի հնագույն ժողովուրդներից էր, համաշխարհային քաղաքակրթության սկզբնավորողներից: Փյունիկիան ձգվում էր Միջերկրական ծովի արևելյան ափի երկայնքով, ընդգրկել է այժմյան Լիբանանի, Սիրիայի տարածքները: Համեմատած այդ շրջանի մեծ տերությունների ՝ Միջագետքի, Եգիպտոսի, Պարսկաստանի, Հին Հռոմի հետ, Հին Փյունիկիան զբաղեցնում էր ընդամենը մի փոքրիկ տարածք: Բայց նրա խոսքը որոշիչ էր եգիպտական քաղաքների խորշերում, Սիցիլիայի ափերին, Իսպանիայի, Հյուսիսային Աֆրիկայի հունական նավահանգիստներում … Փյունիկյան նավերը գերակշռում էին ամբողջ Միջերկրական ծովում: Փյունիկեցիները աշխարհին տվեցին այբուբեն, որը գոյություն ունեցող բոլոր գրային համակարգերի հիմքը դարձավ , առաջին կարգի ծովային նավեր և շատ ավելին …
Ո՞րն էր այս փոքրիկ ժողովրդի ուժը:
Փյունիկյան պետության բնիկների մասին ստույգ պատմությանը հայտնի չէ, ինչևէ, նրանց անմիջական նախնիները այստեղ ապրել են մ.թ.ա. III հազարամյակից: Փյունիկեցիներն իրենք իրենց համարում էին «այսինչ քաղաքի բնակիչներ»: Փյունիկյան քաղաքներում ամենահին շերտերը նշվում են մ.թ.ա. մոտ 3000 թվին: Այս ժամանակաշրջանից էլ սկսվում է քաղաքային քաղաքակրթության պատմությունը:
Դեռևս մ.թ.ա. V հազարամյակում նրանք Առաջավոր Ասիայում խոշոր քաղաքներ ու բնակավայրեր էին հիմնել, որոնցից առավել նշանավորներն են Բիբլոսը, Սիդոնը, Տյուրոսը, Բերիթը (Բեյրութ), Ակրովը: Փյունիկիայում տները սովորաբար կառուցվում էին երկհարկանի ՝ վերջին հարկում բաց կամ արգելված պատկերասրահով, որտեղ բնակվում էին տերերը: Ստորին հարկում, հաճախ քարից հատակով, որտեղ պահվում էին տարբեր պահեստավորված իրեր, ապրում էին ստրուկները:
Առաջադրանք 1
1.Սովորել պատմել:
2 Գրավոր ներկայացրու՛ և հիմնավորի՛ր տպավորիչ հատվածը:
Դաս 2
Մի փոքր էլ Կարթագենի մասին
Կարթագենը ՝ Հյուսիսային Աֆրիկայի փյունիկյան ամենամեծ գաղութը, էլ ավելի խիտ-խիտ էր կառուցված: Ըստ հին հռոմեական պատմաբանների ՝ Կարթագենում կային հարթ տանիքներով վեց հարկանի շատ շինությունները: Շենքերն այնքան մոտիկ էին իրար, որ մ.թ.ա. 146 թ.-ին հռոմեացի զինվորները քաղաքը գրավելու ժամանակ տախտակները տանիքից տանիք էին նետում և տեղափոխվում մեկ այլ շենք:
Արտաքինից տները զարդարում էին տարբեր նախշերով : Ներսում տան երկայնքով ձգվում էր միջանցքը, որի կենտրոնից դուրս էիր գալիս դեպի բակ: Բնակելի թաղամասերը գտնվում էին բակի երկու կողմերում:
Պեղումները նաև որոշակի պատկերացում են տվել փյունիկեցիներին շրջապատող կահույքի և կենցաղային իրերի մասին: Ամենայն հավանականությամբ, փյունիկեցիները օգտագործում էին ցածր սեղաններ, աթոռներ, աթոռակներ, հարթ մահճակալներ: Տանը պատվավոր տեղը զբաղեցնում էր մի մեծ փայտե սնդուկը, որտեղ պահվում էին տան հիմնական գանձերը: Նրանք, ովքեր ավելի հարուստ էին, այն ծածկում էին գորգով, իսկ աղքատները ՝ խսիրներով:
Մի փոքր էլ նորաձևության մասին
Փյունիկեցիները մինչև սրունք կրում էին լայն, երկար վերնաշապիկ, սովորաբար գոտիավորված չէին: Նրանք հագնում էին սանդալներ: Կանայք կրում էին նույն տունիկաներից, միայն ավելի կարճ, մինչև ծնկները: Ի տարբերություն տղամարդկանց, նրանք գոտի էին կապում, երբեմն նույնիսկ երկու: Թե տղամարդկանց, թե՛ կանանց հագուստը ծալքավոր էր, ասեղնագործ և բավականին գունեղ ՝ զարդարված տարբեր գույների շերտերով, այդ թվում ՝ հայտնի փյունիկյան մանուշակագույնով: Նրանք սիրում էին նաև զարդեր: Ականջօղեր, վզնոցներ, մատանիներ, ապարանջաններ: Արիստոտելը հայտնում է, որ կարթագենացի տղամարդիկ կրում էին այնքան մատանի, որքան մասնակցում էին արշավանքների: Յուրահատուկ զարդարանք էր համարվում քրի վրայի օղակները:
Փյունիկեցիների համար պարտադիր էր գլխաշորը: Կանայք սովորաբար իրենց գլխի վրա կրում էին գլխազարդ, իսկ տղամարդիկ ՝ կոնաձև կամ բարձր, առանց ծայրամասի գլանաձեւ գլխարկներ: Մինչ այժմ կարմիր գլանաձը գլխարկները, որոնք փյունիկեցիներից հետո էլ գոյատևեց երկար դարեր, շարունակում է մնալ Հյուսիսային Աֆրիկայի բնակիչների սիրված գլխարկը: Իսկ թուրքական ֆեսը պահպանում է հեռավոր անցյալի միջերկրածովյան նորաձևության հիշողությունը:
Փյունիկյան Բիբլոս քաղաքն էր Փյունիկիայի գիտության և կրթության կենտրոնը: Այնտեղ էին արտադրվում լավագույն պապիրուսներն ու տարածվում տարածաշրջանում: Շատ հնագույն լեզուներում Բիբլոս բառը հոմանիշ դարձավ գիրք բառին, որտեղից էլ գործածության մեջ մտավ Բիբլիա բառը որպես Գիրք գրոց:
Առաջադրանք 2
1.Սովորել պատմել:
2.Գրավոր ներկայացրու՛ փյունիքյան նորաձևության մասին։
Հայտնի է, որԵրկրագնդի մակերևույթից դեպի վեր կամ որոշակի բարձրությունից դեպի ներքև նետված ցանկացած մարմին ընկնում է Երկրի վրա: Ցած են ընկնում տերևները, ձեռքից բաց թողնված քարը, անձրևի կաթիլները, ձյան փաթիլները և այլն: Դրա պատճառը Երկրի ձգողությունն է: Երկիրն օժտված է իրեն մակերևութամոտ մարմինները ձգելու հատուկ ընդունակությամբ, այնքան ակնհայտ է, որ հայտնի է եղել մարդկությանը դեռևս քաղաքակրթության ծագման ժամանակաշրջանից:Տիեզերական ձգողության շնորհիվ է,որ բոլոր մոլորակները, այդ թվում նաև Երկիրը, պտտվում են Արեգակի շուրջը: Այն ուժը,որով Երկիրն է դեպի իրեն ձգում որև մարմին,կոչվում է ծանրության ուժ: Ծանրության ուժն ուղղված է դեպի Երկրի կենտրոնը, հետևաբար նրա տարբեր վայրերում տարբեր ուղղություն ունի. նշանակվում է՝ Fծ.: Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից. որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:
Մարմիններին ձգելը յուրահատուկ է ոչ միայն Երկրին, այլև` բոլոր երկնային մարմիններին: Լուսինը նույնպես ձգում է իր վրա գտնվող մարմիններին. դա զգացել են Լուսնի վրա իջած տիեզերագնացները: Արեգակի ձգողության շնորհիվ է, որ մոլորակները պտտվում են նրա շուրջը: Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։ Մարմնի կշիռն ընդունված է նշանակել P տառով։ Երկրի նկատմամբ դադարի վիճակում գտնվող, ինչպես նաև ուղղագիծ հավասարաչափ շարժվող մարմնի կշիռը հավասար է նրա վրա ազդող ծանրության ուժին.
Աշուն էր։ Հողմը սրբում էր ծառերի վրա մնացած վերջին տերևները։ Մի փոքրիկ դեղին տերև, որն ապրում էր հսկա կաղնու ծառի վրա, օրեր շարունակ երազում էր ճանապարհորդության մասին։ Նա ուզում էր տեսնել աշխարհը, զգալ քամու հպումը և անցնել գետերի վրայով։ Եվ ահա, մի օր, ուժեղ քամին եկավ ու քնքշորեն պոկեց նրան ծառից։
Քամին տերևին տարավ դեպի հեռու սարեր, որտեղ մառախուղն էր։ Տերևն առաջին անգամ զգաց բարձրության շունչը, երբ նայում էր ներքև՝ գետերի պտույտներին ու փոքրիկ գյուղերին։ Հետո քամին նրան իջեցրեց մի այգի, որտեղ երեխաները խաղում էին գունավոր տերևների հետ։ Մեկը վերցրեց դեղին տերևը և պահեց իր ձեռքում։ «Ինչ գեղեցիկ տերև է»,- ասաց երեխան ու դրեց տետրակի մեջ։
Բայց տերևը չէր ցանկանում մնալ այնտեղ։ Մի նոր քամի փչեց, և տերևը դուրս պրծավ տետրակից՝ շարունակելով իր ճանապարհորդությունը։ Այս անգամ նա հասավ գետի ափ, որտեղ ձկնորսներն էին նստած։ Նա ընկավ գետը, ու ջուրը սկսեց կրակոտ պարերով տանել նրան։ Ջուրը նրան տարավ ծով, որտեղ նա տեսավ ալիքների զայրույթն ու անսահման երկինքը։
Տերևի կյանքն արդեն մոտ էր ավարտին, բայց նա չէր տխրում։ Նա հասկացել էր, որ կյանքն իսկապես գեղեցիկ է իր բոլոր պահերով՝ թե՛ քամու և ջրի քնքուշ շոյանքով։
Հեռու մի հեռուներում նա դանդաղ նստեց ավազի վրա՝ ծովափին։ Եվ չնայած իր փոքրիկ կյանքին՝ նա երջանիկ էր։ Նա ապրեց իր ճանապարհորդությունը լիարժեք՝ դառնալով աշնան իրական խորհրդանիշը։
Արևելյան կողմն աշխարհի Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա… Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին Լայն երակին մեջ ակոսին. Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝ Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:
Արևմտյան կողմն աշխարհի Բերրիությո՜ւն թող ըլլա… Ամեն աստղե ցող կայլակի, Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի. Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝ Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:
Հյուսիսային կողմն աշխարհի Առատություն թող ըլլա… Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին Հավետ լողա թող գերանդին. Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝ Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:
Հարավային կողմն աշխարհի Պտղաբերում թող ըլլա… Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն, Հորդի գինին բաժակներուն. Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝ Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։
Բառարան
կայլակի-կհոսի
թող ըլլա-թող լինի
ցորյանի-ցորենի
աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ
Առաջադրանքներ
1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․
Ագապե Ավագյան 