2)Isn’t
3)Is
4)Aren’t
5) haven’t
6)Do
1-h
2.f
3-g
4-i
5-c
6-a
7-e
8-d
9-j
10-b
Didnt he?
English Classwork
English Homework
A) Amy has 4 ideas for making her town better for teenagers.
More cycle lanes.
More clubs and places to meet.
More sports facilities.
Stop dropping litter.
B)Underline and circle
First of all
I believe
I think
In my opinion
I,m sure
C)I live in Yerevan. My city is very beautiful, but there are some problems. First of all, there is a lot of litter in the streets, and people should keep the city cleaner. Also, we need more trees and parks. In my opinion, people should use cars less and walk more. I’m sure that if we all take care of our city, it will become cleaner and more beautiful.
Իոնային Կապ
Էնրիկե Մալակա
Էնրիկե դե Մալակա՝ ստրուկը, որը կարող էր առաջինը շրջագայել աշխարհը
Ո՞վ էր Էնրիկե դե ՄալականԷնրիկե դե Մալական XVI դարի պատմության ամենահետաքրքիր, բայց քիչ հայտնի մարդկանցից էր։ Նա ծագումով Հարավարևելյան Ասիայից էր և հայտնի դարձավ որպես մեծ ծովագնաց Ֆեռնան Մագելանի ստրուկն ու թարգմանիչը։Նրա ծննդավայրի մասին հստակ տեղեկություններ չկան։ Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ նա ծնվել էր Մալակայում՝ ներկայիս Մալայզիայի տարածքում, իսկ մյուսների համաձայն՝ Սումատրա կղզում։
Ինչպե՞ս դարձավ ստրուկ
1511 թվականին պորտուգալացիները գրավեցին Մալակա քաղաքը։ Այդ ժամանակ Էնրիկեն գերի ընկավ և դարձավ Ֆեռնան Մագելանի ստրուկը։Մագելանը նրան տարավ Եվրոպա։ Էնրիկեն գիտեր մալայերեն և ժամանակի ընթացքում սովորեց նաև եվրոպական լեզուներ։ Այդ գիտելիքների շնորհիվ նա հետագայում կարևոր դեր ունեցավ ծովային ճանապարհորդությունների ընթացքում։
Մասնակցությունը շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը1519 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Մագելանը հինգ նավով մեկնեց Իսպանիայից՝ նպատակ ունենալով գտնել դեպի Համեմունքների կղզիներ տանող արևմտյան ծովային ճանապարհը։Արշավախմբին մասնակցում էր նաև Էնրիկեն։ Նավաստիները հաղթահարում էին բազմաթիվ դժվարություններ՝ փոթորիկներ, սննդի պակաս և երկարատև ճանապարհորդության ծանր պայմաններ։
1521 թվականին նրանք հասան Ֆիլիպինյան կղզիներ։ Այստեղ Էնրիկեն կարողացավ մալայերենով հաղորդակցվել տեղի առաջնորդների հետ։ Նա օգնում էր Մագելանին բանակցել բնակիչների հետ և հասկանալ նրանց խոսքը։Մագելանի մահը և Էնրիկեի ճակատագիրը1521 թվականի ապրիլի 27-ին Մագելանը զոհվեց Մակտան կղզում տեղի ունեցած ճակատամարտում։
Մագելանն իր կտակում նախատեսել էր Էնրիկեին ազատ արձակել իր մահից հետո։ Սակայն արշավախմբի նոր ղեկավարությունը չցանկացավ նրան ազատություն տալ։Դրանից հետո Էնրիկեի ճակատագիրը դարձավ առեղծվածային։ Պատմական աղբյուրները հստակ չեն հայտնում, թե որտեղ և ինչպես ավարտվեց նրա կյանքը։Հետաքրքիր պատմական փաստՈրոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ Էնրիկեն կարող էր լինել աշխարհն առաջինը շրջանցած մարդը։Քանի որ նա Ասիայից տեղափոխվել էր Եվրոպա, իսկ հետո Մագելանի արշավախմբի հետ արևմուտքից վերադարձել Հարավարևելյան Ասիա, հնարավոր է՝ նա գրեթե ավարտած լիներ երկրագնդի շուրջ ամբողջական ճանապարհը։Սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք նա վերադարձել է իր ծննդավայր, ուստի այս ենթադրությունը հաստատված չէ։
Եզրակացություն
Էնրիկե դե Մալական պատմության մեջ մնաց որպես մարդ, որը ստրուկ լինելով՝ կարևոր մասնակցություն ունեցավ աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններից մեկին։Նրա պատմությունը հիշեցնում է, որ աշխարհագրական հայտնագործությունների հաջողության մեջ մեծ դեր են ունեցել ոչ միայն հայտնի ծովագնացները, այլև նրանց օգնող մարդիկ, որոնց անունները հաճախ մոռացվել են։
Ա
Կոնդ
Ներածություն
Երևանը աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկն է, որն ունի ավելի քան 2800 տարվա պատմություն։ Մայրաքաղաքի պատմական թաղամասերից առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Կոնդը։ Այն գտնվում է Երևանի կենտրոնական հատվածում՝ բարձրադիր տարածքի վրա։
Կոնդը հայտնի է իր նեղ ու ոլորապտույտ փողոցներով, հին քարաշեն տներով, փոքրիկ բակերով և յուրահատուկ մթնոլորտով։ Ի տարբերություն ժամանակակից Երևանի՝ այստեղ դեռ կարելի է տեսնել հին քաղաքի կառուցապատման առանձնահատկությունները։
Կոնդը պարզապես բնակելի թաղամաս չէ, այլ պատմական վայր, որտեղ պահպանվել են Երևանի անցյալի բազմաթիվ հետքեր։
Կոնդի անվանումն ու պատմությունը
«Կոնդ» բառը նշանակում է բլուր կամ բարձրադիր տեղանք։ Թաղամասը հենց այդպիսի վայրում է գտնվում, ինչի պատճառով էլ ստացել է իր անվանումը։
Կոնդը Երևանի հնագույն բնակելի թաղամասերից է։ Այն հատկապես հայտնի էր միջնադարում և հետագա դարերում։ Նախկինում այստեղ բնակվել են տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչներ՝ հայեր, պարսիկներ և այլ ժողովուրդներ։
Բնակիչները զբաղվել են արհեստագործությամբ, առևտրով և առօրյա աշխատանքներով։ Կոնդի բակերում մարդիկ հաճախ ապրել են մեծ ընտանիքներով, իսկ հարևանները միմյանց լավ ճանաչել են։
Ժամանակի ընթացքում Երևանը մեծացել և վերակառուցվել է, սակայն Կոնդի որոշ հատվածներ պահպանել են հին քաղաքին բնորոշ տեսքը։
Կոնդի ճարտարապետական առանձնահատկությունները
Կոնդի ամենահետաքրքիր առանձնահատկություններից մեկը նրա ճարտարապետությունն է։
Այստեղ տները կառուցված են իրար շատ մոտ, իսկ փողոցները հաճախ այնքան նեղ են, որ մեքենաները դժվարությամբ են անցնում։ Շատ տներ ունեն հաստ քարե պատեր, փայտե դռներ, փոքրիկ պատուհաններ և ներքին բակեր։
Թաղամասի կառուցապատումը ձևավորվել է աստիճանաբար՝ առանց ժամանակակից քաղաքներին բնորոշ ուղիղ փողոցների։ Այդ պատճառով Կոնդի փողոցները երբեմն լաբիրինթոս են հիշեցնում։
Կոնդի տների մի մասը կառուցված է տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հենց այդ պատճառով այստեղ կարելի է տեսնել տարբեր ոճերի ու ժամանակների շինություններ։
Կոնդի պատմական հուշարձանները
Կոնդի կարևոր պատմական կառույցներից է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին։ Այն վնասվել է 1679 թվականի ուժեղ երկրաշարժի ժամանակ, իսկ 1710 թվականին վերակառուցվել է։
Եկեղեցին երկար տարիներ եղել է թաղամասի բնակիչների հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը։
Կոնդում պահպանվել են նաև հին մզկիթի մնացորդներ։ Դրանք վկայում են, որ անցյալում այստեղ ապրել են տարբեր կրոնների և մշակույթների ներկայացուցիչներ։
Այս պատմական կառույցները կարևոր են, քանի որ օգնում են ուսումնասիրել Երևանի անցյալն ու հասկանալ քաղաքի բազմազգ պատմությունը։
Հետաքրքիր փաստեր Կոնդի մասին
- Կոնդը Երևանի ամենահին թաղամասերից մեկն է։ Նրա որոշ փողոցներ պահպանել են պատմական կառուցվածքը։
- Թաղամասը գտնվում է բլրի վրա։ Դրա պատճառով այստեղ շատ են աստիճաններն ու թեք փողոցները։
- Կոնդը նման է բացօթյա թանգարանի։ Այստեղ կարելի է տեսնել հին Երևանի կենցաղին բնորոշ տներ ու բակեր։
- Կոնդում կան գունավոր պատանկարներ։ Դրանք ստեղծվել են տարբեր ժամանակներում և հետաքրքիր տեսք են հաղորդում հին պատերին։
- Կոնդը գրավում է զբոսաշրջիկներին և լուսանկարիչներին։ Նրա նեղ փողոցներն ու պատմական միջավայրը հետաքրքիր են լուսանկարելու համար։
Կոնդի բնակիչների կյանքն ու ավանդույթները
Կոնդը հետաքրքիր է ոչ միայն իր շենքերով, այլև մարդկանց կյանքով։ Հին թաղամասերին բնորոշ էին հարևանների սերտ հարաբերությունները, ընդհանուր բակերը և ընտանեկան ավանդույթները։
Բակերը հաճախ եղել են մարդկանց հանդիպման ու շփման վայրեր։ Երեխաները խաղացել են նեղ փողոցներում, իսկ մեծահասակները հավաքվել են բակերում և զրուցել։
Այսպիսի միջավայրը նպաստել է հարևանների միջև ամուր կապերի ձևավորմանը։ Կոնդի պատմությունը նաև այստեղ ապրած մարդկանց ու նրանց առօրյայի պատմությունն է։
Կոնդը մեր օրերում
Այսօր Կոնդը գտնվում է ժամանակակից Երևանի կենտրոնում։ Նրա շրջակայքում կառուցվել են նոր շենքեր, ճանապարհներ և բնակելի համալիրներ, սակայն թաղամասի որոշ հատվածներում պահպանվել է հին միջավայրը։
Միաժամանակ Կոնդում կան բազմաթիվ խնդիրներ։ Որոշ տներ հին են, վնասված և վերանորոգման կարիք ունեն։ Բնակիչների համար կարևոր են նաև բարեկարգ ճանապարհները և հարմարավետ կենցաղային պայմանները։
Կոնդի պահպանության հարցը կարևոր է, քանի որ անհրաժեշտ է համատեղել երկու նպատակ՝ բարելավել մարդկանց կյանքը և չկորցնել պատմական ժառանգությունը։
Ինչո՞ւ պետք է պահպանել Կոնդը
Պատմական թաղամասերը քաղաքի հիշողության մի մասն են։ Դրանք մեզ պատմում են ոչ միայն հայտնի իրադարձությունների, այլև սովորական մարդկանց կյանքի մասին։
Եթե Կոնդի հին շինություններն ու փողոցները ամբողջությամբ անհետանան, Երևանը կկորցնի իր պատմական դիմագծի կարևոր հատվածներից մեկը։
Կոնդի արժեքավոր շինությունների ուսումնասիրությունը, վերականգնումը և պահպանումը կարող են օգնել ապագա սերունդներին ավելի լավ ճանաչել մայրաքաղաքի պատմությունը։
Եզրակացություն
Կոնդը Երևանի ամենայուրահատուկ պատմական թաղամասերից մեկն է։ Այն իր մեջ միավորում է հին ճարտարապետությունը, մշակութային ժառանգությունը, մարդկանց պատմություններն ու ավանդույթները։
Կոնդը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Երևանը փոխվել դարերի ընթացքում և ինչպիսի տեսք է ունեցել քաղաքը մինչև ժամանակակից շենքերի ու լայն պողոտաների կառուցումը։
Կոնդը պարզապես հին թաղամաս չէ։ Այն Երևանի անցյալի կենդանի հիշողությունն է, որի պահպանումը կարևոր է մեր քաղաքի և ապագա սերունդների համար։
Կենտրոնական Նյարդային Համակարգ Ողնուղեղ և Գլխուղեղ
1. Ի՞նչ օրգաններ են կազմում կենտրոնական նյարդային համակարգը։
Կենտրոնական նյարդային համակարգը կազմված է գլխուղեղից և ողնուղեղից։
2. Որտե՞ղ է գտնվում գլխուղեղը և ի՞նչ գործառույթներ է կատարում։
Գլխուղեղը գտնվում է գանգի խոռոչում։ Այն կարգավորում է օրգանիզմի աշխատանքը, պատասխանատու է մտածողության, հիշողության, խոսքի և շարժումների համար։
3. Որտե՞ղ է գտնվում ողնուղեղը և ո՞րն է նրա հիմնական դերը։
Ողնուղեղը գտնվում է ողնաշարի խողովակում։ Այն իրականացնում է ռեֆլեքսներ և նյարդային ազդակներ փոխանցում գլխուղեղի ու մարմնի միջև։
4. Ի՞նչ նշանակություն ունեն գլխուղեղը և ողնուղեղը մարդու օրգանիզմի գործունեության կարգավորման համար։
Գլխուղեղն ու ողնուղեղը միասին ղեկավարում և կարգավորում են օրգանիզմի աշխատանքը՝ ապահովելով օրգանների համաձայնեցված գործունեությունը և մարդու արձագանքը արտաքին ազդակներին։
Արևելյան Եվրոպա․ բնության, բնակչության և տնտեսության առանձնահատկությունները
Ներածություն
Արևելյան Եվրոպան Եվրոպայի կարևոր և բազմազան տարածաշրջաններից է։ Այն առանձնանում է իր աշխարհագրական դիրքով, բնական հարուստ պաշարներով, պատմական անցյալով և մշակութային առանձնահատկություններով։
Տարածաշրջանի երկրներն ունեն բնակչության տարբեր թվաքանակ, բնական պայմաններ և տնտեսական զարգացման մակարդակներ։ Այստեղ զարգացած են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և տրանսպորտի տարբեր ճյուղեր։
Այս նախագծում կուսումնասիրենք Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքը, բնակչության կազմն ու տեղաբաշխումը, տնտեսության հիմնական ճյուղերը և դրանց զարգացման վրա ազդող գործոնները։
Նախագծի նպատակն է բացահայտել Արևելյան Եվրոպայի առանձնահատկությունները և հասկանալ, թե ինչպես են բնությունը, բնակչությունն ու բնական ռեսուրսները փոխկապակցված տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման հետ։
3․ Արևելյան Եվրոպայի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները
Արևելյան Եվրոպան գտնվում է Եվրոպայի արևելյան մասում։ Տարածաշրջանն աչքի է ընկնում իր ընդարձակ հարթավայրերով, լեռնային տարածքներով և բնական հարուստ պաշարներով։
Այստեղ են գտնվում Ուկրաինան, Բելառուսը, Մոլդովան և մի շարք այլ երկրներ։ Տարածաշրջանի հարավային հատվածը կապված է Սև ծովի հետ։
Աշխարհագրական դիրքը կարևոր դեր ունի երկրների միջև առևտրի, տրանսպորտի և տնտեսության զարգացման գործում։
Արևելյան Եվրոպան աչքի է ընկնում բնակչության ազգային և մշակութային բազմազանությամբ։ Այստեղ ապրում են տարբեր ժողովուրդներ՝ ուկրաինացիներ, բելառուսներ, լեհեր, ռումինացիներ և այլ ազգություններ, որոնք ունեն իրենց լեզուն, ավանդույթներն ու մշակույթը։
Բնակչությունը տարածաշրջանում տեղաբաշխված է անհավասարաչափ։ Մարդիկ հիմնականում կենտրոնացած են խոշոր քաղաքներում, արդյունաբերական կենտրոններում և տնտեսական զարգացած շրջաններում։
Տարածաշրջանի հայտնի քաղաքներից են Վարշավան, Կիևը, Բուխարեստը և Բուդապեշտը։ Դրանք կարևոր դեր ունեն իրենց երկրների տնտեսական, մշակութային և կրթական կյանքում։
Հետաքրքիր փաստ․ Արևելյան Եվրոպայի մի շարք երկրներում բնակչության թիվը նվազում է՝ ծնելիության ցածր մակարդակի, բնակչության ծերացման և արտագաղթի պատճառով։
5.Արևելյան Եվրոպայի արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը
Արևելյան Եվրոպայի տնտեսության կարևոր ճյուղերից են արդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունը։ Դրանց զարգացմանը նպաստում են բնական հարուստ պաշարները, բերրի հողերը և աշխատանքային ռեսուրսները։
Արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են մեքենաշինությունը, մետաղաձուլությունը, քիմիական և սննդի արդյունաբերությունը։ Տարածաշրջանի որոշ երկրներում կարևոր նշանակություն ունեն նաև քարածխի, նավթի և բնական գազի արդյունահանումը։
Գյուղատնտեսության մեջ մեծ տեղ է զբաղեցնում բուսաբուծությունը։ Աճեցնում են ցորեն, եգիպտացորեն, արևածաղիկ, կարտոֆիլ և շաքարի ճակնդեղ։ Զարգացած է նաև անասնապահությունը՝ հատկապես խոշոր եղջերավոր անասունների և խոզերի բուծումը։
Հետաքրքիր փաստ․ Ուկրաինայի բերրի սևահողերը համարվում են աշխարհի արժեքավոր գյուղատնտեսական հողերից։ Դրանք նպաստում են հացահատիկային մշակաբույսերի բարձր բերքատվությանը։
6․ Արևելյան Եվրոպայի հետաքրքիր փաստերը և եզրակացությունը
Արևելյան Եվրոպան հարուստ է բնական, պատմական և մշակութային արժեքներով։ Տարածաշրջանի ամենահայտնի լեռնային համակարգերից են Կարպատյան լեռները, որոնք աչքի են ընկնում իրենց գեղեցիկ բնությամբ, խիտ անտառներով և կենդանական աշխարհի բազմազանությամբ։
Դանուբը Եվրոպայի կարևորագույն գետերից է։ Այն անցնում է 10 երկրների տարածքով կամ նրանց սահմաններով և մեծ նշանակություն ունի նավագնացության, առևտրի ու զբոսաշրջության զարգացման համար։ Դանուբի դելտան նաև բազմաթիվ հազվագյուտ թռչունների բնակավայր է։
Ուկրաինան հայտնի է իր բերրի սևահողերով, որոնք համարվում են աշխարհի ամենաարժեքավոր գյուղատնտեսական հողերից։ Դրանց շնորհիվ երկիրը պատմականորեն եղել է հացահատիկի և արևածաղկի խոշոր արտադրողներից մեկը։
Եզրակացություն
Ուսումնասիրելով Արևելյան Եվրոպան՝ պարզեցինք, որ այն առանձնանում է իր աշխարհագրական դիրքով, բազմազան բնությամբ, հարուստ բնական պաշարներով և տարբեր ժողովուրդների մշակույթներով
Տարածաշրջանի տնտեսության զարգացման գործում մեծ դեր ունեն արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, տրանսպորտը և միջազգային առևտուրը։ Սակայն երկրների տնտեսական զարգացման մակարդակները տարբեր են, քանի որ դրանք կախված են բնական պայմաններից, ռեսուրսներից, բնակչությունից և պատմական իրադարձություններից։
English
Page 27 ex.2 b
A-3
B-6
C-4
D-1
E-2
F-5
Գործնական Քերականություն
1․ Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր Ա և Բ տեքստերում բայերի ժամանակները համեմատի՛ր:
Ա. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունենալ)չունեն: Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել),կարծում են, որ կաթր ֆաբրիկայում է պատրաստվում(պատրաստվել):Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել է, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվել)ցուցադրվեն և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվել)կազմակերպվի նրանց կիթը:
Բ. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվել էր, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում չունեինթ(չունենալ): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել)կարծում էին, որ կաթը ֆաբրիկայում (պատրաստվել)էր պատրաստվում:Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել էր, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվել) ցուցադրվեինև օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվել) կազմակերպվեր նրանց կիթը:
2․ Տրված բայերը խոնարհի՛ր անցյալ կատարյալ ժամանակաձևով և ընդգծի՛ր վերջավորությունները:
Ա. Վկայել, հուսալ: Բ. Հեռանալ, մոտենալ, տեսնել: Գ. Հասկացնել, արթնացնել:
Վկայեցի, վկայեցիր, վկայեց, վկայեցինք, վկայեցիր, վկայեցին
Հուսացի, հուսացիր, հուսաց, հուսացինք, հուսացիք, հուսացին
հեռացա, հեռացար, հեռացավ, հեռացանք, հեռացար, հեռացան
Մոտեցա, մոտեցար, մոտեցավ, մոտեցանք, մոտեցաք, մոտեցան
Տեսա, տեսար, տեսավ, տեսանք, տեսաք, տեսան
հասկացրի, հասկացրիր, հասկացրեց, հասկացրինք, հասկացրիք, հասկացրին
Արթնացրի, արթնացրիր, արթնացրեց, արթնացրինք, արթնացրիք, արթնացրին
3. Տրված նախադասությունները ձևի և իմաստի ի՞նչ տարբերություններ ունեն:
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են (վաղակատար ներկա), որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է (ներկա) երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը)։
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին (անցյալ կատարյալ), որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր (անցյալ անկատար) երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը)։
Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն (ենթադրական ապառնի), որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է (ներկա) երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը)։
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզել են (վաղակատար ներկա), որ երկրագնդի բնակչությունը խոսելու է (ապակատար ներկա) երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը)։
Ֆրանսիացի գիտնականները պարզեցին, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում էր երկու հազար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը):
Ֆրանսիացի գիտնականները կպարզեն, որ երկրագնդի բնակչությունը խոսում է երկու հագար յոթ հարյուր իննսունվեց լեզվով (չհաշված յոթ-ութ հազար բարբառը)
4.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:
Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեն զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան։ Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեն և, հավանաբար, կկարողանան ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ։
Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեին զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային։ Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեին և, հավանաբար, կկարողանային ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ։
Ա տեքստում խոսվում է մի գործողության մասին, որը հնարավոր է իրականանա ապագայում։
Բ տեքստում խոսվում է երևակայական, ենթադրյալ գործողության մասին, որն իրականում տեղի չի ունենում։
Կուզեի լինել։ Ռաբիդրանաթ Թագոր
Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է մանրավաճառը. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին անպայման տուն վերադառնալու
Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու կանչել. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»:
Երբ իրիկունները վերադառնում եմ դպրոցից, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին` անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է` փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր:
Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստ փայտը ձեռքին:
Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում` ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի` մեկ հատիկ կարմիր աչքով:
Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում:
Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:
Առաջադրանքներ
Ուզում եմ մանրավաճառ լինել, քանի որ ամբողջ օրը շրջելու էի փողոցներով, այգիներով ու բարձրաձայն կանչելու էի«Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, որ ամբողջ օրը մշակեյի իմ պարտեզը
Կուզեի ես էլ պահապան լինել, որպեսզի։ ամբողջ գիշեր քայլեի փողոցներով այգիներով և լապտերովս ստվերները փախցնեի:
2․ «Կուզեի լինել» ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարը (հեղինակի ասելիքը) հետևյալն է` ….հաճախ թվում է, թե ուրիշների աշխատանքն ավելի հեշտ ու հաճելի է, քան իրենցը, բայց իրականում ամեն գործ ունի իր դժվարությունները։
Կուզեի լինել» ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարի հետ (համաձայն եմ, համաձայն չեմ), որովհետև կարծում եմ, որ ուրիշների աշխատանքը մեզ միշտ ավելի հեշտ է թվում։ Մենք հաճախ մտածում ենք, թե նրանց գործը դժվար չէ, բայց երբ ինքներս ենք փորձում անել նույն աշխատանքը, հասկանում ենք, թե որքան ջանք, ժամանակ և համբերություն է պահանջվում։ Այդ պատճառով պետք է գնահատել յուրաքանչյուրի աշխատանքը։
3.Ի՛նքդ ստեղծագործիր «Կուզեի լինել» վերնագրով։
Կուզեի լինել
Երբեմն նայում եմ մարդկանց և մտածում, թե ինչ լավ կլիներ լինել նրանց փոխարեն։ Մեկը հաջողակ է, մյուսը՝ հայտնի, երրորդն էլ կարծես ապրում է առանց որևէ դժվարության։ Այդ պահերին մոռանում եմ, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի իր խնդիրները, որոնց մասին մենք նույնիսկ չենք պատկերացնում։
Ես կուզեի լինել այնպիսի մարդ, ով երբեք չի սխալվում, չի վախենում դժվարություններից և միշտ հասնում է իր նպատակներին։ Բայց որքան մեծանում եմ, այնքան ավելի եմ հասկանում, որ այդպիսի մարդիկ պարզապես գոյություն չունեն։ Նույնիսկ ամենահաջողակ մարդիկ երբեմն հիասթափվում են, պարտվում և ստիպված են լինում ամեն ինչ նորից սկսել։
Մի օր մտածեցի՝ ինչո՞ւ եմ ցանկանում լինել ուրիշի փոխարեն։ Չէ՞ որ ես էլ ունեմ իմ երազանքները, կարողությունները և նպատակները։ Գուցե ուրիշի կյանքը հեռվից ավելի գեղեցիկ է թվում, որովհետև մենք տեսնում ենք միայն նրա հաջողությունները, բայց ոչ այն դժվարությունները, որոնց միջով նա անցել է։
Այդ ժամանակ հասկացա, որ ամենակարևորը ուրիշի նման դառնալը չէ, այլ սեփական ճանապարհը գտնելը։ Պետք չէ համեմատել մեր կյանքի սկիզբը ուրիշի հաջողության հետ, որովհետև յուրաքանչյուր մարդ իր ճանապարհն ունի անցնելու։
Հիմա, երբ ինձ հարցնեն՝ ո՞վ կուզեիր լինել, ես կպատասխանեմ՝ կուզեի լինել ինքս, բայց իմ ավելի լավ տարբերակը։ Որովհետև ամենամեծ հաջողությունը ոչ թե ուրիշի կյանքով ապրելն է, այլ սեփական կյանքը արժեքավոր դարձնելը։
