Երկրաչափություն
,
1)
2)
3)ա ) Շրջան , եռանկյուն հավ. կողմ, քառակուսի, վեցանկյուն, հավ. սրուն եռանկյուն, ուղղանկյուն, զուգահեռագիծ, շեղանկյուն, հատված:
Բ)Շրջան, քառակուսի, վեցանկյուն, հատված
Գ)Շրջան , եռանկյուն հավ. կողմ, քառակուսի, վեցանկյուն, հավ. սրուն եռանկյուն, ուղղանկյուն, զուգահեռագիծ, շեղանկյուն, հատված:
Հոկտեմբեր ամիսը շատ հետաքրքիր էր մենք անցանք միջնադար ժամանակաշրջանը, ինձ շատ դուր եկավ, ես ունեմ մոնղոլական արշավանքների առաջադրանք ահա հղումը Մոնղոլական արշավանքներ
Ես նաեւ ուսումնասիրել եմ Ֆեռնան Մագելան ի մասին։ Ֆեռնան Մագելանը պորտուգալացի ծովագնաց էր, որը 1519 թվականին սկսեց առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը։ Նա մահացավ ճանապարհին, բայց նրա անձնակազմն ավարտեց այն։
Այստեղ ավելի մանրամասն ներկայացնում եմ Ֆեռնան Մագելան
Նաեւ ես ուսումնասիրել եվ բացահայտել եմ Էնրիկեն Ֆեռնան և մասին նա Մագելանի ստրուկն ու թարգմանիչն էր, որը մասնակցել է նրա ծովագնացությանը։ Ենթադրվում է, որ նա կարող էր լինել առաջին մարդը, որը շրջել է Երկրի շուրջը։ Էնրիկե Մագելան
Ես կատարել եմ այս ամիս երկու նախագիծ առաջինը
Մենք խմբով ուսումնասիրում ենք Կոնդ թաղամասի մասին Կոնդ իսկ երկրորդը Մեր ընտանիքի ավանդույթը այստեղ ես պատմում եմ մեր ընտանիքի ավանդույթների մասին:
ա. Ի՞նչ մեթոդներով էր Չինգիզ Խանը պայքարում հակառակորդների դեմ։
Չինգիզ Խանը օգտագործում էր ուժեղ բանակ, արագ ու անսպասելի հարձակումներ և խորամանկ ռազմական հնարքներ։ Նա նաև վախ էր տարածում հակառակորդների շրջանում, որպեսզի նրանք առանց կռվի հանձնվեին։
բ. Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ մոնղոլական և թյուրքական ցեղերի բնակեցումը նվաճված տարածքներում։
Այդ ցեղերի բնակեցման պատճառով փոխվեց տեղի բնակչության կազմը։ Նրանք տարածեցին իրենց լեզուն, սովորույթներն ու մշակույթը։ Տեղի բնակիչների մի մասը կորցրեց իր հողերը։
գ. Որքանո՞վ էր ճիշտ հայ իշխանների որոշումը՝ ենթարկվել մոնղոլներին 1244 թ.։
Իմ կարծիքով՝ այդ որոշումը տվյալ իրավիճակում նպատակահարմար էր, քանի որ մոնղոլները շատ հզոր էին, և դիմադրելը կարող էր մեծ վնասներ պատճառել։Հայ իշխանների հիմնական նպատակներն էին՝Փրկել բնակչությանը կոտորածներից։Պահպանել քաղաքներն ու գյուղերը։Պահպանել իրենց հողերն ու իշխանությունը։Խուսափել նոր պատերազմներից։Սակայն դրա դիմաց հայերը ստիպված էին հարկեր վճարել և ենթարկվել մոնղոլներին։
Առաջադրանքներ
1. Համեմատի՛ր տրված նախադասությունների բայերը և գտի՛ր տարբերությունները:
Փորձելով ամեն ինչ պարզելու են, ու հանգիստ խղճով առաջ ենք գնալու:Ապառնի ներկա
Փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ գնանք: ըղձական եղանակ,Ապառնի ժամամակ
Եթե ոչինչ չխանգարի, փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ կգնանք: ենթադրական եղանակ
Փորձելով ամեն ինչ պիտի պարզեն, ու պիտի առաջ գնանք, ուրիշ ելք չունենք:
Հարկադրական
Փորձելով ամեն ինչ պարզե՛ք ու հանգիստ խղճով առաջ գնացե՛ք:
Հրամայական
2. Ո՞ր բառերի միջոցով է արտահայտվում խոսողի վերաբերմունքը (եղանակավորում նախադասությունը):
Այնպես լինի, որ ինքը կարողանա խուսափել այդ հանդիպումից:Պիտի գնա ու արևի մասին պատմի աշխարհին:Եթե մարդկանց ու մեքենաների աղմուկը չլինի, ամեն առավոտ կլսեք ջութակի ձայնը:Գոնե կարողացա խուսափել այդ հանդիպումից:Անշուշտ գալու է և անպայման ամեն ինչ պատմելու է:Ամեն առավոտ երևի լսում եք ջութակի ձայնը:
3. Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:
Ավելի դյուրազգաց ուղևորները առանձնացան իրեց :(ստույգ,հաստատ կատարված)Անցիր անտառապատ բլուրը, գտիր աղետի հետքերը:( հրաման)Շոգենավն անցնի նավաշինարանից, դուրս գա ծովածոց, ու նորից զգացվի լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը:(իղձ, ցանկություն)Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ կլինեն: (ենթադրաբար,պայմանով կատարելի)Դու պիտի հետևես նրանց և պիտի պարզես տեսակները: (անհրաժեշտություն, հարկադրանք)
4. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:
Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես (ելնում են, պետք է ելնեն): Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ (ապահովում են, պիտի ապահովեն), որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն: Մարդիկ ավելի խոր (քնում են, կքնեն), քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ (սուզվում են, կսուզվեն), կամ (չեն շնչում, չեն շնչի) ու (խեղդվում են, կխեղդվեն):
5. Տեքստում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս անգամ` երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:
Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները (անդրադարձնելու են, կանդրադարձնեն) Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները ( փոխարինելու են, կփոխարինեն) փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն (տալու են, կտան): Դրա համար (պահանջվելու է, կպահանջվի) 200 հազար քառ. կմ հայելի:
6. Բանաձևերի խնբերից յուրաքնչյուրին տո՛ւր տրված անուններից մեկը:
Ենթադրական եղանակ, հարկադրական եղանակ, հրամայական եղանակ, ըղձական եղանակ, սահմանական (սահմանում-որոշում, հաստատում, կարգավորում) եղանակ:
Ա. Գնում ես, գնալու ես, գնացել ես, գնացիր, գնում էիր, գնացել էիր, գնալու էիր:
Բ. Գնաս,գնայիր
Գ. Կգնաս, կգնայիր:
Դ. Պիտի գնաս,պիտի գնայիր:
Ե. Գնա՛, մի՛ գնա:
7. Կարդա՛ տրված մտքերը և լրացրո՛ւ վերջին նախադասությունը:
Բայի դեմք է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս, թե ո՛ւմ կամ ինչի՛ն է վերագրվում գործողությունը: Բայի թիվ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս` մե՞կ, թե՞ մեկից ավելի առարկաների է վերագրվում գործողությունը:Բայի ժամանակ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է գործողության կատարման ժամանակը:Բայի… է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է խոսողի վերաբերմունքը կամ տեսանկյունը գործողության կատարման նկատմամբ:
8. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան բայերով:
Գոնե մի օր կարգին եղանակ … որ …մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ…:Գոնե մինչև ծովափ… , դրանից հետո ինքներս կգնանք:Երանի թե մի քիչ երկար… ուղևորությունը:Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին … , մի քանի օր էլ ընկերություն … հետը:Եթե քամին… ու փորձառու նվագները … ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ ձկների վտառ է լողում:
9)Կետերը փոխարինի՛ր տրված բայերի ենթադրական եղանակի համապատասխան ձևերով:
Եթե թույլ տան իրենց ուզածն անել, նրանք անտառն էլ … զորքի ու բոլոր ծառերը շարք … (վերածել, կանգնեցնել)
Հենց որ սահմանին մոտենաք, ձեզ … ձերանցյալի ու նպատակների մասին: (հարցուփորձ անել)
Թե որ գտնես այդ բույսի սերմերը, ջրի մեջ … ու … մինչև ծլեն: (դնել, թողնել)
Եթե կենդանիների կերի մեջ մեծ քնակությամբ արևքուրիկ լինի, կենդանին … ու … (թունավորվել, հիվանդանալ)
Եթե ժամանակին չմտածեն կենդանիների կերի մասին, ձմռանը շատ դժվար …կեր հայթաթելը: (լինել)
10)Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հարկադրական եղանակի համապատասխան բայերով:
Վատ աշխատող շարժիչներն անպայման … թե չէ թունավորում են օդը:
Մեր քաղաքում սաղարթավոր ծառերը …, որ աղմուկը կլանեն, օդը մաքրեն փոշուց ու վնասակար նյութերից:
Մարդիկ …, որ կենդանի բնությունը պահպանելը իրենց ամենակարևոր գործն է:
Ամեն մեկը դիմացինի համար …., այն, ինչ կուզեր, որ իր համար անեն մարդիկ:
Բնության գեղեցկությունը պահպանելու համար հանքերի շահագործումը …:
11)Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հրամայական եղանակի համապատասխան բայերով: (կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու) :
Համարձակ …, … նեղ միջանցքը ու երբ հասնես ստորգետնյա անցքի մուտքին, լապտերդ …:
Ուշադիր … քարտեզը, … , թե օվկիանոսներում ցրված ինչքա՞ն կղզիներ կան:
…բոլոր խորհուրդները, հետո …, ինչպես կամենում ես:
Ոչ մեկի գաղտնիքը …, եթե անգամ պատահաբար ես իմացել:
… ինձ, … թռչեմ,- մարդկային լեզվով խնդրեց աղավնին:
1. Համեմատի՛ր տրված նախադասությունների բայերը և գտի՛ր տարբերությունները:
Փորձելով ամեն ինչ պարզելու են, ու հանգիստ խղճով առաջ ենք գնալու:Փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ գնանք:Եթե ոչինչ չխանգարի, փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ կգնանք:Փորձելով ամեն ինչ պիտի պարզեն, ու պիտի առաջ գնանք, ուրիշ ելք չունենք:Փորձելով ամեն ինչ պարզե՛ք ու հանգիստ խղճով առաջ գնացե՛ք:
2. Ո՞ր բառերի միջոցով է արտահայտվում խոսողի վերաբերմունքը (եղանակավորում նախադասությունը):
Այնպես լինի, որ ինքը կարողանա խուսափել այդ հանդիպումից:Պիտի գնա ու արևի մասին պատմի աշխարհին:Եթե մարդկանց ու մեքենաների աղմուկը չլինի, ամեն առավոտ կլսեք ջութակի ձայնը:Գոնե կարողացա խուսափել այդ հանդիպումից:Անշուշտ գալու է և անպայման ամեն ինչ պատմելու է:Ամեն առավոտ երևի լսում եք ջութակի ձայնը:
3. Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:
Ավելի դյուրազգաց ուղևորները առանձնանալ իրեց :(ստույգ,հաստատ կատարված)Անցել անտառապատ բլուրը, գտնել աղետի հետքերը:( հրաման)Շոգենավն անցնել նավաշինարանից, դուրս գալ ծովածոց, ու նորից զգացվել լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը:(իղձ, ցանկություն)Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ լինել: (ենթադրաբար,պայմանով կատարելի)Դու հետևել նրանց և պարզել տեսակները: (անհրաժեշտություն, հարկադրանք)
4. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:
Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես (ելնում են, պետք է ելնեն): Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ (ապահովում են, պիտի ապահովեն), որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն: Մարդիկ ավելի խոր (քնում են, կքնեն), քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ (սուզվում են, կսուզվեն), կամ (չեն շնչում, չեն շնչի) ու (խեղդվում են, կխեղդվեն):
5. Տեքստում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս անգամ` երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:
Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները (անդրադարձնելու են, կանդրադարձնեն) Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները ( փոխարինելու են, կփոխարինեն) փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն (տալու են, կտան): Դրա համար (պահանջվելու է, կպահանջվի) 200 հազար քառ. կմ հայելի:
6
1.ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ
Աշխարհում կան արվեստի ստեղծագործություններ, որոնք դարեր շարունակ չեն կորցնում իրենց գեղեցկությունն ու նշանակությունը։ Այդպիսի ստեղծագործություններից է իտալացի մեծ քանդակագործ Միքելանջելո Բուոնարոտիի «Դավիթը»։
Այս քանդակը ստեղծվել է ավելի քան 500 տարի առաջ, սակայն մինչ օրս համարվում է մարդկության ամենանշանավոր արվեստի գործերից մեկը։ Այն զարմացնում է իր հսկայական չափերով, մարդու մարմնի ճշգրիտ պատկերումով և արտահայտիչ հայացքով։
«Դավիթը» միայն գեղեցիկ քանդակ չէ։ Այն ունի նաև պատմական ու խորհրդանշական նշանակություն։ Այն ներկայացնում է մարդու քաջությունը, խելքը, ազատության ձգտումը և դժվարությունները հաղթահարելու ուժը։
2. Ո՞վ էր Միքելանջելոն
Միքելանջելոն ծնվել է 1475 թվականի մարտի 6-ին Իտալիայի Կապրեզե բնակավայրում։Նա եղել է Վերածննդի դարաշրջանի մեծագույն քանդակագործներից, նկարիչներից, ճարտարապետներից և բանաստեղծներից մեկը
Դեռ մանկուց Միքելանջելոն հետաքրքրվում էր նկարչությամբ և քանդակագործությամբ։ Նրա հայրը սկզբում չէր ցանկանում, որ որդին դառնա արվեստագետ, սակայն Միքելանջելոն չէր հրաժարվում իր երազանքից։
13 տարեկանում նա սկսեց սովորել հայտնի նկարիչ Դոմենիկո Գիրլանդայոյի արվեստանոցում։ Հետագայում ուսումնասիրեց նաև հին հունական և հռոմեական քանդակները։
Միքելանջելոն հատկապես հետաքրքրվում էր մարդու մարմնի կառուցվածքով։ Նա ուսումնասիրում էր մկանները, ոսկորները և մարդու շարժումները, որպեսզի իր քանդակները հնարավորինս բնական լինեն։Նա մահացել է 1564 թվականի փետրվարի 18-ին՝ Հռոմում, 88 տարեկանում
3. «Դավիթ» քանդակի ստեղծման պատմությունը
«Դավիթ» քանդակը Միքելանջելոն ստեղծել է 1501–1504 թվականներին՝ մոտ երեք տարվա ընթացքում։Այդ ժամանակ նա ընդամենը 26 տարեկան էր։Քանդակը պատրաստվել է մեկ ամբողջական սպիտակ մարմարի բեկորից, որը բերվել էր Իտալիայի Կարարայի հանքավայրերից։Ամենահետաքրքիրն այն է, որ մարմարի այդ հսկայական բեկորը սկզբում նախատեսված էր մեկ այլ քանդակի համար։ Դրա վրա աշխատել էին երկու քանդակագործներ՝ Ագոստինո դի Դուչոն և Անտոնիո Ռոսելինոն։Սակայն նրանք չէին կարողացել ավարտել աշխատանքը։ Մարմարն ուներ որոշ թերություններ, որոնք բարդացնում էին քանդակագործի գործը։ Այդ պատճառով քարը տասնամյակներ շարունակ մնացել էր անավարտ։
1501 թվականին աշխատանքը վստահվեց երիտասարդ Միքելանջելոյին։ Նա կարողացավ այդ դժվար մշակվող քարից ստեղծել մի քանդակ, որն այսօր համարվում է համաշխարհային արվեստի գլուխգործոց։
4. Քանդակի չափերն ու առանձնահատկությունները
«Դավիթը» ոչ միայն գեղեցիկ է, այլև չափազանց մեծ։
Բարձրությունը՝ 5,17 մետր
Քաշը՝ մոտ 5,6 տոննա։
Նյութը՝ սպիտակ մարմար։
Ստեղծման տարիները՝ 1501–1504
Միքելանջելոն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդու մարմնի մանրամասներին։ Քանդակի վրա կարելի է նկատել մկանների բնական կառուցվածքը, ձեռքերի երակները և նույնիսկ դեմքի լարվածությունը։
Դավթի հայացքը կենտրոնացած է մի ուղղությամբ, հոնքերը՝ թեթևակի կիտված։ Թվում է, թե նա պատրաստվում է կարևոր որոշում ընդունել։
Ուշագրավ է, որ Դավթի գլուխն ու աջ ձեռքը համեմատաբար մեծ են։ Արվեստաբաններից ոմանք կարծում են, որ դա կապված է քանդակի սկզբնական նշանակության հետ․ այն նախատեսված էր տեղադրելու բարձրության վրա, որտեղից դիտելիս համամասնությունները կարող էին ավելի բնական երևալ։
5. Ո՞վ էր Դավիթը, և ի՞նչ է խորհրդանշում քանդակը
Դավիթը աստվածաշնչյան հերոս է, որը հայտնի է հսկա Գողիաթի դեմ իր հաղթանակով։Ըստ աստվածաշնչյան պատմության՝ Գողիաթը հսկայական ուժ ունեցող զինվոր էր։ Ոչ ոք չէր համարձակվում կռվել նրա դեմ։Սակայն երիտասարդ հովիվ Դավիթը որոշեց պայքարել նրա հետ։ Նա չուներ ծանր զենք ու զրահ։ Իր հետ վերցրեց պարսատիկ և քարեր։Դավիթը կարողացավ քարով հարվածել Գողիաթին և հաղթել նրան։
Միքելանջելոն ընտրել է պատմության ամենալարված պահերից մեկը՝ մարտից անմիջապես առաջ։Նրա քանդակում Դավիթը դեռ չի հաղթել Գողիաթին։ Նա կանգնած է հանգիստ, բայց ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացրել է հակառակորդի վրա։Քանդակը խորհրդանշում է այն գաղափարը, որ խելքն ու համարձակությունը երբեմն կարող են հաղթել նույնիսկ ամենամեծ ֆիզիկական ուժին։
6. Ինչո՞ւ «Դավիթը» դարձավ Ֆլորենցիայի խորհրդանիշ
Սկզբում «Դավիթը» նախատեսված էր Ֆլորենցիայի մայր տաճարի բարձրադիր հատվածներից մեկի համար։
Սակայն երբ քանդակն ավարտվեց, արվեստագետների հատուկ հանձնաժողովը որոշեց այն տեղադրել քաղաքի գլխավոր քաղաքական կենտրոնում՝ Պալացցո Վեկկիոյի մուտքի մոտ։Հանձնաժողովի կազմում էին նաև հայտնի արվեստագետներ Լեոնարդո դա Վինչին և Սանդրո Բոտիչելլին։
1504 թվականի սեպտեմբերի 8-ին քանդակը ներկայացվեց հանրությանը։
Այդ ժամանակ Ֆլորենցիան ձգտում էր պահպանել իր ազատությունն ու անկախությունը։ Քաղաքի բնակիչները Դավթին ընկալում էին որպես փոքր, բայց համարձակ ժողովրդի խորհրդանիշ, որը պատրաստ է պաշտպանել իրեն ավելի հզոր հակառակորդներից։
7. Հետաքրքիր և քիչ հայտնի փաստեր
Առաջին փաստ․ քանդակը նախկինում ոսկեզօծ մասեր է ունեցել։ Այսօր այն ամբողջությամբ մարմարե տեսք ունի, սակայն սկզբում Դավթի գլխի պսակը, պարսատիկը և ոտքի հետևում գտնվող ծառի բունը ոսկեզօծ էին։
Երկրորդ փաստ․ այն տեղափոխելն իսկական դժվարություն էր։ 1504 թվականին քանդակը Միքելանջելոյի արվեստանոցից հրապարակ տեղափոխելու համար օգտագործվել են հատուկ փայտե հարմարանքներ։ Աշխատանքին մասնակցել են մոտ 40 մարդիկ։
Երրորդ փաստ․ քանդակը վնասվել է։ 1527 թվականին քաղաքում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ վնասվել է Դավթի ձախ ձեռքը։ 1991 թվականին այցելուներից մեկը մուրճով հարվածել է քանդակի ոտքին՝ վնասելով մատներից մեկը։
Չորրորդ փաստ․ Միքելանջելոն Դավթի ձեռքում թաքցրել է մարտի համար նախատեսված քարը։ Այն այնքան փոքր է, որ հեռվից գրեթե չի նկատվում։
Հինգերորդ փաստ․ քանդակը դարեր շարունակ գտնվել է բաց երկնքի տակ։ Միայն 1873 թվականին այն տեղափոխվեց փակ տարածք, որպեսզի պաշտպանվի անձրևից, քամուց և շրջակա միջավայրի ազդեցությունից։
8. Որտե՞ղ է գտնվում «Դավիթը» այսօր
Այսօր «Դավիթ» քանդակի բնօրինակը գտնվում է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքի Ակադեմիայի պատկերասրահում։
Այն պահվում է հատուկ սրահում, որտեղ այցելուները կարող են մոտիկից ուսումնասիրել քանդակի մանրամասները։
Իսկ Սինյորիայի հրապարակում, որտեղ նախկինում կանգնած էր բնօրինակը, այժմ տեղադրված է դրա կրկնօրինակը։
Քանդակը պարբերաբար մաքրվում և ուսումնասիրվում է մասնագետների կողմից՝ պահպանելու համար այն ապագա սերունդների համար։
9. Միքելանջելոյի մյուս հայտնի ստեղծագործությունները
Միքելանջելոն ստեղծել է ոչ միայն «Դավիթը», այլև բազմաթիվ հայտնի քանդակներ և որմնանկարներ։
1. «Պիետա» (1498–1499)
Այս մարմարե քանդակը պատկերում է Մարիամ Աստվածածնին, որն իր գրկում պահում է մահացած Հիսուս Քրիստոսին։Միքելանջելոն կարողացել է քարի միջոցով փոխանցել մոր վիշտը, սերն ու ցավը։Հետաքրքիր է, որ սա Միքելանջելոյի միակ հայտնի քանդակն է, որի վրա նա փորագրել է իր անունը։Այն գտնվում է Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի տաճարում։
2. «Մովսես» (մոտ 1513–1515)
Քանդակը պատկերում է աստվածաշնչյան Մովսեսին՝ նստած դիրքով, երկար մորուքով և օրենքի տախտակներով։Նրա դեմքին արտահայտված են ուժեղ կամք, լրջություն և զայրույթ։Քանդակը ստեղծվել է Հուլիոս II պապի դամբարանի համար և գտնվում է Հռոմի Սան Պիետրո ին Վինկոլի եկեղեցում։
3. «Ապստամբ ստրուկը» (մոտ 1513–1515)
Այս քանդակում պատկերված է երիտասարդ տղամարդ, որը կարծես փորձում է ազատվել իրեն կապող ուժերից։Նրա մարմնի լարված շարժումները ստեղծում են պայքարի և ազատության ձգտման զգացողություն։Այն այսօր գտնվում է Փարիզի Լուվրի թանգարանում։
Սա Միքելանջելոյի ամենահայտնի նկարչական աշխատանքներից մեկն է։Որմնանկարում պատկերված են Աստված և Ադամը, որոնց ձեռքերի մատները գրեթե հպվում են իրար։Այս տեսարանը խորհրդանշում է մարդուն կյանք պարգևելը։Այն Սիքստինյան կապելլայի առաստաղի մի մասն է։ Միքելանջելոն ամբողջ առաստաղի որմնանկարների վրա աշխատել է 1508–1512 թվականներին։
10. Միքելանջելոյի նշանակությունն արվեստի պատմության մեջ
Միքելանջելոն Վերածննդի դարաշրջանի ամենակարևոր ներկայացուցիչներից մեկն էր։
Վերածնունդը Եվրոպայի պատմության մի ժամանակաշրջան էր, երբ մարդիկ սկսեցին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել գիտությանը, մշակույթին, արվեստին և մարդու կարողություններին։
Միքելանջելոյի ստեղծագործություններում մարդը ներկայացվում է ուժեղ, գեղեցիկ և զգացմունքներ ունեցող անհատ։
Նա կարողանում էր սառը քարին այնպիսի տեսք տալ, կարծես իր պատկերած մարդիկ շնչում են, մտածում և պատրաստվում շարժվել։
Նրա աշխատանքներն ազդել են հետագա դարերի բազմաթիվ արվեստագետների վրա։
11. Եզրակացություն
Միքելանջելոյի «Դավիթը» համաշխարհային արվեստի ամենահիասքանչ քանդակներից մեկն է։ Այն ապացուցում է, որ արվեստագետի տաղանդը, աշխատասիրությունն ու համբերությունը կարող են սովորական քարից ստեղծել անմահ գլուխգործոց։
Ինձ համար «Դավիթը» նաև կարևոր խորհուրդ ունի. մարդը կարող է հաղթահարել մեծ դժվարություններ, եթե հավատում է իր ուժերին և չի վախենում պայքարելուց։
Ավելի քան հինգ դար անց այս քանդակը շարունակում է հիացնել մարդկանց և հիշեցնել, որ իսկական արվեստը ժամանակի ընթացքում չի կորցնում իր արժեքը։
Ներածություն
Երևանի սրտում՝ Հրազդանի գեղատեսիլ կիրճում, գտնվում է մի յուրահատուկ վայր, որը ժամանակին հազարավոր երեխաների ուրախության ու անմոռանալի հիշողությունների կենտրոնն էր։ Դա Երևանի մանկական երկաթուղին է։Այս վայրը պարզապես գնացքով զբոսնելու համար չէր ստեղծվել։ Այն մի փոքրիկ աշխարհ էր, որտեղ երեխաները կարող էին զվարճանալ, սովորել, ընկերանալ և նույնիսկ ծանոթանալ երկաթուղային մասնագիտություններին։Այսօր այն այլևս նախկինի պես մարդաշատ չէ, իսկ գնացքները չեն երթևեկում։ Սակայն երկաթուղին շարունակում է մնալ Երևանի պատմության կարևոր մասնիկներից մեկը։
Ինչպե՞ս ստեղծվեց մանկական երկաթուղին
Մանկական երկաթուղու ստեղծման գաղափարն առաջացել է 1935 թվականին։ Այն առաջարկել է Աղասի Խանջյանը։ Շինարարությունը սկսվել է 1936 թվականին, իսկ հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1937 թվականի հուլիսի 6-ին։
Երկաթուղին ունեցել է 2,1 կիլոմետր երկարություն և երեք կայարան՝ «Հայրենիք», «Պիոներական» և «Ուրախություն»։
Առաջին գնացքը շարժվել է 1937 թվականի հուլիսի 9-ին։ Այն բաղկացած էր շոգեքարշից և երեք բաց մարդատար վագոններից։ Այդ ժամանակ սա Երևանի համար իսկապես արտասովոր և հետաքրքիր նորություն էր։
Ինչո՞վ էր առանձնահատուկ մանկական երկաթուղին
Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այս երկաթուղին նախատեսված էր ոչ միայն երեխաներին զբոսանքի տանելու, այլև նրանց մասնագիտություններ սովորեցնելու համար։1937 թվականի պատմական տեղեկությունների համաձայն՝ հատուկ դասընթացներ էին կազմակերպվել, որոնց ընթացքում 112 պատանի սովորել էին աշխատել որպես մեքենավար, կայարանապետ, գնացքի ուղեկցորդ և հեռագրիչ։Նրանք գործնական պարապմունքներ էին անցել Երևանի և Լենինականի երկաթուղային դեպոներում։Այսպիսով՝ երեխաները ոչ միայն ուղևորներ էին, այլև սովորում էին պատասխանատվություն կրել և աշխատել միասին։
Մանկական երկաթուղու գաղտնիքներն ու հետաքրքիր փաստերը
Մանկական երկաթուղին ունի մի շարք հետաքրքիր առանձնահատկություններ, որոնց մասին շատերը չգիտեն։
Առաջին գաղտնիքը՝ ստորգետնյա թունելները։ 1940-ական թվականներին Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծով կառուցվել են մոտ 400 մետր երկարությամբ երկու թունելներ, որոնք Երևանի կենտրոնը կապում էին Հրազդանի կիրճի հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դրանք նախատեսվել էին նաև որպես ապաստարաններ։
Երկրորդ հետաքրքիր փաստը՝ չիրականացված ճոպանուղին։ Նախատեսվում էր կառուցել ճոպանուղի, որը մանկական երկաթուղու շրջակայքը կկապեր Ծիծեռնակաբերդի հետ։ Սակայն այդ գաղափարը չիրականացավ։
Երրորդ փաստը՝ ձմեռային գնացքները։ Խորհրդային տարիներին երկաթուղին գործում էր նաև ձմռանը՝ հատուկ ձմեռային վագոններով։ Այսինքն՝ երեխաները կարող էին գնացքով զբոսնել ոչ միայն ամռանը։
Չորրորդ փաստը՝ հեքիաթային քանդակները։ 1994 թվականին այգում ստեղծվել են հայկական հեքիաթներից ու գրականությունից ոգեշնչված քանդակներ, այդ թվում՝ «Քաջ Նազար», «Անտառային հեքիաթ» և «Սանասար և Բաղդասար»։
Ինչպիսի՞ն էր մանկական երկաթուղին նախկինում
Տարիներ առաջ այս տարածքը Երևանի ամենասիրված մանկական հանգստավայրերից էր:Այստեղ կային խաղահրապարակներ, շատրվաններ, ջրավազաններ, գրադարան-ընթերցարան, պարահրապարակ և մարզահրապարակ։Ընտանիքներն այստեղ էին գալիս իրենց հանգստյան օրերն անցկացնելու, իսկ երեխաները՝ խաղալու և գնացքով զբոսնելու։Տարածքի գլխավոր գեղեցկություններից մեկը կայարանի շենքն էր։ Սկզբում այն կառուցված էր փայտից, իսկ հետագայում փոխարինվեց հայկական տուֆից կառուցված շենքով։ Այն մինչ օրս առանձնանում է իր գեղեցիկ կամարներով և աշտարակով։
5. Ի՞նչ տեղի ունեցավ մանկական երկաթուղու հետ
Ժամանակի ընթացքում մանկական երկաթուղին սկսեց կորցնել նախկին աշխուժությունը։2012 թվականին այն վերանորոգվեց և վերաբացվեց, սակայն հետագայում կրկին խնդիրներ առաջացան։
2024 թվականի հուլիսի 6-ից երկաթուղին ամբողջությամբ դադարեցրեց աշխատանքը։
2026 թվականի հուլիսին հրապարակված լրագրողական հետազոտության համաձայն՝ գնացքները չէին աշխատում, որոշ կառույցներ վնասված էին, իսկ պատմական թունելները գտնվում էին վատ վիճակում։ Տարածքի վերականգնման գործընթացը բարդացել էր նաև իրավական վեճերի պատճառով։
6. Ինչո՞ւ է այս խնդիրը կարևոր հասարակության համար
Մանկական երկաթուղու պատմությունը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է պահպանել քաղաքի հանրային տարածքները։
Նման վայրերն ունեն ոչ միայն պատմական, այլև հասարակական նշանակություն։ Դրանք մարդկանց հնարավորություն են տալիս միասին ժամանակ անցկացնելու, շփվելու և ծանոթանալու իրենց քաղաքի պատմությանը։
Երբ նման տարածքները լքվում են, քաղաքը կորցնում է իր մշակութային արժեքներից մեկը, իսկ երեխաները՝ հետաքրքիր և օգտակար ժամանցի հնարավորություն։
Իմ կարծիքով՝ յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է պատասխանատվությամբ վերաբերվի իր քաղաքի պատմական վայրերին։
Ինչպե՞ս կարելի է վերականգնել մանկական երկաթուղին
Ես կարծում եմ, որ մանկական երկաթուղին պետք է կրկին դառնա երեխաների սիրելի վայրերից մեկը։
Առաջին հերթին անհրաժեշտ է վերանորոգել գնացքները, կայարանները և ապահովել տարածքի անվտանգությունը։
Կարելի է նաև ստեղծել փոքրիկ թանգարան, որտեղ կցուցադրվեն երկաթուղու հին լուսանկարները, գնացքների պատմությունը և երեխաների հիշողությունները։
Հետաքրքիր կլիներ կազմակերպել դասընթացներ, որոնց ընթացքում աշակերտները կծանոթանային մեքենավարի և կայարանապետի աշխատանքին։
Այսպիսով՝ մանկական երկաթուղին կարող է վերածվել մի վայրի, որտեղ համատեղված կլինեն պատմությունը, կրթությունը և ժամանցը։
Եզրակացություն
Ուսումնասիրելով Երևանի մանկական երկաթուղու պատմությունը՝ ես հասկացա, որ այն պարզապես հին գնացք և կայարան չէ։ Այն բազմաթիվ սերունդների մանկության հիշողությունների մի մասն է։
Ինձ հատկապես հետաքրքրեց այն փաստը, որ տարիներ առաջ երեխաներն այստեղ ոչ միայն զվարճանում էին, այլև սովորում էին իրական մասնագիտություններ։
Ես կցանկանայի, որ ապագայում մանկական երկաթուղին վերականգնվեր, և նոր սերունդը նույնպես հնարավորություն ունենար վայելելու այս յուրահատուկ վայրը։
Ի վերջո, քաղաքը միայն շենքերն ու փողոցները չեն։ Քաղաքը նաև մարդկանց հիշողություններն են, որոնք պետք է պահպանել։
Կասկադ՝ Երևանի խորհրդանիշներից մեկը
Երևանը հարուստ է պատմական և մշակութային հետաքրքիր վայրերով, սակայն դրանցից առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Կասկադը։Այն գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Թամանյան փողոցի շարունակությամբ։ Կասկադը հայտնի է իր հսկայական աստիճաններով, գեղեցիկ շատրվաններով, կանաչապատ տարածքներով և յուրահատուկ քանդակներով։Այս վայրը գրավում է ինչպես երևանցիներին, այնպես էլ զբոսաշրջիկներին։ Սակայն քչերը գիտեն, որ Կասկադի ստեղծման գաղափարն առաջացել է դեռ անցյալ դարի սկզբին, և նրա կառուցման պատմությունը լի է հետաքրքիր իրադարձություններով։
Ինչո՞ւ է կոչվում Կասկադ
«Կասկադ» բառը նշանակում է աստիճանաձև ջրվեժ, որտեղ ջուրը հոսում է մի մակարդակից մյուսը։Հետաքրքիր է, որ մինչև ներկայիս համալիրի կառուցումը՝ 1960-ական թվականներին, այստեղ եղել է փոքրիկ ջրվեժ՝ զարդարված գունավոր ձկների խճանկարներով։Այն երևանցիների սիրելի հանգստավայրերից էր։ Հետագայում ջրվեժը ապամոնտաժվեց, իսկ նրա տեղում կառուցվեց ներկայիս համալիրը։Այսպիսով՝ Կասկադի անվանումը պահպանել է հին Երևանի մի գեղեցիկ հիշողություն։
Կասկադի ստեղծման պատմությունը
Կասկադի գաղափարը ծնվել է դեռ 1924 թվականին՝ հայտնի ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից։ Նա ցանկանում էր Երևանի կենտրոնը կապել քաղաքի հյուսիսային բարձրադիր հատվածների հետ՝ ստեղծելով այգիներով և ջրվեժներով գեղեցիկ տարածք։Սակայն այդ գաղափարը երկար տարիներ չիրականացավ։1970-ական թվականներին ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանը՝ Սարգիս Գուրզադյանի և Ասլան Մխիթարյանի հետ, մշակեց նոր նախագիծ։Շինարարությունը սկսվեց, սակայն 1988 թվականի երկրաշարժի և 1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով աշխատանքները դադարեցին։ Կասկադը երկար տարիներ մնաց անավարտ։
Կասկադի վերածնունդը
2002 թվականին ամերիկահայ բարերար Ջերարդ Գաֆէսճեանի նախաձեռնությամբ սկսվեց Կասկադի վերակառուցումը։Վերանորոգվեցին աստիճանները, շատրվանները, այգիներն ու ներքին տարածքները։ Համալիրում ստեղծվեցին ժամանակակից արվեստի ցուցասրահներ։2009 թվականին բացվեց Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնը, որտեղ սկսեցին ցուցադրվել հայ և արտասահմանցի արվեստագետների աշխատանքներ։Կասկադը նոր կյանք ստացավ՝ վերածվելով Երևանի մշակութային կարևոր կենտրոններից մեկի։ Սակայն համալիրի ամենավերին հատվածը մինչև այսօր ամբողջությամբ ավարտված չէ։
Կասկադի հետաքրքիր փաստերը
Կասկադն ունի 572 աստիճան, իսկ աստիճանաշարի երկարությունը մոտ 302 մետր է։ Նրա լայնությունը շուրջ 50 մետր է։Հետաքրքիր է, որ Կասկադի ներսում կան շարժասանդուղքներ, որոնց շնորհիվ այցելուները կարող են բարձրանալ՝ առանց բոլոր աստիճանները հաղթահարելու։Համալիրի առջև գտնվող այգում ցուցադրված են հայտնի քանդակագործների աշխատանքներ։ Դրանցից ամենահայտնիներից է Ֆերնանդո Բոտերոյի «Կատու» քանդակը։Կասկադի բարձրադիր հատվածներից բացվում է Երևանի հրաշալի տեսարանը, իսկ պարզ եղանակին կարելի է հիանալ նաև Արարատ լեռով։
Կասկադն այսօր և եզրակացություն
Այսօր Կասկադը Երևանի ամենասիրված զբոսավայրերից մեկն է։ Այստեղ մարդիկ հանդիպում են ընկերներին, լուսանկարվում, դիտում արվեստի գործերը և վայելում քաղաքի գեղեցիկ տեսարանները։Տարիների ընթացքում Կասկադը բազմաթիվ փոփոխություններ է կրել, սակայն պահպանել է իր կարևոր նշանակությունը քաղաքի կյանքում։։
2)Isn’t
3)Is
4)Aren’t
5) haven’t
6)Do
1-h
2.f
3-g
4-i
5-c
6-a
7-e
8-d
9-j
10-b
Didnt he?
A) Amy has 4 ideas for making her town better for teenagers.
More cycle lanes.
More clubs and places to meet.
More sports facilities.
Stop dropping litter.
B)Underline and circle
First of all
I believe
I think
In my opinion
I,m sure
C)I live in Yerevan. My city is very beautiful, but there are some problems. First of all, there is a lot of litter in the streets, and people should keep the city cleaner. Also, we need more trees and parks. In my opinion, people should use cars less and walk more. I’m sure that if we all take care of our city, it will become cleaner and more beautiful.
