Posted in Հասարակագիտություն 8, Uncategorized

Անհատական Նախագիծ. Մանկական երկաթուղի

Ներածություն

Երևանի սրտում՝ Հրազդանի գեղատեսիլ կիրճում, գտնվում է մի յուրահատուկ վայր, որը ժամանակին հազարավոր երեխաների ուրախության ու անմոռանալի հիշողությունների կենտրոնն էր։ Դա Երևանի մանկական երկաթուղին է։Այս վայրը պարզապես գնացքով զբոսնելու համար չէր ստեղծվել։ Այն մի փոքրիկ աշխարհ էր, որտեղ երեխաները կարող էին զվարճանալ, սովորել, ընկերանալ և նույնիսկ ծանոթանալ երկաթուղային մասնագիտություններին։Այսօր այն այլևս նախկինի պես մարդաշատ չէ, իսկ գնացքները չեն երթևեկում։ Սակայն երկաթուղին շարունակում է մնալ Երևանի պատմության կարևոր մասնիկներից մեկը։

Ինչպե՞ս ստեղծվեց մանկական երկաթուղին

Մանկական երկաթուղու ստեղծման գաղափարն առաջացել է 1935 թվականին։ Այն առաջարկել է Աղասի Խանջյանը։ Շինարարությունը սկսվել է 1936 թվականին, իսկ հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1937 թվականի հուլիսի 6-ին։

Երկաթուղին ունեցել է 2,1 կիլոմետր երկարություն և երեք կայարան՝ «Հայրենիք», «Պիոներական» և «Ուրախություն»։

Առաջին գնացքը շարժվել է 1937 թվականի հուլիսի 9-ին։ Այն բաղկացած էր շոգեքարշից և երեք բաց մարդատար վագոններից։ Այդ ժամանակ սա Երևանի համար իսկապես արտասովոր և հետաքրքիր նորություն էր։

Ինչո՞վ էր առանձնահատուկ մանկական երկաթուղին

Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այս երկաթուղին նախատեսված էր ոչ միայն երեխաներին զբոսանքի տանելու, այլև նրանց մասնագիտություններ սովորեցնելու համար։1937 թվականի պատմական տեղեկությունների համաձայն՝ հատուկ դասընթացներ էին կազմակերպվել, որոնց ընթացքում 112 պատանի սովորել էին աշխատել որպես մեքենավար, կայարանապետ, գնացքի ուղեկցորդ և հեռագրիչ։Նրանք գործնական պարապմունքներ էին անցել Երևանի և Լենինականի երկաթուղային դեպոներում։Այսպիսով՝ երեխաները ոչ միայն ուղևորներ էին, այլև սովորում էին պատասխանատվություն կրել և աշխատել միասին։

Մանկական երկաթուղու գաղտնիքներն ու հետաքրքիր փաստերը

Մանկական երկաթուղին ունի մի շարք հետաքրքիր առանձնահատկություններ, որոնց մասին շատերը չգիտեն։

Առաջին գաղտնիքը՝ ստորգետնյա թունելները։ 1940-ական թվականներին Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծով կառուցվել են մոտ 400 մետր երկարությամբ երկու թունելներ, որոնք Երևանի կենտրոնը կապում էին Հրազդանի կիրճի հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դրանք նախատեսվել էին նաև որպես ապաստարաններ։

Երկրորդ հետաքրքիր փաստը՝ չիրականացված ճոպանուղին։ Նախատեսվում էր կառուցել ճոպանուղի, որը մանկական երկաթուղու շրջակայքը կկապեր Ծիծեռնակաբերդի հետ։ Սակայն այդ գաղափարը չիրականացավ։

Երրորդ փաստը՝ ձմեռային գնացքները։ Խորհրդային տարիներին երկաթուղին գործում էր նաև ձմռանը՝ հատուկ ձմեռային վագոններով։ Այսինքն՝ երեխաները կարող էին գնացքով զբոսնել ոչ միայն ամռանը։

Չորրորդ փաստը՝ հեքիաթային քանդակները։ 1994 թվականին այգում ստեղծվել են հայկական հեքիաթներից ու գրականությունից ոգեշնչված քանդակներ, այդ թվում՝ «Քաջ Նազար», «Անտառային հեքիաթ» և «Սանասար և Բաղդասար»։

Ինչպիսի՞ն էր մանկական երկաթուղին նախկինում

Տարիներ առաջ այս տարածքը Երևանի ամենասիրված մանկական հանգստավայրերից էր:Այստեղ կային խաղահրապարակներ, շատրվաններ, ջրավազաններ, գրադարան-ընթերցարան, պարահրապարակ և մարզահրապարակ։Ընտանիքներն այստեղ էին գալիս իրենց հանգստյան օրերն անցկացնելու, իսկ երեխաները՝ խաղալու և գնացքով զբոսնելու։Տարածքի գլխավոր գեղեցկություններից մեկը կայարանի շենքն էր։ Սկզբում այն կառուցված էր փայտից, իսկ հետագայում փոխարինվեց հայկական տուֆից կառուցված շենքով։ Այն մինչ օրս առանձնանում է իր գեղեցիկ կամարներով և աշտարակով։

5. Ի՞նչ տեղի ունեցավ մանկական երկաթուղու հետ

Ժամանակի ընթացքում մանկական երկաթուղին սկսեց կորցնել նախկին աշխուժությունը։2012 թվականին այն վերանորոգվեց և վերաբացվեց, սակայն հետագայում կրկին խնդիրներ առաջացան։

2024 թվականի հուլիսի 6-ից երկաթուղին ամբողջությամբ դադարեցրեց աշխատանքը։

2026 թվականի հուլիսին հրապարակված լրագրողական հետազոտության համաձայն՝ գնացքները չէին աշխատում, որոշ կառույցներ վնասված էին, իսկ պատմական թունելները գտնվում էին վատ վիճակում։ Տարածքի վերականգնման գործընթացը բարդացել էր նաև իրավական վեճերի պատճառով։

6. Ինչո՞ւ է այս խնդիրը կարևոր հասարակության համար

Մանկական երկաթուղու պատմությունը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է պահպանել քաղաքի հանրային տարածքները։

Նման վայրերն ունեն ոչ միայն պատմական, այլև հասարակական նշանակություն։ Դրանք մարդկանց հնարավորություն են տալիս միասին ժամանակ անցկացնելու, շփվելու և ծանոթանալու իրենց քաղաքի պատմությանը։

Երբ նման տարածքները լքվում են, քաղաքը կորցնում է իր մշակութային արժեքներից մեկը, իսկ երեխաները՝ հետաքրքիր և օգտակար ժամանցի հնարավորություն։

Իմ կարծիքով՝ յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է պատասխանատվությամբ վերաբերվի իր քաղաքի պատմական վայրերին։

Ինչպե՞ս կարելի է վերականգնել մանկական երկաթուղին

Ես կարծում եմ, որ մանկական երկաթուղին պետք է կրկին դառնա երեխաների սիրելի վայրերից մեկը։

Առաջին հերթին անհրաժեշտ է վերանորոգել գնացքները, կայարանները և ապահովել տարածքի անվտանգությունը։

Կարելի է նաև ստեղծել փոքրիկ թանգարան, որտեղ կցուցադրվեն երկաթուղու հին լուսանկարները, գնացքների պատմությունը և երեխաների հիշողությունները։

Հետաքրքիր կլիներ կազմակերպել դասընթացներ, որոնց ընթացքում աշակերտները կծանոթանային մեքենավարի և կայարանապետի աշխատանքին։

Այսպիսով՝ մանկական երկաթուղին կարող է վերածվել մի վայրի, որտեղ համատեղված կլինեն պատմությունը, կրթությունը և ժամանցը։

Եզրակացություն

Ուսումնասիրելով Երևանի մանկական երկաթուղու պատմությունը՝ ես հասկացա, որ այն պարզապես հին գնացք և կայարան չէ։ Այն բազմաթիվ սերունդների մանկության հիշողությունների մի մասն է։

Ինձ հատկապես հետաքրքրեց այն փաստը, որ տարիներ առաջ երեխաներն այստեղ ոչ միայն զվարճանում էին, այլև սովորում էին իրական մասնագիտություններ։

Ես կցանկանայի, որ ապագայում մանկական երկաթուղին վերականգնվեր, և նոր սերունդը նույնպես հնարավորություն ունենար վայելելու այս յուրահատուկ վայրը։

Ի վերջո, քաղաքը միայն շենքերն ու փողոցները չեն։ Քաղաքը նաև մարդկանց հիշողություններն են, որոնք պետք է պահպանել։

Posted in Հասարակագիտություն 8

Երևանը պատմում է . Նախագիծ

Կասկադ՝ Երևանի խորհրդանիշներից մեկը

Երևանը հարուստ է պատմական և մշակութային հետաքրքիր վայրերով, սակայն դրանցից առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Կասկադը։Այն գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Թամանյան փողոցի շարունակությամբ։ Կասկադը հայտնի է իր հսկայական աստիճաններով, գեղեցիկ շատրվաններով, կանաչապատ տարածքներով և յուրահատուկ քանդակներով։Այս վայրը գրավում է ինչպես երևանցիներին, այնպես էլ զբոսաշրջիկներին։ Սակայն քչերը գիտեն, որ Կասկադի ստեղծման գաղափարն առաջացել է դեռ անցյալ դարի սկզբին, և նրա կառուցման պատմությունը լի է հետաքրքիր իրադարձություններով։

Ինչո՞ւ է կոչվում Կասկադ

«Կասկադ» բառը նշանակում է աստիճանաձև ջրվեժ, որտեղ ջուրը հոսում է մի մակարդակից մյուսը։Հետաքրքիր է, որ մինչև ներկայիս համալիրի կառուցումը՝ 1960-ական թվականներին, այստեղ եղել է փոքրիկ ջրվեժ՝ զարդարված գունավոր ձկների խճանկարներով։Այն երևանցիների սիրելի հանգստավայրերից էր։ Հետագայում ջրվեժը ապամոնտաժվեց, իսկ նրա տեղում կառուցվեց ներկայիս համալիրը։Այսպիսով՝ Կասկադի անվանումը պահպանել է հին Երևանի մի գեղեցիկ հիշողություն։

Կասկադի ստեղծման պատմությունը

Կասկադի գաղափարը ծնվել է դեռ 1924 թվականին՝ հայտնի ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից։ Նա ցանկանում էր Երևանի կենտրոնը կապել քաղաքի հյուսիսային բարձրադիր հատվածների հետ՝ ստեղծելով այգիներով և ջրվեժներով գեղեցիկ տարածք։Սակայն այդ գաղափարը երկար տարիներ չիրականացավ։1970-ական թվականներին ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանը՝ Սարգիս Գուրզադյանի և Ասլան Մխիթարյանի հետ, մշակեց նոր նախագիծ։Շինարարությունը սկսվեց, սակայն 1988 թվականի երկրաշարժի և 1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով աշխատանքները դադարեցին։ Կասկադը երկար տարիներ մնաց անավարտ։

Կասկադի վերածնունդը

2002 թվականին ամերիկահայ բարերար Ջերարդ Գաֆէսճեանի նախաձեռնությամբ սկսվեց Կասկադի վերակառուցումը։Վերանորոգվեցին աստիճանները, շատրվանները, այգիներն ու ներքին տարածքները։ Համալիրում ստեղծվեցին ժամանակակից արվեստի ցուցասրահներ։2009 թվականին բացվեց Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնը, որտեղ սկսեցին ցուցադրվել հայ և արտասահմանցի արվեստագետների աշխատանքներ։Կասկադը նոր կյանք ստացավ՝ վերածվելով Երևանի մշակութային կարևոր կենտրոններից մեկի։ Սակայն համալիրի ամենավերին հատվածը մինչև այսօր ամբողջությամբ ավարտված չէ։

Կասկադի հետաքրքիր փաստերը

Կասկադն ունի 572 աստիճան, իսկ աստիճանաշարի երկարությունը մոտ 302 մետր է։ Նրա լայնությունը շուրջ 50 մետր է։Հետաքրքիր է, որ Կասկադի ներսում կան շարժասանդուղքներ, որոնց շնորհիվ այցելուները կարող են բարձրանալ՝ առանց բոլոր աստիճանները հաղթահարելու։Համալիրի առջև գտնվող այգում ցուցադրված են հայտնի քանդակագործների աշխատանքներ։ Դրանցից ամենահայտնիներից է Ֆերնանդո Բոտերոյի «Կատու» քանդակը։Կասկադի բարձրադիր հատվածներից բացվում է Երևանի հրաշալի տեսարանը, իսկ պարզ եղանակին կարելի է հիանալ նաև Արարատ լեռով։

Կասկադն այսօր և եզրակացություն

Այսօր Կասկադը Երևանի ամենասիրված զբոսավայրերից մեկն է։ Այստեղ մարդիկ հանդիպում են ընկերներին, լուսանկարվում, դիտում արվեստի գործերը և վայելում քաղաքի գեղեցիկ տեսարանները։Տարիների ընթացքում Կասկադը բազմաթիվ փոփոխություններ է կրել, սակայն պահպանել է իր կարևոր նշանակությունը քաղաքի կյանքում։։

Posted in English 8

English Homework

A) Amy has 4 ideas for making her town better for teenagers.

More cycle lanes.

More clubs and places to meet.

More sports facilities.

Stop dropping litter.

B)Underline and circle

First of all

I believe

I think

In my opinion

I,m sure

C)I live in Yerevan. My city is very beautiful, but there are some problems. First of all, there is a lot of litter in the streets, and people should keep the city cleaner. Also, we need more trees and parks. In my opinion, people should use cars less and walk more. I’m sure that if we all take care of our city, it will become cleaner and more beautiful.

Posted in Պատմություն 8, Uncategorized

Էնրիկե Մալակա

Էնրիկե դե Մալակա՝ ստրուկը, որը կարող էր առաջինը շրջագայել աշխարհը

Ո՞վ էր Էնրիկե դե ՄալականԷնրիկե դե Մալական XVI դարի պատմության ամենահետաքրքիր, բայց քիչ հայտնի մարդկանցից էր։ Նա ծագումով Հարավարևելյան Ասիայից էր և հայտնի դարձավ որպես մեծ ծովագնաց Ֆեռնան Մագելանի ստրուկն ու թարգմանիչը։Նրա ծննդավայրի մասին հստակ տեղեկություններ չկան։ Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ նա ծնվել էր Մալակայում՝ ներկայիս Մալայզիայի տարածքում, իսկ մյուսների համաձայն՝ Սումատրա կղզում։

Ինչպե՞ս դարձավ ստրուկ

1511 թվականին պորտուգալացիները գրավեցին Մալակա քաղաքը։ Այդ ժամանակ Էնրիկեն գերի ընկավ և դարձավ Ֆեռնան Մագելանի ստրուկը։Մագելանը նրան տարավ Եվրոպա։ Էնրիկեն գիտեր մալայերեն և ժամանակի ընթացքում սովորեց նաև եվրոպական լեզուներ։ Այդ գիտելիքների շնորհիվ նա հետագայում կարևոր դեր ունեցավ ծովային ճանապարհորդությունների ընթացքում։

Մասնակցությունը շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը1519 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Մագելանը հինգ նավով մեկնեց Իսպանիայից՝ նպատակ ունենալով գտնել դեպի Համեմունքների կղզիներ տանող արևմտյան ծովային ճանապարհը։Արշավախմբին մասնակցում էր նաև Էնրիկեն։ Նավաստիները հաղթահարում էին բազմաթիվ դժվարություններ՝ փոթորիկներ, սննդի պակաս և երկարատև ճանապարհորդության ծանր պայմաններ։

1521 թվականին նրանք հասան Ֆիլիպինյան կղզիներ։ Այստեղ Էնրիկեն կարողացավ մալայերենով հաղորդակցվել տեղի առաջնորդների հետ։ Նա օգնում էր Մագելանին բանակցել բնակիչների հետ և հասկանալ նրանց խոսքը։Մագելանի մահը և Էնրիկեի ճակատագիրը1521 թվականի ապրիլի 27-ին Մագելանը զոհվեց Մակտան կղզում տեղի ունեցած ճակատամարտում։

Մագելանն իր կտակում նախատեսել էր Էնրիկեին ազատ արձակել իր մահից հետո։ Սակայն արշավախմբի նոր ղեկավարությունը չցանկացավ նրան ազատություն տալ։Դրանից հետո Էնրիկեի ճակատագիրը դարձավ առեղծվածային։ Պատմական աղբյուրները հստակ չեն հայտնում, թե որտեղ և ինչպես ավարտվեց նրա կյանքը։Հետաքրքիր պատմական փաստՈրոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ Էնրիկեն կարող էր լինել աշխարհն առաջինը շրջանցած մարդը։Քանի որ նա Ասիայից տեղափոխվել էր Եվրոպա, իսկ հետո Մագելանի արշավախմբի հետ արևմուտքից վերադարձել Հարավարևելյան Ասիա, հնարավոր է՝ նա գրեթե ավարտած լիներ երկրագնդի շուրջ ամբողջական ճանապարհը։Սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք նա վերադարձել է իր ծննդավայր, ուստի այս ենթադրությունը հաստատված չէ։

Եզրակացություն

Էնրիկե դե Մալական պատմության մեջ մնաց որպես մարդ, որը ստրուկ լինելով՝ կարևոր մասնակցություն ունեցավ աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններից մեկին։Նրա պատմությունը հիշեցնում է, որ աշխարհագրական հայտնագործությունների հաջողության մեջ մեծ դեր են ունեցել ոչ միայն հայտնի ծովագնացները, այլև նրանց օգնող մարդիկ, որոնց անունները հաճախ մոռացվել են։

Posted in Պատմություն 7, Պատմություն 8, Uncategorized

Կոնդ

Ներածություն

Երևանը աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկն է, որն ունի ավելի քան 2800 տարվա պատմություն։ Մայրաքաղաքի պատմական թաղամասերից առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Կոնդը։ Այն գտնվում է Երևանի կենտրոնական հատվածում՝ բարձրադիր տարածքի վրա։

Կոնդը հայտնի է իր նեղ ու ոլորապտույտ փողոցներով, հին քարաշեն տներով, փոքրիկ բակերով և յուրահատուկ մթնոլորտով։ Ի տարբերություն ժամանակակից Երևանի՝ այստեղ դեռ կարելի է տեսնել հին քաղաքի կառուցապատման առանձնահատկությունները։

Կոնդը պարզապես բնակելի թաղամաս չէ, այլ պատմական վայր, որտեղ պահպանվել են Երևանի անցյալի բազմաթիվ հետքեր։

Կոնդի անվանումն ու պատմությունը

«Կոնդ» բառը նշանակում է բլուր կամ բարձրադիր տեղանք։ Թաղամասը հենց այդպիսի վայրում է գտնվում, ինչի պատճառով էլ ստացել է իր անվանումը։

Կոնդը Երևանի հնագույն բնակելի թաղամասերից է։ Այն հատկապես հայտնի էր միջնադարում և հետագա դարերում։ Նախկինում այստեղ բնակվել են տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչներ՝ հայեր, պարսիկներ և այլ ժողովուրդներ։

Բնակիչները զբաղվել են արհեստագործությամբ, առևտրով և առօրյա աշխատանքներով։ Կոնդի բակերում մարդիկ հաճախ ապրել են մեծ ընտանիքներով, իսկ հարևանները միմյանց լավ ճանաչել են։

Ժամանակի ընթացքում Երևանը մեծացել և վերակառուցվել է, սակայն Կոնդի որոշ հատվածներ պահպանել են հին քաղաքին բնորոշ տեսքը։

Կոնդի ճարտարապետական առանձնահատկությունները

Կոնդի ամենահետաքրքիր առանձնահատկություններից մեկը նրա ճարտարապետությունն է։

Այստեղ տները կառուցված են իրար շատ մոտ, իսկ փողոցները հաճախ այնքան նեղ են, որ մեքենաները դժվարությամբ են անցնում։ Շատ տներ ունեն հաստ քարե պատեր, փայտե դռներ, փոքրիկ պատուհաններ և ներքին բակեր։

Թաղամասի կառուցապատումը ձևավորվել է աստիճանաբար՝ առանց ժամանակակից քաղաքներին բնորոշ ուղիղ փողոցների։ Այդ պատճառով Կոնդի փողոցները երբեմն լաբիրինթոս են հիշեցնում։

Կոնդի տների մի մասը կառուցված է տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հենց այդ պատճառով այստեղ կարելի է տեսնել տարբեր ոճերի ու ժամանակների շինություններ։

Կոնդի պատմական հուշարձանները

Կոնդի կարևոր պատմական կառույցներից է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին։ Այն վնասվել է 1679 թվականի ուժեղ երկրաշարժի ժամանակ, իսկ 1710 թվականին վերակառուցվել է։

Եկեղեցին երկար տարիներ եղել է թաղամասի բնակիչների հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը։

Կոնդում պահպանվել են նաև հին մզկիթի մնացորդներ։ Դրանք վկայում են, որ անցյալում այստեղ ապրել են տարբեր կրոնների և մշակույթների ներկայացուցիչներ։

Այս պատմական կառույցները կարևոր են, քանի որ օգնում են ուսումնասիրել Երևանի անցյալն ու հասկանալ քաղաքի բազմազգ պատմությունը։

Հետաքրքիր փաստեր Կոնդի մասին

  1. Կոնդը Երևանի ամենահին թաղամասերից մեկն է։ Նրա որոշ փողոցներ պահպանել են պատմական կառուցվածքը։
  2. Թաղամասը գտնվում է բլրի վրա։ Դրա պատճառով այստեղ շատ են աստիճաններն ու թեք փողոցները։
  3. Կոնդը նման է բացօթյա թանգարանի։ Այստեղ կարելի է տեսնել հին Երևանի կենցաղին բնորոշ տներ ու բակեր։
  4. Կոնդում կան գունավոր պատանկարներ։ Դրանք ստեղծվել են տարբեր ժամանակներում և հետաքրքիր տեսք են հաղորդում հին պատերին։
  5. Կոնդը գրավում է զբոսաշրջիկներին և լուսանկարիչներին։ Նրա նեղ փողոցներն ու պատմական միջավայրը հետաքրքիր են լուսանկարելու համար։

Կոնդի բնակիչների կյանքն ու ավանդույթները

Կոնդը հետաքրքիր է ոչ միայն իր շենքերով, այլև մարդկանց կյանքով։ Հին թաղամասերին բնորոշ էին հարևանների սերտ հարաբերությունները, ընդհանուր բակերը և ընտանեկան ավանդույթները։

Բակերը հաճախ եղել են մարդկանց հանդիպման ու շփման վայրեր։ Երեխաները խաղացել են նեղ փողոցներում, իսկ մեծահասակները հավաքվել են բակերում և զրուցել։

Այսպիսի միջավայրը նպաստել է հարևանների միջև ամուր կապերի ձևավորմանը։ Կոնդի պատմությունը նաև այստեղ ապրած մարդկանց ու նրանց առօրյայի պատմությունն է։

Կոնդը մեր օրերում

Այսօր Կոնդը գտնվում է ժամանակակից Երևանի կենտրոնում։ Նրա շրջակայքում կառուցվել են նոր շենքեր, ճանապարհներ և բնակելի համալիրներ, սակայն թաղամասի որոշ հատվածներում պահպանվել է հին միջավայրը։

Միաժամանակ Կոնդում կան բազմաթիվ խնդիրներ։ Որոշ տներ հին են, վնասված և վերանորոգման կարիք ունեն։ Բնակիչների համար կարևոր են նաև բարեկարգ ճանապարհները և հարմարավետ կենցաղային պայմանները։

Կոնդի պահպանության հարցը կարևոր է, քանի որ անհրաժեշտ է համատեղել երկու նպատակ՝ բարելավել մարդկանց կյանքը և չկորցնել պատմական ժառանգությունը։

Ինչո՞ւ պետք է պահպանել Կոնդը

Պատմական թաղամասերը քաղաքի հիշողության մի մասն են։ Դրանք մեզ պատմում են ոչ միայն հայտնի իրադարձությունների, այլև սովորական մարդկանց կյանքի մասին։

Եթե Կոնդի հին շինություններն ու փողոցները ամբողջությամբ անհետանան, Երևանը կկորցնի իր պատմական դիմագծի կարևոր հատվածներից մեկը։

Կոնդի արժեքավոր շինությունների ուսումնասիրությունը, վերականգնումը և պահպանումը կարող են օգնել ապագա սերունդներին ավելի լավ ճանաչել մայրաքաղաքի պատմությունը։

Եզրակացություն

Կոնդը Երևանի ամենայուրահատուկ պատմական թաղամասերից մեկն է։ Այն իր մեջ միավորում է հին ճարտարապետությունը, մշակութային ժառանգությունը, մարդկանց պատմություններն ու ավանդույթները։

Կոնդը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Երևանը փոխվել դարերի ընթացքում և ինչպիսի տեսք է ունեցել քաղաքը մինչև ժամանակակից շենքերի ու լայն պողոտաների կառուցումը։

Կոնդը պարզապես հին թաղամաս չէ։ Այն Երևանի անցյալի կենդանի հիշողությունն է, որի պահպանումը կարևոր է մեր քաղաքի և ապագա սերունդների համար։

Posted in Կենսաբանություն 8

Կենտրոնական Նյարդային Համակարգ Ողնուղեղ և Գլխուղեղ

1. Ի՞նչ օրգաններ են կազմում կենտրոնական նյարդային համակարգը։

Կենտրոնական նյարդային համակարգը կազմված է գլխուղեղից և ողնուղեղից։

2. Որտե՞ղ է գտնվում գլխուղեղը և ի՞նչ գործառույթներ է կատարում։

Գլխուղեղը գտնվում է գանգի խոռոչում։ Այն կարգավորում է օրգանիզմի աշխատանքը, պատասխանատու է մտածողության, հիշողության, խոսքի և շարժումների համար։

3. Որտե՞ղ է գտնվում ողնուղեղը և ո՞րն է նրա հիմնական դերը։

Ողնուղեղը գտնվում է ողնաշարի խողովակում։ Այն իրականացնում է ռեֆլեքսներ և նյարդային ազդակներ փոխանցում գլխուղեղի ու մարմնի միջև։

4. Ի՞նչ նշանակություն ունեն գլխուղեղը և ողնուղեղը մարդու օրգանիզմի գործունեության կարգավորման համար։

Գլխուղեղն ու ողնուղեղը միասին ղեկավարում և կարգավորում են օրգանիզմի աշխատանքը՝ ապահովելով օրգանների համաձայնեցված գործունեությունը և մարդու արձագանքը արտաքին ազդակներին։

Posted in Աշխարհագրություն 8, Uncategorized

Արևելյան Եվրոպա․ բնության, բնակչության և տնտեսության առանձնահատկությունները

Ներածություն

Արևելյան Եվրոպան Եվրոպայի կարևոր և բազմազան տարածաշրջաններից է։ Այն առանձնանում է իր աշխարհագրական դիրքով, բնական հարուստ պաշարներով, պատմական անցյալով և մշակութային առանձնահատկություններով։

Տարածաշրջանի երկրներն ունեն բնակչության տարբեր թվաքանակ, բնական պայմաններ և տնտեսական զարգացման մակարդակներ։ Այստեղ զարգացած են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և տրանսպորտի տարբեր ճյուղեր։

Այս նախագծում կուսումնասիրենք Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքը, բնակչության կազմն ու տեղաբաշխումը, տնտեսության հիմնական ճյուղերը և դրանց զարգացման վրա ազդող գործոնները։

Նախագծի նպատակն է բացահայտել Արևելյան Եվրոպայի առանձնահատկությունները և հասկանալ, թե ինչպես են բնությունը, բնակչությունն ու բնական ռեսուրսները փոխկապակցված տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման հետ։

3․ Արևելյան Եվրոպայի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները

Արևելյան Եվրոպան գտնվում է Եվրոպայի արևելյան մասում։ Տարածաշրջանն աչքի է ընկնում իր ընդարձակ հարթավայրերով, լեռնային տարածքներով և բնական հարուստ պաշարներով։

Այստեղ են գտնվում Ուկրաինան, Բելառուսը, Մոլդովան և մի շարք այլ երկրներ։ Տարածաշրջանի հարավային հատվածը կապված է Սև ծովի հետ։

Աշխարհագրական դիրքը կարևոր դեր ունի երկրների միջև առևտրի, տրանսպորտի և տնտեսության զարգացման գործում։

Արևելյան Եվրոպան աչքի է ընկնում բնակչության ազգային և մշակութային բազմազանությամբ։ Այստեղ ապրում են տարբեր ժողովուրդներ՝ ուկրաինացիներ, բելառուսներ, լեհեր, ռումինացիներ և այլ ազգություններ, որոնք ունեն իրենց լեզուն, ավանդույթներն ու մշակույթը։

Բնակչությունը տարածաշրջանում տեղաբաշխված է անհավասարաչափ։ Մարդիկ հիմնականում կենտրոնացած են խոշոր քաղաքներում, արդյունաբերական կենտրոններում և տնտեսական զարգացած շրջաններում։

Տարածաշրջանի հայտնի քաղաքներից են Վարշավան, Կիևը, Բուխարեստը և Բուդապեշտը։ Դրանք կարևոր դեր ունեն իրենց երկրների տնտեսական, մշակութային և կրթական կյանքում։

Հետաքրքիր փաստ․ Արևելյան Եվրոպայի մի շարք երկրներում բնակչության թիվը նվազում է՝ ծնելիության ցածր մակարդակի, բնակչության ծերացման և արտագաղթի պատճառով։

5.Արևելյան Եվրոպայի արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը

Արևելյան Եվրոպայի տնտեսության կարևոր ճյուղերից են արդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունը։ Դրանց զարգացմանը նպաստում են բնական հարուստ պաշարները, բերրի հողերը և աշխատանքային ռեսուրսները։

Արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են մեքենաշինությունը, մետաղաձուլությունը, քիմիական և սննդի արդյունաբերությունը։ Տարածաշրջանի որոշ երկրներում կարևոր նշանակություն ունեն նաև քարածխի, նավթի և բնական գազի արդյունահանումը։

Գյուղատնտեսության մեջ մեծ տեղ է զբաղեցնում բուսաբուծությունը։ Աճեցնում են ցորեն, եգիպտացորեն, արևածաղիկ, կարտոֆիլ և շաքարի ճակնդեղ։ Զարգացած է նաև անասնապահությունը՝ հատկապես խոշոր եղջերավոր անասունների և խոզերի բուծումը։

Հետաքրքիր փաստ․ Ուկրաինայի բերրի սևահողերը համարվում են աշխարհի արժեքավոր գյուղատնտեսական հողերից։ Դրանք նպաստում են հացահատիկային մշակաբույսերի բարձր բերքատվությանը։

6․ Արևելյան Եվրոպայի հետաքրքիր փաստերը և եզրակացությունը

Արևելյան Եվրոպան հարուստ է բնական, պատմական և մշակութային արժեքներով։ Տարածաշրջանի ամենահայտնի լեռնային համակարգերից են Կարպատյան լեռները, որոնք աչքի են ընկնում իրենց գեղեցիկ բնությամբ, խիտ անտառներով և կենդանական աշխարհի բազմազանությամբ։

Դանուբը Եվրոպայի կարևորագույն գետերից է։ Այն անցնում է 10 երկրների տարածքով կամ նրանց սահմաններով և մեծ նշանակություն ունի նավագնացության, առևտրի ու զբոսաշրջության զարգացման համար։ Դանուբի դելտան նաև բազմաթիվ հազվագյուտ թռչունների բնակավայր է։

Ուկրաինան հայտնի է իր բերրի սևահողերով, որոնք համարվում են աշխարհի ամենաարժեքավոր գյուղատնտեսական հողերից։ Դրանց շնորհիվ երկիրը պատմականորեն եղել է հացահատիկի և արևածաղկի խոշոր արտադրողներից մեկը։

Եզրակացություն

Ուսումնասիրելով Արևելյան Եվրոպան՝ պարզեցինք, որ այն առանձնանում է իր աշխարհագրական դիրքով, բազմազան բնությամբ, հարուստ բնական պաշարներով և տարբեր ժողովուրդների մշակույթներով

Տարածաշրջանի տնտեսության զարգացման գործում մեծ դեր ունեն արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, տրանսպորտը և միջազգային առևտուրը։ Սակայն երկրների տնտեսական զարգացման մակարդակները տարբեր են, քանի որ դրանք կախված են բնական պայմաններից, ռեսուրսներից, բնակչությունից և պատմական իրադարձություններից։