Posted in Աշխարհագրություն 8

Գերմանիա․ աշխարհագրական դիրքը, բնությունը, բնակչությունը և տնտեսությունը

Ընդհանուր տեղեկություններ

Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը Եվրոպայի ամենազարգացած և տնտեսապես հզոր պետություններից է։ Այն հայտնի է իր հարուստ պատմությամբ, մշակույթով, զարգացած արդյունաբերությամբ և ժամանակակից տեխնոլոգիաներով։

  1. Մայրաքաղաքը՝ Բեռլին։
  2. Տարածքը՝ մոտ 357 հազար կմ²։
  3. Պաշտոնական լեզուն՝ գերմաներեն։
  4. Դրամական միավորը՝ եվրո։
  5. Պետական կառուցվածքը՝ դաշնային հանրապետություն։

Աշխարհագրական դիրքը

Գերմանիան գտնվում է Կենտրոնական Եվրոպայում։ Այն սահմանակից է ինը պետության՝ Դանիային, Լեհաստանին, Չեխիային, Ավստրիային, Շվեյցարիային, Ֆրանսիային, Լյուքսեմբուրգին, Բելգիային և Նիդերլանդներին։

Հյուսիսում երկիրը սահմանակից է Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերին։ Գերմանիայի աշխարհագրական դիրքը շատ նպաստավոր է, քանի որ նրա տարածքով անցնում են եվրոպական կարևոր տրանսպորտային ճանապարհներ։ Ծովային ելքերը հնարավորություն են տալիս զարգացնելու միջազգային առևտուրը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Գերմանիան բաժանվել էր երկու պետության՝ Արևելյան և Արևմտյան Գերմանիաների, որոնք վերամիավորվեցին 1990 թվականին։

Բնական պայմանները և ռեսուրսները

Գերմանիայի բնությունը բազմազան է։ Երկրի հյուսիսում տարածվում է Հյուսիսգերմանական դաշտավայրը, կենտրոնական հատվածում գերակշռում են ցածր և միջին բարձրության լեռները, իսկ հարավում գտնվում են Բավարական Ալպերը։

Գերմանիան ունի բարեխառն կլիմա, որը բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում գյուղատնտեսության զարգացման համար։

Երկիրը հարուստ է գետերով։ Խոշոր գետերից են Հռենոսը, Էլբան և Մայնը։ Դրանք կարևոր նշանակություն ունեն նավագնացության և բեռնափոխադրումների համար։

Գերմանիայի հիմնական հանքային հարստություններն են քարածուխը, գորշ ածուխը, կալիումական և կերակրի աղերը։

Երկրի տարածքի մոտ մեկ երրորդն անտառապատ է։ Բնության պահպանության նպատակով ստեղծվել են բազմաթիվ ազգային պարկեր, արգելոցներ և արգելավայրեր։

Բնակչությունը

Գերմանիան Եվրոպայի առավել խիտ բնակեցված երկրներից է։ Սակայն բնակչությունը երկրի տարածքում անհավասարաչափ է տեղաբաշխված։ Առավել խիտ են բնակեցված արևմտյան արդյունաբերական շրջանները, հատկապես Հռենոս-Ռուրի շրջանը։

Բնակչության մեծ մասն ապրում է քաղաքներում։ Խոշոր քաղաքներն են Բեռլինը, Համբուրգը, Մյունխենը, Քյոլնը, Ֆրանկֆուրտը և Շտուտգարտը։

Գերմանիայի ժողովրդագրական հիմնական խնդիրներից են ծնելիության ցածր մակարդակը և բնակչության ծերացումը։ Այդ պատճառով երկրի տնտեսության համար կարևոր նշանակություն ունի ներգաղթը։

Գերմանիայում ապրում են նաև բազմաթիվ այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ հայեր։

Գերմանական հասարակության մեջ մեծ նշանակություն են տալիս կարգապահությանը, ճշտապահությանը, աշխատասիրությանը և պատասխանատվությանը։

Տնտեսությունը

Գերմանիան Եվրոպայի տնտեսական առաջատար երկրներից է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում այն կրեց հսկայական կորուստներ, սակայն կարճ ժամանակում կարողացավ վերականգնել և զարգացնել տնտեսությունը։ Այս երևույթը հաճախ անվանում են գերմանական «տնտեսական հրաշք»։

Տնտեսության զարգացմանը նպաստել են գիտության և տեխնիկայի առաջընթացը, կրթության բարձր մակարդակը, որակյալ մասնագետների առկայությունը և արտադրության արդյունավետ կազմակերպումը։

Գերմանիայի տնտեսության մեջ մեծ դեր ունեն արդյունաբերությունը և ծառայությունների ոլորտը։

Արդյունաբերությունը

Գերմանիայի արդյունաբերության առաջատար ճյուղը մեքենաշինությունն է։ Գերմանական ավտոմեքենաները հայտնի են ամբողջ աշխարհում իրենց որակով և հուսալիությամբ։

Համաշխարհային ճանաչում ունեն Mercedes-Benz, BMW, Volkswagen, Audi և Porsche ընկերությունները։

Զարգացած են նաև քիմիական արդյունաբերությունը, մետալուրգիան, էլեկտրատեխնիկան, էլեկտրոնիկան և դեղագործությունը։ Քիմիական արդյունաբերության հայտնի ընկերություններից է «Բայերը»։

Թեթև արդյունաբերության մեջ առանձնանում են սպորտային հագուստ և կոշիկ արտադրող Adidas և Puma ընկերությունները։

Գյուղատնտեսությունը

Գերմանիայի գյուղատնտեսությունն ունի զարգացման բարձր մակարդակ։ Այստեղ լայնորեն օգտագործվում են ժամանակակից մեքենաներ և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաներ, որոնք բարձրացնում են աշխատանքի արդյունավետությունը։

Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը անասնապահությունն է։ Զարգացած են կաթնատու և մսատու տավարաբուծությունը, խոզաբուծությունը և թռչնաբուծությունը։

Բուսաբուծության մեջ մեծ նշանակություն ունեն ցորենը, գարին, կարտոֆիլը և շաքարի ճակնդեղը։ Երկրի հարավային շրջաններում զարգացած է նաև խաղողագործությունը։

Տրանսպորտը

Գերմանիան ունի Եվրոպայի ամենազարգացած տրանսպորտային համակարգերից մեկը։ Երկրի տարածքով անցնում են բազմաթիվ բարձրակարգ ավտոմայրուղիներ և երկաթուղիներ։

Գերմանիան հայտնի է իր արագընթաց գնացքներով և ավտոմայրուղիներով։ Միջազգային բեռնափոխադրումների համար կարևոր նշանակություն ունեն նաև ծովային և գետային ճանապարհները։

Խոշոր նավահանգիստներն են Համբուրգը, Բրեմենը և Ռոստոկը, իսկ Դույսբուրգը կարևոր գետային նավահանգիստ է։

Զբոսաշրջությունը և մշակույթը

Գերմանիան զբոսաշրջության համար գրավիչ երկիր է։ Այն հայտնի է իր հին ամրոցներով, պատմական հուշարձաններով, թանգարաններով և գեղեցիկ բնական տեսարաններով։

Առավել հայտնի տեսարժան վայրերից են Նոյշվանշտայն ամրոցը, Բրանդենբուրգյան դարպասները և Քյոլնի տաճարը։

Գերմանիան մեծ ներդրում ունի նաև համաշխարհային մշակույթի, երաժշտության, գիտության և փիլիսոփայության զարգացման գործում։

Հետաքրքիր փաստեր Գերմանիայի մասին

  1. Գերմանիան կազմված է 16 դաշնային երկրամասերից։
  2. Գերմանիայի որոշ ավտոմայրուղիներում արագության ընդհանուր առավելագույն սահմանափակում չկա։
  3. Երկիրը հայտնի է իր բազմատեսակ հացաբուլկեղենով։
  4. Գերմանիայում են ստեղծվել աշխարհահռչակ բազմաթիվ ավտոմեքենաներ։
  5. Գերմանիան հայտնի է իր միջնադարյան ամրոցներով և ամանորյա տոնավաճառներով։

Եզրակացություն

Գերմանիան զարգացած պետության լավ օրինակ է։ Չնայած պատմության ընթացքում ունեցած բազմաթիվ դժվարություններին՝ այն կարողացել է վերականգնվել և դառնալ տնտեսական ու արդյունաբերական հզոր երկիր։

Կարծում եմ՝ Գերմանիայի հաջողության կարևոր պատճառներն են կրթությունը, աշխատասիրությունը, կարգապահությունը և գիտության զարգացումը։ Այս երկրի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր են մարդկային գիտելիքներն ու արդյունավետ աշխատանքը պետության զարգացման համար։

Posted in Գրականություն 8

Կատարյալի պատրանքը

Մի օր, երբ նայում էի հայելու մեջ, մտածեցի՝ իսկ ինչպիսի՞ն կլինեի, եթե կարողանայի փոխել իմ մեջ այն ամենը, ինչ ինձ դուր չի գալիս։ Գուցե ավելի ինքնավստահ լինեի, երբեք չսխալվեի, բոլորին դուր գայի և չանհանգստանայի ուրիշների կարծիքների համար։ Առաջին հայացքից այդ ամենը շատ գրավիչ էր թվում, բայց հետո ինքս ինձ հարցրի՝ իսկ այդ դեպքում ես դեռ ե՞ս կլինեի։

Հաճախ, նայելով ուրիշներին, մեզ թվում է, թե նրանց կյանքն ավելի գեղեցիկ է, ավելի հետաքրքիր ու անհոգ։ Մենք հիանում ենք նրանց հաջողություններով, արտաքինով, ինքնավստահությամբ և երբեմն ցանկանում ենք նմանվել նրանց։ Բայց որքան էլ հետաքրքիր է, հնարավոր է՝ հենց այդ մարդիկ էլ երազում են ունենալ այն, ինչ մենք ունենք, բայց չենք գնահատում։

Երբեմն մտածում եմ, թե որքան տարօրինակ է մարդը։ Նա կարող է նկատել ուրիշների ամենափոքր առավելությունները, բայց չտեսնել սեփական արժանիքները։ Կարող է ներել ուրիշների սխալները, բայց երկար ժամանակ չներել իրեն՝ մի փոքր սխալի համար։ Կարծես ինքն իր առջև դնում է մի բարձր պահանջ, որին հասնելն անհնար է։

Հատկապես մեր տարիքում հաճախ ենք մտածում, թե ինչ կարծիք ունեն ուրիշները մեր մասին։ Երբեմն նույնիսկ հրաժարվում ենք մեր ցանկություններից, որպեսզի չտարբերվենք շրջապատից։ Ծիծաղում ենք այն ժամանակ, երբ ծիծաղելու ցանկություն չունենք, լռում ենք, երբ ասելիք ունենք, և ձևացնում ենք, թե մեզ համար կարևոր չէ մի բան, որն իրականում շատ կարևոր է։

Բայց արժե՞ արդյոք փոխվել միայն նրա համար, որ ուրիշները մեզ ավելի շատ հավանեն։

Ես երբեմն պատկերացնում եմ մի աշխարհ, որտեղ բոլոր մարդիկ կատարյալ են։ Ոչ ոք չի սխալվում, չի անհանգստանում, բոլորը գեղեցիկ են, խելացի և հաջողակ։ Սկզբում այդ աշխարհը հրաշալի է թվում, բայց որքան երկար եմ մտածում դրա մասին, այնքան ավելի անհետաքրքիր է այն դառնում։ Չէ՞ որ հենց մեր տարբերություններն են մեզ առանձնացնում մյուսներից։ Մեկի անկեղծ ծիծաղը, մյուսի տարօրինակ սովորությունները, երրորդի անսովոր երազանքները մարդկանց դարձնում են հիշվող ու սիրելի։

Ես չեմ կարծում, որ մարդը պետք է դադարի աշխատել իր վրա։ Բոլորս էլ կարող ենք ավելի լավը դառնալ, փոխել մեր վատ սովորությունները և սովորել մեր սխալներից։ Բայց այդ ամենը պետք է անենք ոչ թե ուրիշներին դուր գալու, այլ ինքներս մեզ համար։

Գուցե տարիներ անց այն փոքրիկ թերությունները, որոնք այսօր մեզ անհանգստացնում են, այլևս ոչ մի նշանակություն չունենան։ Իսկ այն ժամանակը, որը ծախսել ենք ուրիշներին նմանվելու վրա, այլևս չկարողանանք վերադարձնել։

Նորից նայեցի հայելու մեջ։ Այնտեղ նույն մարդն էր՝ իր բոլոր առավելություններով ու թերություններով։ Ոչինչ չէր փոխվել, բացի իմ մտքերից։ Ես այլևս չէի մտածում, թե ինչ կցանկանայի փոխել իմ մեջ։ Փոխարենը մտածում էի, թե ինչ պետք է սովորեմ գնահատել։

Գուցե կատարելությունն իսկապես միայն պատրանք է, որի հետևից վազելով՝ չենք նկատում մեր իրական գեղեցկությունը։ Եվ գուցե պետք չէ ամբողջ կյանքում ձգտել դառնալ կատարյալ մարդ, երբ կարելի է պարզապես լինել իրական մարդ՝ սեփական մտքերով, զգացմունքներով, սխալներով ու երազանքներով։

Posted in Հասարակագիտություն 8

Մենք ապրում ենք մեզ համա՞ր, թե՞ հասարակության կարծիքի

Մենք ապրում ենք մեզ համա՞ր, թե՞ հասարակության կարծիքի

Մարդն իր ծննդյան օրվանից դառնում է հասարակության մի մասը։ Նա մեծանում է ընտանիքում, սովորում դպրոցում, ձեռք բերում ընկերներ և ընդգրկվում տարբեր հասարակական խմբերում։ Այս ամենը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա մտածելակերպի, բնավորության և որոշումների վրա։ Սակայն երբեմն այնքան ենք կարևորում շրջապատի կարծիքը, որ նույնիսկ մոռանում ենք, թե իրականում ինչ ենք ուզում։

Հասարակության ազդեցությունը մարդու վրա

Հասարակության մեջ կան ընդունված կանոններ և պատկերացումներ այն մասին, թե ինչպիսին պետք է լինի մարդը, ինչպես պետք է հագնվի, մտածի, ինչ մասնագիտություն ընտրի և նույնիսկ ում հետ շփվի։ Երբ մարդը տարբերվում է մյուսներից, հաճախ արժանանում է քննադատության՝ նույնիսկ եթե որևէ սխալ բան չի անում։

Օրինակ՝ մարդը կարող է սիրել որևէ մասնագիտություն, սակայն ընտրել բոլորովին ուրիշը, որովհետև ընտանիքը կամ շրջապատը դա ավելի հեղինակավոր են համարում։ Արդյունքում նա կարող է ունենալ հաջող աշխատանք, բայց չզգալ իրեն երջանիկ։

Սերը և հասարակության կարծիքը

Հասարակության ազդեցությունը նկատելի է նաև սիրային հարաբերություններում։ Երբեմն մարդիկ միմյանց սիրում են, սակայն շրջապատը դեմ է նրանց հարաբերություններին՝ սոցիալական դիրքի, ֆինանսական վիճակի, տարիքի կամ ընտանիքների միջև եղած տարբերությունների պատճառով։

Հաճախ մեծահասակները կարծում են, որ երիտասարդ տարիքում մարդը չի կարող իսկապես սիրել։ Իհարկե, տարիքի հետ մարդու մտածելակերպն ու զգացմունքները կարող են փոխվել, սակայն դա չի նշանակում, որ երիտասարդ տարիքում ունեցած զգացմունքներն անիմաստ կամ անիրական են։

Ծնողների խորհուրդները լսելը կարևոր է, քանի որ նրանք ունեն կյանքի ավելի մեծ փորձ և ցանկանում են պաշտպանել իրենց երեխաներին։ Սակայն խորհուրդ տալը և ուրիշի փոխարեն որոշում կայացնելը տարբեր բաներ են։

Սոցիալական շերտերը և մարդկանց հարաբերությունները

Հասարակության մեջ մարդիկ տարբերվում են իրենց նյութական վիճակով, կրթությամբ, մասնագիտությամբ և հասարակական դիրքով։ Ցավոք, երբեմն այդ տարբերությունները դառնում են մարդկանց միջև շփման խոչընդոտ։

Որոշ մարդիկ ընկերներ կամ ապագա զուգընկեր են ընտրում՝ հաշվի առնելով նրանց ֆինանսական վիճակը կամ հասարակական դիրքը։ Սակայն մարդու իրական արժեքը չի որոշվում նրա ունեցվածքով։ Նա կարող է հարուստ լինել, բայց չունենալ ազնվություն և պատասխանատվություն, կամ ունենալ համեստ հնարավորություններ, բայց լինել վստահելի և հոգատար մարդ։

Ուրիշներին հաճոյանալու ցանկությունը

Այս երևույթը հատկապես նկատելի է դպրոցում և սոցիալական ցանցերում։ Շատ մարդիկ փորձում են փոխել իրենց արտաքին տեսքը, վարքագիծը և նույնիսկ կարծիքները, որպեսզի ընդունվեն որևէ խմբում։

Երբեմն մարդը համաձայնում է մի կարծիքի հետ, որին իրականում դեմ է, միայն թե չտարբերվի ընկերներից։ Սակայն եթե ընկերությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ է անընդհատ ձևացնել, ապա հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք այդ ընկերությունն անկեղծ է։

Մի՞շտ է պետք անտեսել հասարակության կարծիքը

Իհարկե, ոչ։ Հասարակության մեջ ապրելը նաև նշանակում է հարգել ուրիշների իրավունքները, պահպանել օրենքները և պատասխանատվություն կրել սեփական արարքների համար։ Երբեմն շրջապատի խորհուրդներն օգնում են մեզ նկատել մեր սխալները և ավելի ճիշտ որոշումներ կայացնել։

Կարևոր է տարբերել օգտակար խորհուրդը հասարակական ճնշումից։ Մարդը պետք է կարողանա լսել ուրիշներին, մտածել նրանց խոսքերի շուրջ, բայց նաև ինքնուրույն որոշումներ կայացնել։

Եզրակացություն

Իմ կարծիքով՝ անհնար է ամբողջությամբ անկախ լինել հասարակության կարծիքից, քանի որ մենք ապրում ենք մարդկանց շրջապատում։ Սակայն չպետք է թույլ տանք, որ ուրիշների կարծիքը կառավարի մեր ամբողջ կյանքը։

Մարդիկ միշտ կարող են մեզ քննադատել՝ անկախ նրանից, թե ինչ որոշում ենք կայացնում։ Այդ պատճառով կարևոր է ապրել սեփական սկզբունքներով՝ միաժամանակ հարգելով ուրիշներին և պատասխանատվություն կրելով մեր ընտրությունների համար։

Եվ վերջում ուզում եմ մի հարց տալ. եթե ամբողջ կյանքում փորձենք համապատասխանել ուրիշների սպասելիքներին, մի օր չե՞նք գիտակցի, որ ապրել ենք ոչ թե մեր, այլ ուրիշների պատկերացրած կյանքով։

Posted in English 8

English Classwork

The boys are told to think of their crocodile fathers and mothers.

The boys are taken to a hut called “The Crocodile Nest”.

Then they are beaten several times a day for six weeks.

Bamboo is used to make cuts on their chests and their backs.

The crocodile men are given adult responsibilities in the village.

D

  1. Are eaten
  2. are written
  3. Is sold
  4. isn’t grown / is grown
  5. Are/sent
  6. Are made

E

  1. Jeans are made in the USA.
  2. The litter is picked up every morning.
  3. A lot of trees are cut down every year.
  4. Too much water is wasted.
  5. Thousands of letters are delivered.
  6. Are successful films made in Hollywood?

F

  1. The torch is taken to the Olympic city.
  2. The flag is carried into the stadium.
  3. The flame is lit with the torch.
  4. The Games are opened with a speech.

Posted in English 8

English homework

Exercise

  1. A
  1. clean / give
  2. will phone / doesn’t arrive
  3. speak / won’t understand
  4. phones / will you tell
  5. won’t know / don’t tell

B

  1. don’t you?
  2. doesn’t she?
  3. isn’t he?
  4. aren’t we?
  5. are they?
  6. has she?

C

  1. has just had
  2. have already had
  3. Have / bought
  4. have already finished
  5. Has / seen

2.A

  1. apartment
  2. lift
  3. Lorry
  4. garbage / trash
  5. Pavement

B

  1. DROP
  2. MOIST
  3. GLOBAL
  4. RECYCLE
  5. RUBBISH
  6. WASTE
  7. PICK
  8. Forest
  9. CLEAN

POLLUTION

Posted in Գրականություն 8

Վերլուծություն. Լռությունը

Հարուկի Մուրակամիի «Լռություն» պատմվածքում ներկայացվում է, թե ինչպես կարող են նախանձը, սուտը և մարդկանց անտարբերությունը ազդել մարդու կյանքի վրա։Օձավան հանգիստ և ինքնամփոփ տղա էր, որը չէր ձգտում բոլորի ուշադրությանը։

Ի տարբերություն նրա՝ Աոկին ցանկանում էր միշտ լինել լավագույնը։ Կարծում եմ՝ Աոկին չէր կարողանում ընդունել ուրիշի հաջողությունը, քանի որ սովոր էր բոլորից բարձր գնահատվել։Օձավայի ամենամեծ սխալը Աոկիին հարվածելն էր։ Թեև նա զղջաց իր արարքի համար, միևնույն է, բռնությունը ճիշտ լուծում չէր։

Սակայն Աոկիի պահվածքն էլ արդարացված չէր, քանի որ նա փորձում էր վնասել Օձավային՝ օգտագործելով ուրիշների վստահությունը։Ինձ համար պատմվածքի ամենակարևոր գաղափարը լռության վտանգն է։ Երբ մարդիկ չեն փորձում պարզել ճշմարտությունը և պարզապես հավատում են տարածված լուրերին, անմեղ մարդը կարող է հայտնվել ծանր իրավիճակում։

Պատմվածքը նաև ցույց է տալիս, որ միայնությունը միշտ չէ, որ նշանակում է ընկերներ չունենալ։ Երբեմն մարդն իրեն միայնակ է զգում հենց մարդկանց շրջապատում, հատկապես երբ իրեն չեն հասկանում և չեն հավատում։Իմ կարծիքով՝ հեղինակը ցանկանում է ասել, որ պետք է արդար լինել, չնախանձել ուրիշների հաջողություններին և չդատել մարդկանց առանց նրանց լսելու։ Ես հասկացա, որ երբեմն լռությունը կարող է ավելի ցավոտ լինել, քան խոսքերը, հատկապես այն ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է պաշտպանել ճշմարտությունը։

Posted in Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ

Դասարանական աշխատանք

117. Գտե՛ք քառակուսային եռանդամի արմատները և վերլուծե՛ք արտադրիչների։

ա) x² − 6x + 5,=0

b²-4ac

բ) x² − 9x − 10,

գ) x² + 7x − 30,

դ) x² + 2x − 8,

ե) 3x² − 10x − 8,

զ) 2x² + 5x − 3,

է) 4x² − 4x − 3,

ը) 4x² + 11x − 3,

թ) −4y² + 5y + 6,

120. Օգտվելով a² — b² = (a — b)(a + b) կրճատ բազմապատկման բանաձևից՝ վերլուծե՛ք արտադրիչների։

ա) 4x² − 9,

բ) 16x² − 25,

գ) x² − 5,

դ) x² − 2,

ե) (x − 2)² − 9x²,

զ) (2x + 3)² − 49,

է) 4(x + 5)² − 100x²,

ը) 9(x − 3)² − 4(2x + 5)²։

Posted in Աշխարհագրություն 8

Հոկտեմբեր ամսվա ամփոփիչ հարցեր

Ընտրել մեկ ճիշտ պատասխան։Ո՞րն է Ռուսաստանի մայրաքաղաքը։

Ա) Սանկտ Պետերբուրգ

Բ) Մոսկվա

Գ) Նովոսիբիրսկ

Դ) Կազան

Ո՞ր օվկիանոսներն են ողողում Ռուսաստանի ափերը։

Ա) Ատլանտյան և Հնդկական

Բ) Խաղաղ և Հյուսիսային սառուցյալ

Գ) Հնդկական և Խաղաղ

Դ) Միայն Ատլանտյան

Ո՞րն է Ռուսաստանի եվրոպական մասի ամենաերկար գետը։

Ա) Վոլգա

Բ) Ենիսեյ

Գ) Լենա

Դ) Օբ

4. Ո՞րն է աշխարհի ամենախոր լիճը, որը գտնվում է Ռուսաստանում։

Ա)։ Լադոգա

Բ) Օնեգա

Գ) Բայկալ

Դ) Կասպից ծով

5. Ռուսաստանի տարածքի մեծ մասը ո՞ր աշխարհամասում է գտնվում։

Ա) Եվրոպա

Բ) Ասիա

Գ) Աֆրիկա

Դ) Հյուսիսային Ամերիկա

6. Ռուսաստանի ո՞ր բնական գոտին է զբաղեցնում ամենամեծ տարածքը։

Ա) Տունդրա

Բ) Տայգա

Գ) Տափաստան

Դ) Անապատ

7. Ռուսաստանի տնտեսության ո՞ր ճյուղն է ապահովում նավթի և բնական գազի արդյունահանումը։

Ա) Մեքենաշինություն

Բ) Վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերություն

Գ) Թեթև արդյունաբերություն

Դ) Սննդի արդյունաբերություն

8. Ռուսաստանի ո՞ր տարածաշրջանն է հայտնի նավթի և բնական գազի հարուստ պաշարներով։

Ա) Արևմտյան Սիբիր

Բ) Կամչատկա

Գ) Կոլա թերակղզի

Դ) Հեռավոր Արևելք

9. Ռուսաստանի ո՞ր քաղաքն է հայտնի որպես խոշոր արդյունաբերական և տրանսպորտային կենտրոն։

Ա) Մոսկվա

Բ) Սոչի

Գ) Վոլոգդա

Դ) Յակուտսկ

10. Տրանսսիբիրյան երկաթուղին ի՞նչ նշանակություն ունի Ռուսաստանի համար։

Տրանսսիբիրյան երկաթուղին Ռուսաստանի ամենամեծ ու գլխավոր գնացքի ճանապարհն է, որը միացնում է երկրի երկու ծայրերը։ Դրանով մարդիկ արագ ճամփորդում են, իսկ գնացքները Սիբիրից բերում են փայտ, ածուխ ու այլ կարևոր բաներ։

12. Իտալիան ո՞ր թերակղզում է գտնվում։

Ա) Պիրենեյան

Բ) Բալկանյան

Գ) Ապենինյան

Դ) Սկանդինավյան

13. Ի՞նչ ծովերով է շրջապատված Իտալիան։

Ա) Միջերկրական ծովի մաս կազմող ծովերով

Բ) Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերով

Գ) Սև և Կասպից ծովերով

Դ) Կարմիր և Արաբական ծովերով

14. Ո՞ր քաղաքն է Իտալիայի խոշոր արդյունաբերական և ֆինանսական կենտրոնը։

Ա) Հռոմ

Բ) Միլան

Գ) Վենետիկ

Դ) Նեապոլ

15. Իտալիայի տնտեսության մեջ ո՞ր ճյուղերն ունեն կարևոր նշանակություն։

Ա) Ավտոմեքենաշինություն և նորաձևության արդյունաբերություն

Բ) Ադամանդի արդյունահանում

Գ) Հյուսիսային եղջերուների բուծում

Դ) Նավթի խոշոր արդյունահանում

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

1.Տեքստի Ա և Բ մասերի բայերի ժամանակների տարբերությունը վերացրո՛ւ:

Ա. Մի խեղճ գյուղացի ծերացած և ուժատ եզ ուներ ու չգիտեր, թե ինչպես ազատվեր բեռ դարձած անասունից: Որոշեց տանել շուկա, ծախել: Եվ քանի որ առևտրի փորձ չուներ, դիմեց իր դրացուն.

-Եզս հալից ընկել է, ի՞նչ կլինի՝ օգնի՛ր, տանենք շուկա, ծախենք:

-Աչքիս վրա,- պատասխանեց դրացին:

Դրացին խոսքաշեն ու լեզվանի մարդ էր, շուկայում սկսեց գովաբանել եզին:

-Ա՜յ եզը, լա՜վ եզը, է՜ս կողմն եկեք, մի էստե՜ղ նայեցեք: Հո եզ չէ, Աստված վկա, գոմե՛շ է, գոմե՛շ…

Բ. Հավաքվում են մարդիկ, ու սա շարունակում է.

-Գիտե՞ք` ի՜նչ ուժեղ է, առանց զույգի գութան է քաշում: Էնքան խելոք է ու հեզ, որ կարող եք հա՛մ բարձել, հա՛մ լծել:

Մարդիկ լսում են, քննարկում, ձեռք տալիս եզանը, բայց ամենից ուշադիր եզան տերն է լսում: Լսում, լսում է, մեկ էլ դառնում դրացուն ու ասում.

-Չէ, ախպե՜ր, ես իմ ապրանքը չեմ ծախում: Որ էդքան լավն է, ես կբանեցնեմ, էլի՜:

Ա. Մի խեղճ գյուղացի ծերացած և ուժատ եզ ուներ ու չգիտեր, թե ինչպես ազատվեր բեռ դարձած անասունից: Որոշեց տանել շուկա, ծախել: Եվ քանի որ առևտրի փորձ չուներ, դիմեց իր դրացուն. — Եզս հալից ընկել է, ի՞նչ կլինի՝ օգնի՛ր, տանենք շուկա, ծախենք: — Աչքիս վրա, — պատասխանեց դրացին: Դրացին խոսքաշեն ու լեզվանի մարդ էր, շուկայում սկսեց գովաբանել եզին: — Ա՜յ եզը, լա՜վ եզը, է՜ս կողմն եկեք, մի էստե՜ղ նայեցեք: Հո եզ չէ, Աստված վկա, գոմե՛շ է, գոմե՛շ…

Բ. Հավաքվեցին մարդիկ, ու սա շարունակեց. — Գիտե՞ք` ի՜նչ ուժեղ է, առանց զույգի գութան է քաշում: Էնքան խելոք է ու հեզ, որ կարող եք հա՛մ բարձել, հա՛մ լծել: Մարդիկ լսեցին, քննարկեցին, ձեռք տվեցին եզանը, բայց ամենից ուշադիր եզան տերն էլ լսեց: Լսեց, լսեց, մեկ էլ դարձավ դրացուն ու ասաց. — Չէ, ախպե՜ր, ես իմ ապրանքը չեմ ծախում: Որ էդքան լավն է, ես կբանեցնեմ, էլի՜:

2. Փակագծերում տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Բարձր կրունկներով կոշիկներն առաջին անգամ երևացել են ուշ միջնադարյան Փարիզում: Բայց կինն իր կրունկներն ինչո՞ւ….(պիտի պահի, պիտի պահեր) բարձր ու մարմնի ծանրությունը ոտքի թաթերի վրա…(պիտի դնի, պիտի դներ): Պատճառն այն էր, որ այն ժամանակ Փարիզի փողոցները սալահատակված (չեն,չէին), և մարդիկ մի մայթից մյուսն անցնելու ժամանակ….(խրվում էին, խրվեցին, խրվել են, խրվել էին) ցեխի մեջ: Եվ ահա մի հնարագետ կոշկակար, որն իր համար…(հնարեց, հնարել է, հնարել էր) բարձր կրունկները, որոշեց մյուսների կոշիկներն էլ այդպես կարել:

3. Ուշադրություն դարձրո՛ւ տրված սահմանական, հրամայական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական եղանակների բայերին և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա. Կազմում եմ, հիանում ես: Կազմելու են, հիանալու եք: Կազմել ենք, հիացել է:Կազմեց, հիացանք: Կազմում էիր, հիանում էինք: Կազմել էի, հիանում էիր: Կազմելու էին, հիանալու էիր:

Բ. Կազմի՛ր, կազմեցե՛ք, հիացի՛ր, հիացե՛ք,

Գ. Կազմեմ, հիանաս: Կազմեիր, հիանայինք:

Դ.Կկազմեմ, կհիանաս: Կկազմեիր, կհիանայինք:

Ե. Պիտի կազմեմ, պիտի հիանաս: Պիտի կազմեիր, պիտի հիանայինք:

Բայի ո՞ր եղանակը ներկա ժամանակ ունի:

Բայի ո՞ր եղանակն ընդամենը մեկ ժամանակ և մեկ դեմք ունի:

Ո՞ր եղանակներն են կազմվում ըղձականից, ինչպե՞ս են կազմվում:

Ո՞ր եղանակն ունի ամենաշատ ձևերը:

Ցանկանում եմ։ Խորխե Բուկայ

Ցանկանում եմ, որ ինձ լսես՝ առանց դատապարտելու։Ցանկանում եմ, որ արտահայտվես՝ առանց ինձ խորհուրդ տալու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ վստահես՝ առանց ինչ-որ բան պահանջելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ օգնես՝ առանց իմ փոխարեն լուծել փորձելու։

Ցանկանում եմ, որ իմ մասին հոգաս՝ առանց ինձ նվաստացնելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ նայես՝ առանց ինձնից ինչ-որ բան կորզելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ գրկես՝ բայց չխեղդես։

Ցանկանում եմ, որ ինձ ոգեշնչես՝ առանց ստիպելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ աջակցես՝ առանց իմ փոխարեն պատասխանելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ պաշտպանես, բայց չխաբես։

Ցանկանում եմ, որ ինձ մոտիկ լինես, բայց անձնական տարածք թողնես։

Ցանկանում եմ, որ իմանաս իմ բոլոր անդուր գծերը։ Ընդունես և չփորձես դրանք փոխել։

Ցանկանում եմ, որ իմանաս… որ կարող ես ինձ վրա հույս դնել Անսահմանորեն:

Առաջադրանքներ1․

Բացատրե՛ք հետևյալ մտքերը․

Ցանկանում եմ, որ ինձ մոտիկ լինես, բայց անձնական տարածք թողնես։

Նշանակում է հարաբերություններում պահպանել առողջ սահմաններ. լինել ջերմ ու կողքին, բայց չսահմանափակել դիմացինի ազատությունը։

Ցանկանում եմ, որ իմ մասին հոգաս՝ առանց ինձ նվաստացնելու։

Նշանակում է խնամել և օգնել հարգանքով՝ դիմացինին թույլ կամ անկարող չզգացնելով։

Ցանկանում եմ, որ ինձ օգնես՝ առանց իմ փոխարեն լուծել փորձելու։

Նշանակում է աջակցել և քաջալերել, բայց թույլ տալ, որ մարդն ինքնուրույն հաղթահարի իր դժվարությունները։

2․ Շարունակե՛ք այս շարքը 3 նախադասությամբ՝ հարազատ մնալով ոճին և ասելիքին։

Ցանկանում եմ, որ ինձ հետ անկեղծ լինես՝ առանց որևէ բան թաքցնելու։

Ցանկանում եմ, որ ինձ հասկանաս՝ նույնիսկ երբ բառեր չեմ գտնում խոսելու համար։

Ցանկանում եմ, որ ինձ ընդունես այնպիսին, ինչպիսին կամ՝ առանց ինձ փոխել փորձելու։

Posted in Քիմիա 8

Քիմիա

1.1Ի՞նչ է էլեկտրոնային թաղանթը

Էլեկտրոնային թաղանթը ատոմի միջուկի շուրջը գտնվող տարածքն է, որտեղ գտնվում են էլեկտրոնները։

2. Ի՞նչ է էլեկտրոնային շերտ կամ էներգիական մակարդակը:

Էլեկտրոնային շերտը կամ էներգիական մակարդակը միջուկի շուրջ գտնվող տարածքն է, որտեղ էլեկտրոնները գտնվում են որոշակի էներգիական մակարդակում:

Թեստային առաջադրանք՝

1.Նշի՛ր ներմոլեկուլային մասնիկները

.ա)էլեկտրոն. բ)նեյտրոն. գ)պրոտոն։.

2.Նկարագրի՛ր ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը։

Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթը կազմված է էլեկտրոնային շերտերից կամ էներգիական մակարդակներից, որոնցում էլեկտրոնները գտնվում են որոշակի էներգիայով։

3.Որոշի՛ր էլեկտրոնների թիվը հետևյալ քիմիական տարրերից յուրաքանչյուրի ատոմի էլեկտրոնային թաղանթում.

ա) ալյումին — 13 էլեկտրոն

բ) ֆտոր — 9 էլեկտրոն

գ) ածխածին — 6 էլեկտրոն

դ) ֆոսֆոր — 15 էլեկտրոն

4)Ընտրի՛ր ճիշտ պնդումը.
ա)էլեկտրոններն ատոմի շուրջը կատարում են քաոսային շարժում։.

բ)էլեկտրոններն ատոմի շուրջը շարժվում են որոշակի օրինաչափությամբ։.

5.Լրացրո՛ւ բաց թողնված բառերը՝

ա) Որքան հեռու է էլեկտրոնը միջուկից, այնքան ավելի հեշտ է այն պոկել ատոմից։

բ) Որքան մոտ է էլեկտրոնը միջուկին, այնքան ավելի քիչ է դրա էներգիայի պաշարը։

6.Նշի՛ր այն տարրերի անվանումները, որոնց ատոմի էլեկտրոնային թաղանթը կազմված է 3 էլեկտրոնային շերտից։

ա)թթվածին, բ)ծծումբ, գ)ածխածին, դ)սիլիցիում, ե)ֆտոր, զ)քլոր, է)ջրածին