Posted in Русский язык 6

Русский язык

1.Дополни предложения, используя слова

  1. Мне двадцать лет
  2. Сыну двадцать один год
  3. Сколько вам лет?
  4. Матери пятьдесят два года
  5. Бабушке семьдесят три года.
  6. Дедушке восемьдесят один лет

    2. Найди пару:
    Именительный падеж Дательный падеж
    Я Мне
    ты Тебе
    OH Ему
    она Ей
    мы нам
    вы вам
    они им



    3.Вставь правильные местоимения.
  7. Его отец живет в Англии. Ему 55 лет.
  8. Где живет ваша мать. Сколько Ей лет?
  9. Ты уже работаешь? Сколько Ему лет?
  10. Мы очень любим кино. Скажи мне когда будет новый фильм.
  11. Где вы были вчера? Я звонил вам несколько раз.
  12. Завтра я буду дома. Приходите ко мне в гости.
  13. Вчера они были в театре. Им очень понравился спектакль.

    4.Дополни предложения, используя слова

    нужен, нужна, нужно, нужны .и местоимения в дательном падеже.
    Образец: (Вы) линейка Вам нужна линейка.

    Образец: (Он) Вилосипед Ей нужен вилосипед
    Оберазец: (ты) Книга тебе нужно книга.
    Образец: (они) карандаши Им нужны карандаши

Posted in English 6

Text 3


Dave married, and when his new wife saw the clothes in his cupboard, she said,
‘Dave, you have only got one good shirt. The others arc very old, and they’ve got
holes in them. I’m going to buy you a new one this afternoon.’
Dave liked his old shirts, but he loved his wife too, so he said, ‘All right,
Beryl, but please don’t throw any of the old ones away.’
Dave went to work, and when he came back in the evening, Beryl said to
him, ‘Look, Dave, I’ve bought you a nice shirt. Here it is. Put it on.’
Dave put the shirt on, and then he said, ‘Look at the sleeves, Beryl. They’re
too long.’
‘That’s all right,’ Beryl answered. ‘They’ll get shorter when I wash the shirt.’
Then Dave said, ‘But the neck’s too small.’
‘That’s all right,’ Beryl answered. ‘It’ll get bigger when you wear the shirt,
Dave.’

A. Answer these questions.

What did Beryl say about the collar?

Why did Beryl want to buy Dave a new shirt?

Why didn’t Dave want his wife to throw any of his old shirts away?

Why didn’t Dave like the sleeves of his new shirt?

What did Beryl say about the sleeves?

Why didn’t Dave like the collar of the shirt?


B. Opposites. Write these sentences. Put one word in each empty place.

1.New clothes do not have holes in them, but ….. ones sometimes
do.

Dave loved his old shirts, but he loved his new one.

Sleeves don’t get longer when you wash them. They get shorter.

Good shirts are not cheap. They are expensive

The neck of Dave’s shirt wasn’t too big. It was too long.


C. Choose the right sentence for each picture and write it down.

a. The sleeves are too long,
and the collar is too small.
6

b. The sleeves are too short,
and the collar is too small.


c. The sleeves are too short,
and the collar is too big.
4

d. The sleeves are too long,
and the collar is too big.
1

a. None of these shirts has got holes in it.
1

b. Some of these shirts have got holes in them.
3

c. All of these shirts have got holes in them.
2,3,4,6

Posted in Մաթեմատիկա 6

Ամբողջ թվերի հանում

Դասարանական աշխատանք

1․ Կատարեք ամբողջ թվերի հանում

ա) -7 — 13=-20

բ) -9-78=-87

գ) 13 — 78=-65

դ) +41 — 65=-24

ե) 6 — 100=-94

զ) -78-23=-101
է) -78-15=-93

ը) -78-12=-90

թ) +12-32=-20

ժ) -26-54=-80

ժա) 0-12=-12

Ժբ) 0-332=-332

2. Կատարե՛ք հանում

ա) -4-(-3) =-1

բ) -74-(-25)=-49

գ) -1-(-7)=+6

դ) -17-(-74)=+57

ե) 29-(-31)=-3
զ) -5-(-7)=+2

է) 842-(-34)=

ը) -74-(-63)=+11

3. Ջերմաստիճանը -3օ C-ից իջավ ևս 7օ C։ Որքա՞ն է հիմա ջերմաստիճանը։

-10

4․ Ծովի մակարդակից 25 մետր բարձրության վրա գտնվող նավակը իջավ 30 մետր։ Ի՞նչ մակարդակի վրա է գտնվում հիմա նավակը։

-5

5․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ հավասարություն:

ա) 2 — 8 = -6

բ) 0 — -7 = 7

գ) 3 + -23 = — 20

դ) -28 + 25 =-3
ե) -15 + 14 = -1

զ) -(-10 )+ 10 = 20

է) -3 — + 9 =6

ը) 19 — 11 = 8

6․ Գտե՛ք արտահայտության արժեքը․

(35-17) — 20=-2

(29 — 64) + 23=-12

(-39 — 21) +11=-7
(-43-14) — 32=

(-30-21) + 56=47

(16 — 33) — 50=
(-74 + 27) — 15

(81 — 45) -60

(-18+6) — 39

Լրացուցիչ աշխատանք

1.Գտիր սխալ հաշվարկները և ուղղիր․

0−(−12)=12
−3−(−7)=4
−6−(−3)=−9 — (-6-(-3)=3)

−10−5=−15
-45-5= — 40

2. Կատարի՛ր հանում

ա) -6 — 23=-29

բ) -10-8=-18

գ) 3- 8=-5

դ) -42 — 15=-57

ե) 45 — 10=30

զ) -8-2=-10
է) -76-15=-91

ը) +8-12=-4

թ) -12 — 2=-14

ժ) -26-4=-30

ժա) 0-12=-12

Ժբ) -4-0=-4

3․ Երկու թվերի տարբերությունը ե՞րբ կլինի դրական։ Իսկ ե՞րբ բացասական։

Տարբերությունը կլինի դրական եթե դրական թվից հանենք բացասական թիվ:

4-(-2)=6

Բացասական կստացվի երբ բացասական թվից հանենք դրական թիվ:

-4-3=-7

4․ Հետևյալ թվերից հանեք 12
-7-12=-19

2-12=-10

32-12=20

-45-12=-57

-41-12=-53

11-12=-1

-3-12=-15

5․ Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները
-8+7 < -12-32
3-2 > -3-2
65-70 > -10+5
-32-12 > -21-4

6․ Գրիր այն թիվը, որը 27-ով փոքր է 15-ից:

-12

7․ Գտի՛ր 12 թվի հակադիր թիվը 1և հաշվիր իրենց գումարն ու տարբերությունը։

-12+12=0

Posted in Մաթեմատիկա 6

Անցածի ամրապնդում

1․ Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը․

ա) -8 < 7

բ) -9 > -11

գ) 3 > -13

դ) 0 > -4

ե) -7 > -17

զ) 1 > -8

2․ Հաշվե՛ք․

ա) |-6| + |4| =10

գ) |-3| — |-1| =-2

ե) |+31|+|+27|=+58

է) |-18| * |-21| =378

բ) |+21| — |+6| =+27

դ) |-50| + |-4| =-54

զ) |15| * |-12|=180

ը) |-44| : |-4| =-11

3. Երկու թվերից ընտրի՛ր այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի մեծ է․

ա) -7 > 11

բ) -6 > -5

գ) -31 < -50

դ) 0 < -3

ե) 17 < 0

զ) 9 < -8

4․ Կատարե՛ք ամբողջ թվերի գումարում

(-11) + (-78) =+67

(+15) + (-7) =+8

(+7) + (+74) =+81

-98 + (-45) =-53
-3+7 =+4

-6 + (- 4) =-10

(-1456) + (-4875) =-6331

(+451) + (-451) =0
(-78)+ (45) =-33

23 + (-897) =-884

(-74) + 123 =49

-956 + (-745) =-1701

5. Խնայբանկը յուրաքանչյուր ավանդին տարեկան ավելացնում է նրա 15 %-ը։ Երկու տարի անց ի՞նչ գումար գրանցված կլինի ավանդատուի հաշվում, եթե նա բանկին հանձնի 200 000 դրամ։

Լուծում՝ 20000 x 15 / 100%=30. 000

20000 + 30. 000=230. 000

230. 000 x 15% / 100=34. 500

230. 000 + 34. 500=264. 500

Պատ․՛ 264. 500

6. A կետից դեպի B կետն ուղևորվել է բեռնանավը, որի արագությունը 8 կմ/ժ է։ 8 Ժ հետո նույն երթուղիով ուղևորվել է շոգենավը, որի արագությունը 24 կմ/ ժ է։ Որքա՞ն է A և B կետերի հեռավորությունը, եթե շոգենավը B կետն է հասել բեռնանավից 16 ժ շուտ։

Լուծում՝ 8×8=64
8×16=128

16+8=24

24×24=576

576-192=288

Պատ․՛  288

Posted in Մայրենի 6

Ինչպես սկսվեց ամեն ինչ

Հարցազրույց ԿԳՆ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի տնօրեն Աշոտ Բլեյանի հետ

— Տիար Բլեյան, ինչպե՞ս ծնվեց կրթահամալիր ունենալու գաղափարը:

— Դա մի փոքր երկար, բայց սիրելի պատմություն է: Յուրաքանչյուրը, ով ունի մանկավարժական գաղափարներ, ծրագրեր, ուզում է դրանք իրականացնել, փորձում է գտնել համախոհներ իր դպրոցը` կրթական միջավայր ստեղծելու համար։ Միջավայր, որովհետև միջավայրն ամենամեծ դպրոցն է:

Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետից, որտեղ աշխատում էի, այսպիսի ծրագրով եմ անցել դպրոց: 1985 թվականին համախոհների փնտրտուքը ինձ բերեց Բանգլադեշ, թ. 183 նորաբաց դպրոցը, այն էլ` որպես տնօրեն: Եվ այս նոր յուրացվող տարածքում, որտեղ ամեն ինչ դեռ անկազմակերպ էր, իմ բախտը բերեց կամ չբերեց, որովհետև ինձ պես խելառ երկու Աշոտներ` Աշոտ Մանուչարյանն ու Աշոտ Դաբաղյանը, իմ օգնականներն էին, դպրոցի փոխտնօրենները: Եվ մենք` երեք Աշոտներով, տեսնելով, որ շատ հարմար պահ է գորբոչովյան վերակառուցումներից հետո, երբ խորհրդային ռեժիմը հոգեվարքի մեջ է, օգտվեցինք այդ ազատությունից, «թթվածնի» առկայությունից… 1989-ին Հայաստանի կառավարությանը կարողացանք համոզել ընդունել մեր կրթական նախագիծը: Ստեղծվեց «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը` որպեսփորձարարական-հետազոտական միավորում, որպես անհատի հնարավորությունների, կարողությունների ու տաղանդի դրսևորման արդյունավետ միջավայր:

— Իսկ ինչո՞ւ կոչվեց հենց Մխիթար Սեբաստացու անունով:

— Կրթահամալիրի, հետազոտական-կրթական միջավայրի հոմանիշը միաբանությունն է: Գաղափարակիր, ոգևորված, ստեղծագործող ուսուցիչները մի՞թե վարդապետներ չեն: Բանգլադեշը այն ժամանակ մի տեսակ կղզի էր հիշեցնում, մեկուսացած էր մայրաքաղաք Երևանից, Հայաստանից: Սրան ավելացրեք մեծ ակնածանքը Մխիթար Սեբաստացու, նրա Միաբանության հանդեպ… նոր, կրթական միաբանություն ունենալու համար շատ էլ հարմար անուն ընտրեցինք: Խիզախել էր պետք, ինչպես հայր Մխիթարը:

— Իսկ ի՞նչ տեսք ուներ կրթահամալիրը ամենասկզբում:

— Ամենասկզբում Մայր դպրոցն էր` այն ժամանակ Երևանի թիվ 183-ը: Խելահեղ գաղափարներն անպակաս էին, բայց ցաքուցրիվ, անկազմակերպ, բավականին հախուռն: Երեխաները շատ էին, իսկ շենքը մեկն էր: Հետո մեզ միացավ մանկապարտեզը` այսօրվա Դպրոց-պարտեզը, այնուհետև Հիմնական դպրոցը` մեր Գիմնազիան, հետո` Նոր դպրոցը` մեր Նախակրթարանը, Արհեստների դպրոցը, վերջում` Մեդիակենտրոնը` մեր շախմատի և ինֆորմատիկայի դպրոցը: Այսպես կտոր-կտոր ամբողջացավ, դարձավ այն, ինչ այսօր ունենք որպես ամբողջական կրթահամալիր:

Խնդիրը, որ մեր կրթահամալիրը սովորելու համար լինի հաճելի միջավայր, որ մեր երկրի անկազմակերպ վիճակը չխանգարի սովորողին և ուսուցչին զբաղվել իրենց սիրելի գործով, դրսևորել իրենց անհատականությունը, եղել է հենց սկզբից։ 23 տարիների ընթացքում հղկվել, դարձել է ձեզ այդքան գրավիչ այսօրվա միջավայրը:

— Իսկ այս 23 տարիների ընթացքում ի՞նչ բարդություններ ու խոչընդոտներ ունեցավ կրթահամալիրը:

— Շատ, շատ բարդություններ ունեցավ: Գլխավորը, իհարկե, մեր մանկավարժության պատվիրատուին գտնելն էր: Նոր հանրապետություն էր, ազատ հանրապետություն, ուր մարդու իրավունքներ և ազատությունները հռչակված են որպես միայն լոզունգ: Իսկ որպեսզի իրոք լինեինք ազատ, մենք պետք է գտնեինք պատվիրատու, այսինքն՝ ծնող, ով ուզում է՝ իր երեխան կրթվի այս ծրագրով, որ քեզ պես է մտածում: Մենք այս 23 տարիների ընթացքում կարողացանք ձևավորել պատվիրատուների մի տպավորիչ բանակ: Եվ եթե մենք կանք, ապա շնորհիվ դրա: Որովհետև կային այնքան շատ արգելքներ, այնքան մեծ էր անդունդը, որ կարող էր մեզ տանել ու հետ չբերել: Բայց պատվիրատուն մեզ պահեց:

Մեզ օգնեց նաև ստեղծականության աշխատանքի հանդեպ մեր ունեցած պաշտամունքը: Այս երկրում, որտեղ աշխատելը, կներեք, դարձել էր «էշություն», և ծուլությունը՝ մարդու կարևոր զբաղմունքը, մենք ստեղծականության նկատմամբ պետք է պաշտամունք ստեղծեինք: Կարևոր է նաև արդիական գործիքների կիրառումը, որովհետև փոխվում են ժամանակները, և սովորողը իրավունք ունի իր ձեռքին ունենալու արդիական գործիքներ: Այսօր այդ գործիքները թվային գործիքներն են, մեդիակրթությունը, ահա թե ինչու մենք այդ գործիքները լիուլի օգտագործում ենք մեր կրթության մեջ: Եվ այդ երեք կետերի շնորհիվ` անհատի կրթական պատվեր, ստեղծականություն և արդիական գործիքների կիրառում, մենք կարողացանք հաղթահարել շատ խոչընդոտներ:

— Իսկ մեդիակրթությունը մի՞շտ է կրթական համակարգում առաջնահերթ դեր ունեցել:

— Այո, որովհետև Հայաստանում առաջին ուսումնական համակարգիչները` ճապոնական Yamaha համակարգիչներ, կային նաև մեր կրթահամալիրում: Մեզ մոտ բացվեց առաջին հանրակրթական տպարանը, առաջին ուսումնական «Շաղիկ» հրատարակչությունը մենք ունեցանք: Եվ քանի որ մեր մուտքը մանկավարժության ասպարեզ համընկավ թվային միջոցների ստեղծման ու տարածման հետ, մենք, կարելի է ասել, միասին հանդես եկանք, և այդ գործիքները սկսեցինք կիրառել կրթության մեջ: Հասկացանք, որ դրանք շատ գրավիչ են դարձնում ուսումը, ավելի արդյունավետ: Ահա թե ինչու մենք այդ գործիքները կենցաղից տեղափոխեցինք դպրոց: Իհարկե, դժվար էր, որովհետև դրանք թանկ էին, բայց մենք ցույց տվեցինք, որ կարող է մարդը տանը պրոյեկտոր կամ էլեկտրոնային գրատախտակ չունենալ, բայց երբ որ դա ունի դպրոցում, իրեն հավասար է զգում: Մեզ համար կարևոր է, որ երեխան հասկանա, որ դա ծառայում է իրեն: Ֆիզիկական վիճակի հետ զուգահեռ կա նաև առցանց աշխարհ, վիրտուալ աշխարհ, որը մեդիաաշխարհն է: Եվ կրթահամալիրը նաև այդ աշխարհում էր պետք ստեղծել, և ստեղծեցինք մեր կայքը` mskh.am-ը: Մենք ստեղծեցինք այն, որպեսզի ուսուցումը լինի անընդհատ, որպեսզի սովորողը կարողանա անընդհատ պատմել իր մասին, որովհետև չկա ավելի կարևոր բան, քան իրար մասին լիարժեք տեղեկություն ունենալը:

— Ի՞նչ նպատակներ է կրթահամալիրը դրել իր առջև:

— Այդ նպատակները ուսումնական նախագծերի ձևով ներկայացված են: Կան նախագծեր, որոնք սեբաստացիների օրերին հատուկ կներկայացվեն՝ որպես համատեղ աշխատանքի պատվերներ:

Ինձ համար թիվ մեկ նախագիծը կրթական պարտեզն է. Ինչպե՞ս անենք, որ մենք մեր առօրյայով հայտնվենք կրթական պարտեզի մեջ: Պարտեզ ասելով` նկատի ունեմ մինչև վերջ խնամված միջավայր, որտեղ մարդիկ իրար զգում են, որտեղ դու պատասխանատու ես յուրաքանչյուր ծիլի ու ծաղկի համար: Դա ամենամեծ գործն է երևի, որ մենք սկսել ենք: Եվ ես վստահ եմ, որ մոտակա 2-3 տարիները այդ առումով կլինեն վճռորոշ:

Մյուս նախագիծն այն է, որ ուսումնական առօրյան, ճանապարհորդությունները, տոները լինեն լիարժեք ուսումնական: Հայրենագիտական ճամբարները` մեկօրյա, երկօրյա, եռօրյա, կրթությունը դարձնում են ավելի մոբիլ, այսինքն՝ սովորողը, ուսուցիչը, ուսումը ամենուր է:

Բացառիկ եմ համարում նաև երաժշտական կրթությանը, երգչախմբի գործունեությունը: Ես ցանկացել եմ, որ տասներորդ, տասնմեկերորդ դասարանցին կատարի այդ ինտելեկտուալ աշխատանքը: Որովհետև Մոցարտ ունկնդրողը ինտելեկտուալ մարդ է: Առանց Մոցարտ, Բեթհովեն, Կոմիտաս ունկնդրելու՝ կրթությունը, կներեք, վայրենու վերարտադրություն է: Բացառիկ ենք համարում երաժշտական կրթությունը, այստեղից էլ՝ համերգային սրահի բացումը: Ուզում ենք, որ յուրաքանչյուրը հանդես գա որպես արվեստագետ:

Եթե 3 նախագիծը հետևողականորեն իրագործվի, ապա կարճ ժամանակում դուք կզգաք էական փոփոխություններ

— Ինչո՞ւ է կրթահամալիրի տոնը նշվում հենց նոյեմբերին:

— Դա 4 տարիներին ֆիքսվեց ու ավանդույթ դարձավ: Սեպտեմբերին չէր կարող լինել, դա հաստատ եմ ասում։ Նոյեմբերը իմ ամենասիրած ամիսն է: Սիրում եմ ուշ աշունը, երբ մի քիչ ցուրտ է, երբ թեթևսոլիկություն չկա, ծանրակշիռ մի բան կա: Տոնը նաև պատրաստություն է պահանջում, և սեպտեմբերի ու հոկտեմբերի պատրաստություններից հետո հարմար է նշել նոյեմբերին:

Զրույցը վարեց Լիլիթ Աղաջանյանը, 10-րդ դասարան

Աղբյուրը`  Դպիր

Posted in Մայրենի 6

Գործնական Քերականություն

1․ Բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների և գրի՛ր բառերի տեսակները (ըստ կազմության)․

  • դժգույն- Դժ + գույն
  • գունավոր- գույն + ավոր
  • խաղաղություն= խաղաղ + ություն
  • անկախություն= ան + կախ + ություն
  • հանրային= հանր + ային
  • չկամ-չ + կամ
  • ամպոտ- ամպ + ոտ
  • միտք- միտ + ք
  • գետափնյա-գետափ + նյա
  • հորդառատ + հորդ + առատ

2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու գ, կ, ք (անծանոթ բառերը բացատրի՛ր ․ բառարանով)․

Անհոգի, բարք, բարվոքել, բացականչություն, բերանքսիվայր, գլխահագ, գոգնոց, զուգերգ , կարգապահ, հագնել, հեքիաթ, քսուք, աքցան, երգել, երկարաձիգ, զուգորդել, ընդերք, թագակիր, թաղիք, թանգարան, թանգարժեք, թարգմանիչ, թնջուկ, իգական, ժանիք, լեգեոն, լկտի, ծագել։

3․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր նախադասության մտքին համապատասխանող բառ՝ ընտրված ուղղագրական բառարանից:

Առողջ լինելու համար անհրաժեշտ է մշտապես կոփել մարմինը:

Նրա հագին վարդագույն վերնաշապիկ էր ու նորաձև փեշ:

Սիրում է ժամերով պառկել տաք ավազին ու նայել ամպի լողացող պատառիկներին:

Հավաքած բոլոր փաստաթղթերն ու գրությունները դասավորեց թղթապանակում, դրեց պահարանի մեջ:

Կրիաի նման մտել է պատյանի մեջ ու ոչինչ լսել չի ուզում:

Լավ լողորդի ու փրկարարի քո համբակը մեր քաղաքից արդեն դուրս է եկել:

Վիրավոր գազանի ոռնոցն անտառում դեռ երկար լսվեց:

4․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Քանդում են հին տները, թափվում են աղյուսները, խուլ աղմուկով ըկնում են գերանները: Վիեննացի մի փայտավաճառ այդպիսի իրադարձությունը երբեք բաց չի թողնում: Նա չնչին գնով կամ էլ ձրի հավաքում է կառույցի փայտե մասերը: Երաժշտական գործիքներ պատրաստողները չորացած փայտը շատ բարձր են գնահատում: Դրանցից հիանալի տավիղներ, կիթառներ ու ակորդեոններ են սարքվում:

Posted in English 6

English. Homework

Fanny and Ethel worked in the same office, and, they were neighbours at home.
Fanny was rather a careless girl, and he often lost things. Then she usually went
to Ethel to borrow more from her.
Ethel was a kind girl, but she sometimes got tired of lending things to her
friend.
One Saturday afternoon Fanny knocked at Ethel’s front door, and when
Ethel came to open it, Fanny said to her, ‘Oh, hullo, Ethel. Please lend me a bag.
I’ve lost mine. I’m going to the shops, and I feel very stupid when I haven’t got
anything in my hand when I go out in the street.’
Ethel laughed and answered, ‘Well, Fanny, go down to the end of the
garden. You’ll find a nice wheelbarrow in the shed there. Take that when you go
down to the shops. Then you’ll have something in both of your hands.’
Word outside the 1000: wheelbarrow

Posted in Русский язык 6

Русский язык

Игры-упражнения для отработки РОДИТЕЛЬНОГО падежа:

  1. Откуда мы всё берем?
    «Посуда»:
    Суп наливаю из кастрюли (кастрюля) Суп ем из тарелки (тарелка)
    Мясо беру из сковородки (сковородка) Молоко пью из чашки (чашка)
    Чай наливаю из чайника (чайник) Косточки вынимаю из вишни (вишня)
  2. Родительный падеж с предлогом «ОКОЛО»
    Работа по картинкам: «Что около чего находится?»: ( картинка 1) Что около кошки? — Около кошки собака.

Около дерева автобус.

Около совы часы.

Около девушки пылесос.

  1. Работа по картинкам: Чего здесь нет? (Картинка 2)

У девочки с зефиром и с сосисками нету костра.

У девочки с рюкзаком нету палок.



Картинка 1

    Картинка 2

    Posted in Պատմություն 6

    Մարդկանց կրոնական պատկերացումները

    Դաս 1

    Հնագույն մարդիկ բնության երևույթներին և ուժերին վերագրում էին գերբնական զորություն: Հավատում էին, որ դրանց կարող են սիրաշահել երկրպագությամբ ու զոհաբերություններով:

    Կրոնական պատկերացումները տարբեր էին: Ոմանք հավատում էին, թե աշխարհում ամեն ինչ ոգի ունի, որն արժանի է պաշտամունքի: Մյուսները կարծում էին, թե տվյալ տոհմը կամ ցեղը ծագել է որևէ բույսից կամ կենդանուց:

    Երկրագործական համայնքներում պաշտամունքի գլխավոր առարկան արարող Երկիրն էր, որի խորհրդանիշը Մեծ մայրն էր: Յուրաքանչյուր տոհմ և ցեղ ուներ իր սրբատեղին: Այնտեղ էին անցկացվում ծիսական արարողությունները: Ժամանակի ընթացքում սրբազան ծեսերը սկսեցին կատարել որոշակի մարդիկ: Նրանք նաև պահպանում և սերունդներին էին փոխանցում հին ասքերն ու առասպելները: Նրանցից հետագայում ձևավորվեց կրոնի սպասավորների հասարակական խումբը՝ քրմությունը:

    Տոտեմապաշտություն —  Հավատ այն կենդանու, բույսի, բնության երևույթի հանդեպ (տոտեմ), որից, մարդկանց պատկերացմամբ, ծագում է տվյալ տոհմը: Տոհմը կրում էր իր տոտեﬕ անունը: Յուրաքանչյուր տոհմ ուներ իր սրբազան կենտրոնը: Այստեղ պահ պանվում էին տոհմական մասունքները, և կատարվում էին ծիսական արարողություններ:

    Ոգեպաշտություն (անիﬕզմ) —  Հավատ որևէ մարﬓի ﬔջ ամփոփված կամ ինքնուրույն գործող գերբնական ոգիների նկատմամբ:

    Ֆետիշապաշտություն — Հավատ անշունչ առարկաների`   ծառերի, ժայռերի, քարանձաﬖերի, պաշտամունքային տարբեր իրերի գերբնական հատկությունների նկատմամբ: Պաշտամունքի առարկա՝ ֆետիշ, կարող էին լինել, օրինակ՝  նիզակը, դաշույնը, որոնք մարդկանց համար ունեին կենսական նշանակություն:

    Հմայապաշտություն —  Հավատ մարդկանց, կենդանիների, բույսերի, բնության երևույթների վրա ներգործելու մարդու ունակության նկատմամբ: Մարդը կարծում էր, թե որոշակի գործողությունների, բառերի, երգի, պարի և այլ ﬕջոցներով հնարավոր է անձրև բերել, քաﬕ բարձրացնել, ապահովել լավ բերք, ունենալ առատ որս և այլն: Նա հմայությամբ փորձում էր բուժել վերքերը և կանխել հիվանդությունները:

    Առաջադրանք 1

    «Մարդկանց կրոնական պատկերացումները»/կարդալ դասը, 5 նախադասությամբ գրել ամենատպավորիչ հատվածը, քո բառերով ներկայացնել/

    Դաս 2

    Կրոն

    Կրո­նն Արար­չի՝ Աստ­ծու և նրանից բխող բո­լոր երևույթ­նե­րի ու դրսևորում­նե­րի մա­սին մար­դու պատ­կե­րա­ցում­նե­րի ամ­բող­ջու­թյունն է: Կրո­նի հիմ­քը հա­վատն է՝ Աստ­ծու գոյության հիմ­նադ­րույ­թը:

    Կրո­նա­գի­տա­կան բա­ցատ­րու­թյամբ կրո­նն աստ­վա­ծու­թյու­նը ներ­կա­յաց­նող հա­մա­կարգ է, մար­դու և Աստ­ծու մի­ջև հոգևոր հա­րա­բե­րու­թյուն: Կրոնն ըն­դու­նում է Աստ­ծու ճա­նա­չե­լի­ու­թյան որո­շա­կի սահ­մա­նը:

    Կրո­նը հին է այն­քան, որ­քան մարդ­կու­թյու­նը, և նախ­նա­դա­րյան շրջա­նից ու­նե­ցել է հա­մա­մարդ­կա­յին ու տի­ե­զե­րա­կան բնույթ: Մարդն իր գի­տակ­ցա­կան կյան­քի առա­ջին իսկ պա­հից խոր­հել է իր սկզբնա­վոր­ման, ծագ­ման, կյան­քի ու մահ­վան, գո­յու­թյան մա­սին: Չի եղել որևէ ժա­մա­նա­կաշր­ջան, մարդ­կա­յին հա­սա­րա­կու­թյուն կամ հա­վա­քա­կա­նու­թյուն`   առանց կրո­նի, կրո­նա­կան զգա­ցու­մի և  երևույթ­նե­րի: Կրո­նը պայ­մա­նա­կա­նո­րեն դա­սա­կարգ­վում է՝

    1. տոհ­մա­ցե­ղա­յին կամ նախ­նա­դա­ր­յան հա­սա­րա­կու­թյան հա­վա­տա­լիք­ներ (մո­գու­թյուն, կա­խար­դու­թյուն, ոգե­պաշ­տու­թյուն, բնա­պաշ­տու­թյուն, տո­տե­միզմ, ֆե­տի­շիզմ, անի­միզմ և այլն),

    2. ազ­գա­յին կամ էթ­նի­կա­կան կազ­մա­վոր­ման կրոն­ներ (հու­դա­յա­կա­նու­թյուն, հին­դո­ւիզմ, ջայ­նիզմ, սին­տո­յիզմ և այլն),

    3. հա­մաշ­խար­հա­յին կրոն­ներ, որոն­ցից ամե­նա­տա­րած­ված­ներն են քրիս­տո­նե­ու­թյու­նը, բուդ­դա­յա­կա­նու­թյու­նը, իսլամը: 

    Կրո­նը վաղ ժա­մա­նակ­նե­րի կրո­նա­կան հա­վա­տա­լիք­նե­րից, բնա­պաշ­տու­թյու­նից, բազ­մաստ­վա­ծու­թյու­նից հա­սել է մի­աստ­վա­ծու­թյան գա­ղա­փա­րին: Իրեն շրջա­պա­տող ողջ Տի­ե­զեր­քում տի­րող ներ­դաշ­նա­կու­թյու­նը մար­դուն մղել է հակ­վե­լու մեկ ընդ­հա­նուր Արար­չի գա­ղա­փա­րին:

    Մա­հը, մար­դու ըն­կալ­մամբ, ան­հա­մա­պա­տաս­խան է այդ ներ­դա­շա­նա­կու­թյա­նը. սա էլ մղել է մար­դուն մտա­ծե­լու ան­խու­սա­փե­լի մահ­վան, դրա պատ­ճառ­նե­րի և դրա­նից փրկվե­լու ու­ղի­նե­րի մա­սին: Այս հիմ­նա­հար­ցե­րին է պա­տաս­խա­նում յու­րա­քան­չյուր կրոն:

    Հա­մաշ­խար­հա­յին մեծ կրոն­նե­րի գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան հիմ­քում մար­դու փրկու­թյան գա­ղա­փարն է:

    Բո­լոր կրոն­նե­րի նպա­տակ­նե­րը նույնն են, մի­այն դրանց հաս­նե­լու ճա­նա­պարհ­ներն են տար­բեր: 

    Առաջադրանք 2

    Կարդալ,պատմել դասը

    Լրացուցիչ աշխատանք՝

    Համացանից դուրս գրի՛ր «Եկա,տեսա,հաղթեցի» պատմական թևավոր խոսքը և բացատրի՛ր արտահայտության իմաստը։