🏛️ Վանի թագավորություն (Ուրարտու)
Ժամանակաշրջան՝ Ք. ա. 9-րդ դար – Ք. ա. 6-րդ դար
Կենտրոն՝ Տուշպա քաղաքը (ներկայիս Վան, Թուրքիայի տարածքում)
Լեզու՝ ուրարտերեն (եղել է պետական և կրոնական լեզու)
Մայր գետ՝ Վանա լիճը և նրա շրջակայքը
📌 Կառուցում և հզորացում
- Վանի թագավորությունը ձևավորվել է Ք. ա. 9-րդ դարի սկզբին՝ Ասորեստանի սպառնալիքի ֆոնին՝ փոքր արքայություններից մեկավորման արդյունքում։
- Առաջին հզոր արքաներից է Արամեն, իսկ առավել նշանավորներից՝ Սարդուրի I և Արգիշտի I, ովքեր մեծացրին թագավորության սահմանները։
- Արգիշտի I-ը հիմնադրեց Էրեբունի քաղաքը (Երևանի հին կենտրոնը) Ք. ա. 782 թ.՝ որպես ռազմավարական և տնտեսական կենտրոն։
🛡️ Ռազմական և ճարտարապետական ուժ
- Վանի թագավորությունը կառուցել է ամրոցներ, ջրագծեր, տաճարներ և քաղաքներ, որոնցից շատերն այժմ պեղումների արդյունքում բացահայտվել են (օր.՝ Էրեբունի, Արմավիր, Թեյշեբաինի)։
- Ունեցել է հզոր բանակ և հաճախ բախվել է Ասորեստանի հետ՝ երբեմն լինելով դաշնակից, երբեմն՝ թշնամի։
Ագապե Ավագյան 