Առաջադրանքներ տասնորդական կոտորակների բաժանման թեմայով՝ տարբեր բարդության մակարդակներով.
6,4 ÷ 2 = 3,2
15,75 ÷ 5 = 3,15
0,9 ÷ 3 = 0,3
12,6 ÷ 0,3 = 42
2,5 ÷ 0,5 = 5
18,9 ÷ 0,7 = 27
0,48 ÷ 0,6 = 0,8
7,35 ÷ 1,5 = 4,9
0,125 ÷ 0,25 = 0,5
21,6 ÷ 0,4 = 54
0,03 ÷ 0,01 = 3
8,64 ÷ 0,12 = 72
0,056 ÷ 0,007 = 8
3,5 ÷ 0,05 = 70
0,96 ÷ 0,08 = 12
4,2 ÷ 0,6 = 7
9,81 ÷ 0,3 = 32,7
0,144 ÷ 0,12 = 1,2
5,5 ÷ 0,25 = 22
0,063 ÷ 0,009 = 7
2. բազմապատկում տասնորդական կոտորակով
ա) 1,5 × 2,3 = 3,45
բ) 0,8 × 0,4 = 0,32
գ) 3,25 × 1,2 = 3,9
դ) 6,1 × 0,5 = 3,05
ե) 2,75 × 1,1 = 3,025
3. լուծիր խնդիրները
ա) 2,5 × 3,2 = 8 (անգամայն միավոր)
բ) 1,75 × 4 = 7 կմ
գ) 2,3 × 6 = 13,8 կգ
4. լրացրու բաց թողնվածը
ա) 1,6 × 4 = 6,4
բ) 4,5 × 0,5 = 2,25
գ) 3,2 × 4 = 12,8
դ) 2 × 0,2 = 0,4
5. ճշմարիտ է, թե կեղծ
ա) 0,5 × 0,5 = 0,25 → ճ.
բ) 1,2 × 2 = 2,2 → կ.
գ) 3 × 1,1 = 3,3 → ճ..
դ) 0,25 × 4 = 1 → ճ.
ե) 2,5 × 0,4 = 1 → ճ.
ա) 4,78 × 5 = 23,9
բ) 12,25 × 7 = 85,75
գ) 126,079 × 10 = 1260,79
ա)
5,24 × 10 = 52,4
3,6 × 10 = 36
0,34 × 10 = 3,4
0,1 × 10 = 1
բ)
8,78 × 100 = 878
20,45 × 100 = 2045
0,005 × 100 = 0,5
գ)
0,001 × 1000 = 1
1,001 × 1000 = 1001
126,079 × 1000 = 126079
ա)
a = 6 → 47,3 × 6 = 283,8
a = 10 → 47,3 × 10 = 473
a = 28 → 47,3 × 28 = 1324,4
a = 100 → 47,3 × 100 = 4730
բ)
x = 0,73, y = 2,8 → 10x + y = 10,1
x = 2,56, y = 3,8 → 10x + y = 29,4
x = 73,234, y = 2,86 → 10x + y = 735,2
գ)
u = 2,225, v = 0,7 → 16u − 7v = 30,7
u = 3,21, v = 1,6 → 16u − 7v = 40,16
u = 5,26, v = 0,8 → 16u − 7v = 78,56
3,5 հազար = 3 500
76,6 հազար = 76 600
7,8 միլիոն = 7 800 000
25,37 միլիոն = 25 370 000
0,5 միլիոն = 500 000
0,25 միլիոն = 250 000
1,2 միլիարդ = 1 200 000 000
0,01 միլիարդ = 10 000 000
Որպեսզի տասնորդական կոտորակը բազմապատկենք բնական թվով, անհրաժեշտ է այն բազմապատկել այդ թվով։
Որպեսզի տասնորդական կոտորակը բազմապատկենք 10, 100, 1000 և այլն, անհրաժեշտ է ստորակետը տեղափոխել աջ՝ այնքան թվով, որքան զրո ունի այդ թիվը։
ա) հնգանկյան պարագիծ = 8,46 × 5 = 42,3 սմ
բ) վեցանկյան պարագիծ = 10,45 × 6 = 62,7 սմ
4 ժ × 54,7 = 218,8 կմ
3 ժ × 65,8 = 197,4 կմ
ընդամենը = 416,2 կմ
թող շնաձուկը լինի x
դելֆինը՝ 2x
2x = x + 25 → x = 25
շնաձուկ = 25 կմ/ժ
դելֆին = 50 կմ/ժ
ա) x = 26,95
բ) y = 0,01
գ) u = 0,1
դ) x = 3,9
ե) y = 44,5
զ) u = 1,2
2,5 × 4 = 10
1,2 × 3 = 3,6
0,6 × 5 = 3
3,4 × 2 = 6,8
5,5 × 1 = 5,5
0,7 × 0,3 = 0,21
4,2 × 1,5 = 6,3
6,3 × 0,2 = 1,26
2,1 × 2,1 = 4,41
7,5 × 0,4 = 3
3,3 × 3 = 9,9
0,8 × 2 = 1,6
1,1 × 1,1 = 1,21
9,9 × 0,1 = 0,99
0,5 × 0,5 = 0,25
12,5 × 0,4 = 5
3,75 × 2,1 = 7,875
0,86 × 0,7 = 0,602
4,08 × 1,25 = 5,1
7,14 × 0,06 = 0,4284
9,99 × 0,99 = 9,8901
6,05 × 3,3 = 19,965
0,125 × 8 = 1
13,6 × 0,05 = 0,68
0,004 × 25 = 0,1
5,625 × 0,8 = 4,5
2,02 × 1,01 = 2,0402
0,009 × 0,3 = 0,0027
10,01 × 0,1 = 1,001
3,141 × 2 = 6,282
1,111 × 0,1 = 0,1111
0,75 × 1,6 = 1,2
0,625 × 0,4 = 0,25
15,15 × 0,2 = 3,03
2,222 × 3,3 = 7,8326
7,007 × 0,5 = 3,5035
0,303 × 0,3 = 0,0909
9,81 × 0,09 = 0,8829
11,11 × 0,01 = 0,1111
0,0009 × 100 = 0,09
0,55 × 5,5 = 3,025
8,888 × 0,8 = 7,1104
4,444 × 0,04 = 0,17776
6,666 × 6,6 = 43,9956
0,123 × 1,23 = 0,15129
12,75 + 8,965 = 21,715
−7,38 + 5,14 = -2,24
25,67 − 14,92 = 10,75
3,897 + 9,56 = 13,457
−6,25 + 13,78 = 7,53
48,36 − 23,89 = 24,47
13,5 + 9,745 = 23,245
−19,24 + 7,56 = -11,68
56,9 − 37,68 = 19,22
−8,12 + 3,99 =- 4,13
4,328 + 7,493 = 11,821
−15,6 + 11,75 = 13,85
2,43 − 3,7 = -1,27
10,67 + 14,25 = 24,92
−12,14 + 8,92 =- 3,22
22,84 − 9,56 = 13,28
15,63 + 17,98 = 33,61
−21,35 + 13,12 = -8,23
17,88 − 6,57 = 11,31
−13,4 + 11,85 = -1,55
9,215 + 4,378 = 13,593
−18,74 + 22,98 = 4,24
6,445 − 3,16 = 9,605
−23,5 + 19,72 = -3,78
45,68 + 32,54 = 78,22
Լրացուցիչ աշխատանք
1․ Գրադարանի առաջին հատվածում կա 1240 գիրք, իսկ երկրորդ հատվածում՝ 865 գիրք։ Օրական գրադարանը երկու հատվածներից էլ 50-ական գիրք է տեղափոխում նոր բաժին։ Քանի՞ գրքով ավելի շատ կլինեն գրքերը առաջին հատվածում, քան երկրորդում 5 օր հետո։
Լուծում.`
50 . 5=250
1240-250=990
865-250=615
990-615=375
Պատ. 375
Դասարանական աշխատանք
ա) 3,4+2,4=5,8
բ) 5,1+2,6=7,7
գ) 3,5+18,5=22
դ) 25,6+2,9=28,5
ե) 10,4+9,6=20
2. Սովորական կոտորակները վերածեք տասնորդական կոտորակների և կատարեք գումարում
3. Գումարեք տասնորդական կոտորակները
566,13+345,24=911,37
48,34+337,99=386,33
489,55+3388,766=3878,316
377,1838+3874,494=4251,6878
0,445+0,348=0,793
0,0001+0,002=0,0021
55,578+876,65=932,228
77,334+76,37=163,704
778,24+23,76=802
345,48+88,24=433,72
Ա)1մմ= 0,1 սմ ; 5մմ=0,5 սմ ; 12մմ=1,2 ; 50մմ=5սմ , 5սմ 7մմ=5,7սմ
Բ)8դմ ; 6,6դմ ; 2,1դմ ; 5,7դմ:
Գ)1մ ; 1,1մ ; 1,7մ ; 7,8մ ; 1,11մ:
Դ) 0,1մ=10սմ ; 3,5մ=3մ 50սմ ; 5,64մ=5մ 64սմ ; 5,08մ=5մ 8սմ ; 16,007= 16մ 0,7սմ ; 25,015մ=25մ 15սմ
Ե)4կգ 335գ=4,335կգ ; 7կգ 85գ=7,85կգ ; 1ց 25կգ 30գ=125,03կգ ; 2տ 2ց 2կգ = 2202կգ ; 5տ 15կգ 6գ=5015,006կգ
Զ) 0,254տ=254կգ ; 3,658տ=3տ 658կգ ; 30,30տ= 30տ 30կգ ; 1,001տ=1տ 0,001կգ ; 15,075տ= 15տ 75կգ
Ա)43սմ 6մմ=43,6սմ
8դմ 7սմ=8,7դմ
58դմ 3մմ=58,3դմ
9մ 4դմ=9,4մ
8մ 14սմ= 8,14մ
11մ 9մմ=11,009մ
Բ)5կգ 123գ=5,123կգ
16կգ 18գ=16,018կգ
6ց 65կգ=6,65ց
85ց 5կգ 45գ=855,045կգ
15տ 8ց=15,8տ
26տ 7ց 21կգ=351կգ
Գ)15լ 45մլ=15,045լ
150լ 52մլ=150,052լ
100լ 125մլ=100,125լ
20լ 203մլ=20,203լ
55լ 5մլ=55,005լ
125լ 65մլ = 125,065լ
Ա)3 1/8
Բ)4 6/7
Գ)2
ա)26x-29
բ)23k-13
գ)4
դ)11x-42
ե)-43a+15
զ)-2x+12
է)3a-1/3
Ը)9x-4 1/5
Ա)28x
Բ)-1y+1
Գ)11y-30
Դ)3x-67
Ե)2y-11
Զ)13y-30
Է)9x-90
Ը)0
Թ)4y-8
ա)30=30
28x+14-28x+16=30
28x-28x=0
16+14=30
30=30
բ)-2=-2
18-30y+30y-20=-2
-30y+30y=0
18-20=-2
-2=-2
գ)
40a-30-40a+32=2
40a-40a=0
-30+32=2
2=2
48ր=48/60ր=4/5ր
1ժ 48ր=1 48/60ր= 9/5ր
4/5x=9/5 (x-50)
4/5x=9/5x-90
4/5x-9/5x=-90
-1x=-90
x=90
1․ Նավակի արագությունը գետի հոսանքի ուղղությամբ հավասար է 12 կմ/ժ-ի, իսկ հակառակ ուղղությամբ՝ 8 կմ/ժ-ի։ Գտե՛ք գետի հոսանքի և նավակի արագությունները։
12-x=8+x
x-x=12+8
-x=-12+8
x=2
2․Կազմե՛ք մի խնդիր, որի լուծումը հանգեցվում է x + 5x = 72 հավասարման լուծմանը։
3․ Բանվորների մի խումբ կատարել է ամբողջ աշխատանքի 25 %-ը, երկրորդը՝ մնացած մասի 40 %-ը։ Աշխատանքն ավարտել է երրորդ խումբը։ Ամբողջ աշխատանքի քանի՞ տոկոսն է կատարել երրորդ խումբը։
Ագապե Ավագյան 