Month: Փետրվար 2023

Վարժ 539

ա) Միլլան գնեց 4 հատ մանդաին, իսկ Աննան գնեց 3 պաղպաղակ: Վորքան պետք է վճարեն նրանք եթե մեկ մանդարինն 250 դրամ է, իսկ մեկ պաղպաղակը 70 դրամ :

4×250+3×70=1210

Պատասխան 1210 դրամ

բ) Լևոն ուներ 450 դրամ, իսկ Էդիկը 250 նրանք վորոշեցին այդ գումարը գումարեն իրար և բաժանեն երկու հավասար մասերի: Վորքան ստացվեց այդ գումարը:

(450+250):2=350

Պատասխան 350 դրամ

գ) Շաքեն ունի 3500 դրամ, իսկ Նարեն Շաքեյից 300 դրամով պակաս: Հաշվիր նրանց երկուսի գումարը:

3500+(3500-300)=6700

Պատասխան 6700

դ) Լևոնը ունի 400 դրամ, նա գնեց 4 տուփ գազար, ամեն տուփի մեջ կար 8 գազար, վորը արժեր 10 դրամ: Որքան գումար մնաց Լևոնի մոտ:

400-4x8x10=400+320=80

Պատասխան. այո, կբավարարի

Վարժ 544

Համեմատիր:

գ) 7կգ 200գ>720գ

20տ 7ց>207ց

5ց 78կգ=578կգ

Было ли, не было — жил один петух. Копался этот петух в мусоре и нашел золотой. Взлетел он на крышу и закричал:

— Ку-ка-ре-ку, деньги нашел!

Царь услышал, приказывает своим назирам-везирам пойти отнять, ему принести.

Назиры-везиры идут, отнимают, приносят царю.

Петух кричит:

— Ку-ка-ре-ку, царь мои богатства присвоил!

Царь отдает, золотой назирам-везирам и говорит:

— Унесите, отдайте обратно, не то этот негодяй опозорит меня на весь мир!

Назиры-везиры идут, отдают золотой петуху. Петух снова поднимается на крышу:

— Ку-ка-ре-ку, царь меня испугался!

Царь гневается и приказывает назирам-везирам:

— Идите, — говорит, — схватите этого негодяя, отрубите ему голову, сварите его, подайте мне. Я съем и избавлюсь от него!

Назиры-везиры идут, хватают петуха, несут, а он кричит:

— Ку-ка-ре-ку, царь меня в гости позвал!

Зарезали петуха, положили в котел, хотят варить.

Петух не унимается:

— Ку-ка-ре-ку, царь меня в горячую баню послал!

Сварили петуха, принесли, поставили перед царем.

Петух кричит:

— С царем за одним столом сижу! Ку-ка-ре-ку!

Царь хватает петуха и глотает. Петух уже в глотке у царя, а все кричит:

— По узкой улице прохожу! Ку-ка-ре-ку!

Царь видит, что петух и тут все не унимается. Приказывает назирам-везирам обнажить сабли и стать наготове Если петух еще раз закричит — рубить.

Назиры-везиры обнажили сабли, стали наготове: один по одну сторону, другой — по другую.

Добрался петух до царского желудка — опять кричит:

— На белом свете жил, в темное царство попал! Ку-ка-ре-ку!

— Рубите! — приказывает царь.

Назиры-везиры рубят и распарывают царю живот. Петух выскакивает, бежит, взлетает на крышу и кричит:

— Ку-ка-ре-ку!

Խնդիր 474

70 կմ 500 մ հեռավորությունից իրար ընդառաջ շարժվեցին երկու ձիավոր: Շարժվելուց որոշ ժամանակ անց նրանք կանգնեցին հանգստանալու: Այդ ժամանակ առաջին ձիավորը անցել էր 24 կմ 200մ, իսկ երկրորդը 26կմ հաշվիր, թե այդ պահին որքան էր նրանց միջև հեռավորույունը:

Լուծում

26կմ+24կմ+200մ=50կմ 200մ

70կմ 500մ-50կմ 200մ=20կմ 300մ

Պատասխան 20կմ 300մ

Խնդիր 477

Մեղրն ամանից ծանր է 600 գրամով: Որքան մեղր կա ամանում, եթե մեղրի ու ամանի ընդանուր զանգվածը 2կգ 800գ է:

Լուծում

2կգ 800գ-600գ=2կգ 200գ

2կգ 200գ:2=1

 կգ 100գ

1կգ 100գ+600=1կգ 700գ

Պատասխան 1կգ 700գ

Վըտակը ժայռից ներքև է թըռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գըլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճըչում,
Ճըչում անհանգիստ, փըրփուրը բերնին։

Ինչպես ծերունին, ձենով պառաված,
Ձայնակցում է ժիր թոռնիկի երգին,
Այնպես է ծերուկ անտառը կամաց
Արձագանք տալի ջըրի աղմուկին։

Այնինչ բընության զըվարթ համերգի

Ունկընդիրն անխոս ու հավերժական,
Ժայռը մտախոհ՝ իր մըռայլ մըտքի
Ետևից ընկած լըսում է

Առաջադրանքների փաթեթ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը, դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

2. Դուրս գրի՛ր փոխաբերություններն ու համեմատությունները: Վերլուծի՛ր:

3. Առանձնացրո՛ւ քեզ համար ամենատվապորիչ հատվածը և հիմնավորի՛ր ընտրությունդ:

4. Բնորոշի՛ր բանաստեղծության հերոսներին.

ըստ բանաստեղծության
ըստ քո բնորոշման
5. Ազատ շարադրանքի միջոցով վերապատմի՛ր բանաստեղծությունը և նկարի՛ր:

6. Բանաստեղծությունից առանձնացրո՛ւ այնպիսի նախադասություններ, որոնք հարցական նշանի գործածությամբ կարող են հարցական դառնալ:

7. Ընտրածդ նախադասությունների մեջ, հարցական նշանի տեղը փոփոխելով, նոր նախադասություններ կառուցի՛ր:

8. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր գաղտնավանկի ,,ը,, ունեցող բառերը և վանկատի՛ր:

9. Դուրս գրի՛ր գրությամբ ու արտասանությամբ տարբերվող բառերը և ընդգծի՛ր / առանձնացրո՛ւ/ փոփոխության ենթարկվող հնչյունը:

8. Անգիր սովորի՛ր բանաստեղծությունը, ձայնագրի՛ր արտասանությունդ և հրապարկի՛ր բլոգումդ։

449) Փորզիր հասկանալ բազմանիշ թվի բաժանումը եռանիշ թվի անկյունաձև եղանակով, և աստղանիշերը փոխարինել համապատասխան թվանշաններվ:

450) Կատարիր բաժանումը և արդյունքը ստուգիր հաշվիչով:

ա)2604:124=21

9728:304=32

բ)45120:141=320

13893:421=33

գ)57500:250=230

24720:240=103

400) Օգտվելով աղյուսակից հռոմեական թվանշաններվ գրված թվերը գրիր հնդկական թվանշաններով:

ա)VII=7, XXXV=35 LXXXIV=84, CL=105, CLX=160, DC=600, CD=600, CXVII=117, MD=1500

բ) VIII=8, XXIV=24, LXXXIV=84, CXL=160, CLXI=161, DXC=610, MCD=1600, CXIX=119, MMD=2500

418) Օգտվելով աղյուսակից նշված թվերը գիրի հռոմեական թվանշաններվ:

ա) 6=VI, 37=XXXVII, 92=XCII, 320=CCCXX, 800=DCCC, 2500=MMD

բ) 15=XV, 36=XXXVI, 53=LIII, 420=CCCCXX, 900=DCCCC, 3100=MMMC

Վարժ 411

Գտիր անհայտ բաղադրիչը: Պատասխանը ստուգիր հաշշվիրչով:

ա) 5697+537=6234

6234-537=5697

321=7486-7165

7486-321=7165

բ) 15874=11231+4643

15874-11231=4643

52036+305=52341

52341-305=52036

Խնդիր 413

ա) Ուղղանկյան պարագիծը 288մմ է: Հաշվիր նրա լայնությունը գիտենալով որ երկարությունը 85մմ է:

Լուծում 

288+14+14=316

316:4=79

79-14=65

Պատասխան 65մմ

բ) Ուղղանկյան պարագիծը 412մմ է: Հաշվիր նրա երկարությունն ու լայնությունը գիտենալով, որ նարնց տարբերությունը 24մմ է:

Լուծում`

412+24+24=460

460:4=115

115-24=91

Պատ.`

լայնություն 91 մմ, երկարություն 115 մմ

Լուծում

412+24+24=460

460:4=115

115-24=91

Պատասխան լայնություն 91 մմ, երկարություն 115 մմ

գ) Ողղանկյան պարագիծը 364մմ է: Հաշվիր նրա մակերեսը գիտենալով, որ երկարություն ու լայնության տարբերությունը 32մմ է:

364+32+32=428

428:4=107

107-32=75

107*75=8025

Պատասխան 8025 մմ2

Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։

Ծիծեռնակը բույն էր շինել մեր սրահի օճորքում։ Ամեն տարի աշնանը գնում էր, գարնանը ետ գալի, ու նրա բունը միշտ կպած էր մեր սրահի օճորքին։

Ե՛վ գարունն էր բացվում, և՛ մեր սրտերն էին բացվում, հենց որ նա իր զվարթ ճիչով հայտնվում էր մեր գյուղում ու մեր կտուրի տակ։

Եվ ի՜նչ քաղցր էր, երբ առավոտները նա ծլվլում էր մեր երդիկին կամ երբ իրիկնապահերին իր ընկերների հետ շարժվում էին մի երկար ձողի վրա ու «կարդում իրիկնաժամը»։

Եվ ահա նորից գարնան հետ վերադարձել էր իր բունը։ Ձու էր ածել, ճուտ էր հանել ու ամբողջ օրը ուրախ ճչալով թռչում, կերակուր էր բերում իր ճուտերին։

Էն իրիկունն էլ, որ ասում եմ, եկավ, կտցում կերակուր բերավ ճուտերի համար։ Ճուտերը ծվծվալով բնից դուրս հանեցին դեղին կտուցները։

Էդ ժամանակ, ինչպես եղավ, նրանցից մինը, գուցե ամենից անզգուշը կամ ամենից սովածը, շտապեց, ավելի դուրս ձգվեց բնից ու ընկավ ներքև։

Մայրը ճչաց ու ցած թռավ ճուտի ետևից։ Բայց հենց էդ վայրկյանին, որտեղից որ է, դուրս պրծավ մեր կատուն, վեր թռցրեց փոքրիկ ճուտը։

— Փի՛շտ, փի՛շտ, — վեր թռանք ամենքս, իսկ ծիծեռնակը սուր ծղրտալով ընկավ կատվի ետևից՝ նրա շուրջը թրթռալով կտցահարելով, բայց չեղավ։ Կատուն փախավ մտավ ամբարի տակը։ Եվ այս ամենն այնպես արագ կատարվեց, որ անկարելի էր մի բան անել։

Ծիծեռնակը դեռ ծղրտալով պտտում էր ամբարի շուրջը, իսկ մենք՝ երեխաներս, մի-մի փայտ առած պտտում էինք ամբարի տակը, մինչև կատուն դուրս եկավ ու փախավ դեպի մարագը, դունչը լիզելով։

Ծիծեռնակը դատարկ կատվին որ տեսավ, մի զիլ ծղրտաց ու թռավ, իջավ դիմացի ծառի ճյուղին։ Այնտեղ լուռ վեր եկան։ Մին էլ տեսանք՝ հանկարծ ցած ընկավ մի քարի կտորի նման։ Վազեցինք, տեսանք՝ մեռած, ընկած է ծառի տակին։

Մի գարնան իրիկուն էր, որ այս դեպքը պատահեց։ Շատ տարիներ են անցել, բայց ես չեմ մոռանում այն գարնան իրիկունը, երբ ես առաջին անգամ իմացա, որ ծիծեռնակի մայրն էլ մայր է, ու սիրտն էլ սիրտ է, ինչպես մերը։

Առաջադրանքներ

1.Կարդա’ պատմվածքը, դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր ընդգծված բառերը։

2.Պատմվածքից դուրս գրիր բառեր, որոնց հականիշները կարող ես գրել, առանց բառարանի օգնության։

3.Բնութագրի՛ր մայր ծիծեռնակին։

4.Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր մայր ծիծեռնակին բնորոշող հատվածը։

5.Ինչպե՞ս կվերնագրեիր պատմվածքը։

6.Ի՞նչ գիտես ծիծառնակների մասին։ Համացանցից կամ այլ տեղեկատվական աղբյուրներից հետաքրքիր տեղեկություններ հայթայթիր ծիծեռնակների մասին։