Տարին սկսել ենք Դանիել Պենակի ստեղծագործությամբ Կարդալ բայը չի սիրում հրամայական ինձ այդքան էլ դուր չեկավ այս ստեղծագործությունը: Այստեղ ես պատում եմ գրել եթե խարադական փայտիկ ունենայ վերնագրով Եթե կախարդական փայտիկ ունենայի: Սա գործնական քերականություն է Գործնական քերականություն ամեն երկուշաբթի մենք անում ենք գործնական քերականություն: Այս ստեղծագործությանից ես շատ բան սովորեցի Ճերմակ օձը: Իսկ սա վերլուծությունն է Ճերմակ օձը. վերլուծություն: Այս ստեղծագործության հեղինակը Ստեփան Զորանն է Չալանկը: Ստեփան Զորյան Ես շատ հավանեցի այս ստեղծագործությունը, այստեղ պատմում է մի շատ մասին որի անունը Չալան է: Սա նույնպես ստեղծագործություն է Կրակի առասպելը։ Վլադիմիր Հուլպաչ այստեղ հերոսներն են կենդանիները թզենին և ամպրոպը: Այս երուշաբթի մենք նույնպես գործնական քերականություն արեցինք Գործնական քերականություն: Այս պատումում ես պատմում եմ թե ինչ էի մտածում միջին դպրոցի մասին Ես ինչ էի մտածում միջին դպրոցի մասին: Սա վերլուծությունն է կիրակի առասպելի մասին :Կրակի առասպելը․ Վերլուծություն:
Month: Սեպտեմբեր 2024
Սեպտեմբեր ամսվա հաշվետվություն. Պատմություն
Պատմությունը
Ի՞նչ է պատմությունը:
Ծանոթացում
Մի ժողովրդի պատմությունը նրա կենսագրությունն է․նախ կարևոր է ծնունդը՝ որտեղ ու երբ է ծնվել, ապա և՝ ամբողջ կյանքը՝ ինչ պայմաններում է այն ընթացել, ինչ դժվարություններ է այդ ժողովուրդը հաղթահարել, մշակույթի ինչ արժեքներ է ստեղծել և այլն։
Մինչ օրս շատերը կարծում են, որ պատմությունը գիտություն է անցյալի
մասին։ Իրականում այդքան էլ այդպես չէ կամ մասամբ է այդպես, քանի որ
պատմությունն այն ամենի մասին է, ինչ տեղի է ունեցել , տեղի է ունենում կամ
կարող է տեղի ունենալ։ Ավելին՝ շատերը պատմությունը պատկերացնում են
որպես անունների և ամսաթվերի ձանձրալի ցուցակ, հեղափոխությունների և
ճակատամարտերի կամ թագավորների, թագուհիների և այլ կառավարիչների
ժամանակավրեպ պատմություններ: Պատմությունը, սակայն, ներառում է
այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են տնտեսությունը, քաղաքականությունը և
սոցիալական փոփոխությունները, բայց պատմում է նաև իրականացած կամ
չիրականացած երազանքների, ստեղծագործության, փիլիսոփայական ու
կրոնական ոգեշնչման մասին:
Ինչո՞ւ ուսումնասիրել պատմությունը
Պատմության իմացությունը նախ կարևոր է սեփական անցյալն իմանալու
համար։ Այն մասնակցում է մեր ինքնության ձևավորմանը, քանի որ պատմում է այն արժեքների մասին, որոնք մենք կիսում ենք: Պատմությունը հնարավորություն է տալիս վերամտածելու անցյալում կատարված սխալները՝ ապագայում դրանց կրկնությունից խուսափելու համար։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են այսօրվա իրադարձությունները ձևավորվում անցյալի
իրադարձությունների հիման վրա:
Առաջադրանք
- Փորձի՛ր մի քանի նախադասությամբ ներկայացնել ՝ ինչու՞ ենք ուսումնասիրում պատմությունը:
Ծանոթացում-Ի՞նչ է պատմական ժամանակագրական սանդղակը:
Հին և հնագույն ժողովուրդների պատմությունը լավ հասկանալոււ համար կարևոր է ճիշտ պատկերացնել պատմության թվականությունները և ժամանակագրությունը։ Պատմական ժամանակը ենթաբաժանվում է տարիների, տասնամյակների, դարերի, հազարամյակների: Ստեղծվել է հատուկ ժամանակագրական սանդղակ, մեկնակետ է համարվում 1 թվականը` Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան տարեթիվը, դրանից առաջ ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է Քրիստոսից առաջ/Ք.ա./, իսկ հետո ընկածը` Քրիստոսից հետո/Ք.հ./: Քրիստոսից առաջ ընկած ժամանակը հաշվարկվում է յուրահատուկ ձևով՝ տարեթվերի նվազման կարգով: Ք. ա. 200 թվականից մինչև 101 թվականը Ք. ա. II դարն է, 100 թվականից մինչև 1 թվականը՝ Ք. ա. I դարը:
Առաջադրանք
- Փորձի՛ր պատասխանել
մեկ դարը—-տարի է
մեկ հազարամյակը—— դար է
մեկ տարին —օր ունի
մեկ օրը ՝—-ժամ
Ծանոթացում
Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը
Մաշտոցյան գրի ստեղծումից հետո հայերեն տառերն օգտագործվել են նաև իբրև թվարժեքներ: Այդ տառ-թվերով են ստեղծվել միջնադարյան Հայաստանի ճշգրիտ գիտություններին վերաբերող բոլոր գրքերը: Հայերեն 36 տառերը գրվել են 9-ական տառ պարունակող 4 շարքով, որոնք համապատասխանորեն նշանակում են միավորներ, տասնավորներ, հայրուրավորներ և հազարավորներ:
ա = 1 ժ = 10 ճ = 100 ռ = 1000
բ = 2 ի = 20 մ = 200 ս = 2000
գ = 3 լ = 30 յ = 300 վ = 3000
դ = 4 խ = 40 ն = 400 տ = 4000
ե = 5 ծ = 50 2 = 500 ր = 5000
զ = 6 կ = 60 ո = 600 ց = 6000
է = 7 հ = 70 չ = 700 ւ (ու) = 7000
ը = 8 ձ = 80 պ = 800 փ = 8000
թ = 9 ղ = 90 ջ = 900 ք = 9000
Այս 36 տառերի զուգորդմամբ կարելի է գրել 1-ից մինչև 9999 բոլոր ամբողջ թվերը, օրինակ. ծա = 51, ռջղ = 1990, քջղթ = 9999: Հետագայում հայկական այբուբենում ավելացված օ տառը նշանակել է 10000: Մեծ թվերի համար հայերենն ունեցել է հատուկ անվանումներ և պայմանանշաններ: Օրինակ, 10000-ն անվանել են բյուր և նշանակել ^, որը դրվելով տառաթվանշանի վրա, այն մեծացրել է 10000 անգամ: Այսպես՝
^ ^ ^ ^
ա = 10000 բ = 20000 ժ = 100000 ք = 90000000
Առաջադրանք
2. Քո ծննդյան տարեթիվը ներկայացրու՛ հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքով:
Անցածի ամրապնդում
Դասարանական առաջադրանքներ
Առաջադրանք 1
Բռնցքամարտի դպրոցական մրցաշարի մրցանակային ֆոնդը կազմում էր 600000 դրամ: Այդ գումարը 7 : 2 : 1 հարաբերություններով պետք է բաժանվեր 1-ին, 2-րդ և 3-րդ տեղեր զբաղեցնողների միջև: Գտիր, թե որքա՞ն գումար հասավ մրցանակային տեղեր զբաղեցնողներին:
7+2+1=10
600000:10=60000
60000:1=60000
60000:2=30000
60000:3=20000
Առաջադրանք 2
Ուղղանկյան ձև ունեցող սահադաշտի պարագիծը 300 մ է: Որոշիր սահադաշտի երկարությունն ու լայնությունը, եթե դրանց հարաբերությունը 7 : 3 է:
7+3=10
300:10=30
Առաջադրանք 3
Ցորենի տեղափոխման համար պահանջվեց 6 մեքենա, որոնցից յուրաքանչյուրի տարողությունը 15/2 տ էր: Նշիր, թե 9/2 տ տարողությամբ քանի՞ մեքենա է պետք նույն բեռը տեղափոխելու համար:
Ավտոբուսը 45 կմ ճանապարհն անցնելու վրա ծախսեց 3 լ բենզին: Գտնել 170 կմ ճանապարհի համար անհրաժեշտ բենզինի ծախսը:
Առաջադրանք 4
5 պոմպ 3 ժամում քաշեցին 1800 մ³ ջուր: Հաշվիր, թե որքա՞ն ջուր կքաշեն 5 այդպիսի պոմպերը 4 ժամում:
Լրացուցիչ առաջադրանքներ
Առաջադրանք 1
360 կգ հումքից ստացվում է 24 կգ ձեթ: Քանի՞ կգ հումքից կստացվի 12 կգ ձեթ:
Առաջադրանք 2
Ավտոբուսը 45 կմ ճանապարհն անցնելու վրա ծախսեց 3 լ բենզին: Գտնել 170 կմ ճանապարհի համար անհրաժեշտ բենզինի ծախսը:
Առաջադրանք 3
Գտիր (125+m)−27 տառային արտահայտության արժեքը, եթե m=58
English
Page. 13 Point c
I `m an actor, not a tennis player.
He`s a film star, not a footballer.
You`re right, Sue Good.
She`s a great teacher.
Page. 13 Point d
He`s from Italy. He isn`t from Italy.
Shes a film star. She isn`t a film star.
Youre the winner. You aren`t the winner.
Im a tennis player. I`m not a tennis player.
Page.13 Point. e
Am I right?
Are you OK?
Is he the winner?
Is it a big hotel?
Հակադարձ համեմատական կախումներ
Տեսություն
Հակադարձ համեմատական մեծություններ
Խնդիր: Երկու գյուղերի միջև հեռավորությունը 240 կմ է: Որոշիր, թե քանի՞ ժամում կարելի է մի գյուղից հասնել մյուս գյուղը, եթե 20 կմ/ժ արագությունը ավելացնել 2 անգամ, 3 անգամ, 4 անգամ:
Լրացրու աղյուսակը:
| Արագությունը, կմ/ժ | 20 | 40 | 60 | 80 |
| Ժամանակը, ժ | 12 | 6 | 4 | 3 |
Նկատենք, որ արագությունը 2 անգամ մեծացնելիս (20 կմ/ժ էր, դարձավ 40 կմ/ժ), ժամանակը կրճատվեց (փոքրացավ) 2 անգամ (12 ժ էր, դարձավ 6 ժ):
Նույն ձևով, արագությունը 3 անգամ մեծացնելիս (20 կմ/ժ էր, դարձավ 60 կմ/ժ), ժամանակը կրճատվեց (փոքրացավ) 3 անգամ (12 ժ էր, դարձավ 4 ժ):
Ուշադրություն
Արագությունը մի քանի անգամ մեծացնելիս, ժամանակը նույնքան անգամ փոքրանում է:
Ասում են, որ արագությունը հակադարձ համեմատական է ժամանակին:
Երկու մեծություններ կոչվում են հակադարձ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս (փոքրացնելիս) մյուսը փոքրանում է (մեծանում է) նույնքան անգամ:
Ուշադրություն
Եթե երկու մեծությունները հակադարձ համեմատական են, ապա նրանց համապատասխան արժեքների արտադրյալները հավասար են:
Ստուգենք այս պնդումը վերևի խնդրի օրինակի վրա:
20⋅12=40⋅6=60⋅4=80⋅3=240
Ուղիղ համեմատականությունը տրվում է բանաձևի միջոցով:
y=k/x բանաձևը կոչվում է հակադարձ համեմատականության բանաձև, որտեղ y-ը և x-ը փոփոխական մեծություններն են, իսկ k-ն՝ հաստատուն է:
k հաստատունը կոչվում է հակադարձ համեմատականության գործակից:
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
1․ Թվարկեք մի քանի հակադարձ համեմատական մեծություններ։
Հերախոսի մեջ ծրագրեր քաշելիս մեր հերախոսի մեջ քիչ տեղ է մնում:
շշի մեջ ջուր լցնելիս մեր շշի մեջ եղած տեղը սպառվում է:
2․ Պարզիր, թե արդյո՞ք բրիգադում աշխատող բանվորների թվի և աշխատանքի վրա ծախսած ժամանակի միջև կախվածությունը ուղիղ համեմատական է, հակադարձ համեմատական է, կամ համեմատական չէ:
Հակադարձ համեմատական է:
3․ Մի քանի միատեսակ գրիչների համար վճարել են 1600 դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել նույն տեսակի գրիչնեչի համար, եթե նրանք
ա) 3 անգամ շատ են
4800 դրամ
բ) 2 անգամ քիչ են
800 դրամ
գ) 5 անգամ քիչ են
320 դրամ
դ) 5 անգամ շատ են
8000 դրամ
4․ x-ը և y-ը հակադարձ համեմատական մեծություններ են, որոնք տրված են y=k/x բանաձևով։ Գտնել y-ի արժեքները, եթե k=800։
| x | 4 | 10 | 16 | 40 | 100 | 200 | 400 |
| y | 400 | 80 | 50 | 20 | 8 | 4 | 2 |
5. 1 մ երկարությամբ լարի զանգվածը 86 գ է։ Հածվելնայդ լարի կտորի զանգվածը, եթե լարի երկարությունը՝
ա) 5 մ 430-գ
բ) 5/2
գ) 7 մ
դ) 3/2 մ
Կրակի առասպելը․ Վերլուծություն
Պատմվախքը պատմում է այն բանի մասին որ մի օր Հնդկաստանում շատ ուժեղ ամպրոպ և կայծակ է լինում: Մի թզենի է լինում, այդ թզենին դիմանում է ցրտին, ամպրոպը տեսնում է և չի դիմանում չղայնանում է թզենու վրա բայց միևնույն է թզենին վառվում է և իր երգն է երգում: Կենդանիները ուզում էին վառվող թզենուն բերել և տաքանալ, ոչ մեկ չկարողացավ բերել, մենակ սարդը կարողացավ բերել թզենու վառվող մի ճյուղ: Սարդը ասաց որ պետք է խնամել վառվող թզենուն որ չհանգչի: Այդպես խնամելով շարունակ տարիներ կենդանիները մնացին տաք: Այս պատմվացքը պատմում է թզենու ամպրոպի կենդանիների և կայծակի մասին և որ պետք է բարի լինեք և ինչ էլ լինի հասնենք մեր երազանքների և նպատակներին:
Ես ինչ էի մտածում միջին դպրոցի մասին
Բարև ձեզ, ես Ագապեն եմ: Ես փոքր ժամանակ մտածում էի որ միջին դպրոցում կմոլորվեմ և չեմ կարողանա իմ դասընկերներին գտնել, բայց այդպես չէ, ես այս քսան օրում հասցրել Էմ ծանոթանալ դպրոցի հետ: Երբ ես փոքր էի մտածում էի որ միջին դպրոցը ինձ դու չի գալու, բայց ես արդեն իմ կարծիքը փոխել եմ, միջին դպրոցը ինձ ավելի շատ է դուր գալիս քան կրտսեր դպրոցը: Ես այստեղ ինձ ավելի ազատ եմ զգում: Ես մտածում էի որ մեր պարի դասատուն աղջիկ է, բայց սխալվեցի: Ես մտածում էի որ մենք մեր դասարանն ենք ունենալու, բայց այստեղ մենք ենք գնում ուսուցիչների դասարան: Ես շատ կուզենամ որ մենք մեր դասարանն ունենանք:
Մաթեմատիկա. ուղիղ համեմատականություն
Առաջադրանքներ
1․ Թվարկել մի քանի մեծություններ, որոնք ուղիղ համեմատական են։
1 կգ ծիրանը արժե 700 դրամ
2 կգ ծիրանը արժե 1400 դրամ
2․ Ներքևի աղյուսակում x-ը և y-ը ուղիղ համեմատական մեծություններ են, որոնք տրված են y=kx բանաձևով։ Լրացնել y-ի արժենքները , եթե k=4։2․
| x | 1 | 2 | 5 | 16 |  1/3 | 2/5 |
| y | 4 | 8 | 20 | 64 | 4/3 | 8/5 |
3․ Հետևյալ մեծություններից, որոնք են ուղիղի համեմատական
ա) Անցած ճանածարհը և արագությունը, եթե ժամանակը հաստատուն է։
բ) Եռանկյան կողմը և պարագիծը
գ) Մարդու տարիքը և հասակը
4. Աղյուսակում բերված մեծությունները ուղիղ համեմատական են:
Լրացրու դատարկ վանդակները:
| Զանգված (կգ) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Գին (դրամ) | 200 | 400 | 600 | 800 | 1000 |
Հայկական լեռնաշխարհ
Հայկական լեռնաշխարհը՝ հայերի հայրենիքը։ Աշխարհագրական այն տարածքը,որտեղ կազմավորվել և իր պատմական ուղին է անցել հայ ժողովուրդը, կոչվում է Հայկական լեռնաշխարհ։ Հարևան երկրներից՝ Փոքրասիական բարձրավանդակից ու Իրանական լեռնաշխարհից բարձրադիր լինելու պատճառով գերմանացի արևելագետներն այն անվանել են «լեռնային կղզի»: Լեռնաշխարհն ունի ծովի մակերևույթից 1500-1800 մետր միջին բարձրություն։ Ընդհանուր տարածքը մոտ 400 000 քառ. կմ է։ Նրա սահմաններ են՝ հյուսիսից Կուր գետը, հարավից Հայկական Տավրոս լեռնաշղթան ու Միջագետքը, արևելքից ՝ Կասպից ծովը և Ուրմիա լիճ, արևմուտքից՝ Անատոլիական բարձրավանդակ (Փոքրասիական բարձրավանդակ)։
Լեռները և դաշտերը
Հայկական լեռնաշխարհի զգալի մասը հրաբխային ծագում ունի։ Նշանավոր են Մասիս (Արարատը, 5165 մ), Արագած (4096 մ), Սիփան, Թոնդրակ և Նեմրութ լեռները ։ Հայկական լեռնաշխարհի դաշտերը, որոնցից հատկապես նշանավոր են Մուշի, Կարինի և Արարատյան դաշտերը։
Գետերը և լճերը
Հայկական լեռնաշխարհը հարավ-արևմտյան Ասիայի գլխավոր գետերի ջրբաժանն է։ Այստեղից սկիզբ են առնում խոշոր գետեր, որոնցից հատկապես նշանավոր են Տիգրիսը, Եփրատը, Ճորոխը, Արաքսն ու Կուրը, որոնք թափվում են Սև ու Կասպից ծովեր և Պարսից ծոց։
Հայկական լեռնաշխարհը հարուստ է նաև մեծ ու փոքր լճերով։ Իրենց
մեծությամբ և նշանակությամբ առանձնանում են Ուրմիո (Կապուտան), Վանա
(Բզնունյաց) և Սևանա (Գեղամա) լճերը։
Դասդ էլ ավելի պատկերավոր հասկանալու համար կարող ես դիտել՝ տեսանյութը։
Օժանդակ գրականություն ՝ պատմություն / էջ 6-13/
Առաջադրանք 1. Ի՞նչ է քեզ համար «Հայրենիք»-ը (մի քանի նախադասությամբ գրիր): Ընտրի՛ր 3 աֆորիզմ և հիմնավորի՛ր։
Ընտրի՛ր հետևյալ աֆորիզմներից
Առաջադրանք 2.
Հայկական լեռնաշխարհի բուսական և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների նկարներով, փոքրիկ կամ սահիկաշարպրեզենտացիա/: Հայկական լեռնաշխարհում բնակվող, որ կենդանիներն են գրանցված Կարմիր գրքում, պատմիր նրանց մասին:
Ագապե Ավագյան 