Ամիսներով ապրում է առանց ջուր, բայց կակտուս չի։ Բազմանում է սպորերով, բայց սունկը չի։ Սակայն ի՞նչ է դա։ Ճիշտ պատասխանն է՝ մամուռը։ Ծառերի վրա, քարերի վրա և սակայն ամեն տեղ կարելի է տեսնել մամուռ, նույնիսկ երբ եղանակը շատ անբարենպաստ է։ Կարծում եմ լսած կլինեք, որ անտառում ճամփորդները մամուռը օգնագործում են որպես կողմնացույց։ Այն աճում է ծառերի վրա, հյուսիսային կողմում։ Սակայն կա մեկ հարց, ինչպե՞ս է մամուռը հայտնվել ծառի վրա, և ինչպես է այն ապրում կեղևի վրա, առանց բերրի հողի։ Այն մամուռին պետք չէ, քանի որ այն ամնեաանքմահաճ բույսն է։ Նույնիսկ ամենացուրտ ձմռանը, երբ ծառերը մերկ են, կարելի է հանդիպել փոքրիկ մամուռներ, չսարչող աղբյուրների մոտ։ Գետնի տակից գալիս է մաքուր աղբյուրի ջուր, որը մի փոքր տաք է օդից։ Այդքանը ավելի քան բավական է մամուռի համար։ Իսկ երբ արդեն ձյունը հալվի և տաք օրերը վերադառնան, մամուռը կսկսի նորից աճել և ապրե։ Մամուռը աշխարհի ամենափոքր բույսն է։ Իր տերևները տեսնելու համար անհրաժեշտ է մանրադիտակ։ Իսկ արմատները տեսնելը անհնար է նույնիսկ ամենախոշորեցնող մանրադիտակով, քանի որ այն չունի արմատ։ Այդ պատճառով ել, իրենք կարող են աճել և բազմանալ ամենուր։ Ծառերի վրա, քարերի վրա, անտառի վառված մասերի վրա ու նունիսկ տների պատերի և կտուրները վրա։ Իրենց աճման համար, անհրաժեշտ է ընդհամենը մի փոքր լույս, որը կա նույնիսկ ամենախիտ անտառներում։ Մամուռը շատ ջուր է սիրում, բայց այն կարող է դիմանալ առանց ջրի, բավականին երկար ժամանակ։ Չորանալու դեպքում իրենց տերևները փակվում են, կարելի է կարծել, որ մամուռները մահանում են,բայց երբ մի փոքր անձրև գա, այն միանգամից կվերականգնվի։
Ագապե Ավագյան 