Ագապե Ավագյան

Կար չկար մի փոքրիկ արջ կար, նա մենակ էր ապրում անտառում: Նա միշտ մենակ էր նշում էր նոր տարին և մի օր նա ընկերանում է գայլի հետ: Նոր տարին նրանք իրար հետ են նշում անտառում և նրանք իրար հետ ամենա լավ ընկարներն են լինում:

Խնդիր 373

Երեք իրար հաջորդող թվերի գումարը 183 է: Որո՞նք են այդ թվերը:

Լուծում

180:3=60

60+61+62=183

Պատասխան 60 61 62

Խնդիր 375

Ա) Տպարանում գրքի շապիկը թաղանթապատող հաստոցը 10 րոպեում թաղանթապատում է 240 շապիկ: Քանի՞ շապիկ կթաղանթապատի այդ հաստոցը 2 ժամում:

Լուծում

2×60=120 րոպե

(120:10)x2400=2880 շապիկ

Պատասխան 2880 շապիկ

Ա) Արտադրամասում կաթը շշերի մեջ լցնող հաստոցը 5 րոպեում լցնում է 45 շիշ: Քանի՞ րոպեում այն կլցնի 450 շիշը:

Լուծում

45:5=9

450:9=50ր

Պատասխան 50ր

Խնդիր 376

Ա) Բնակարանի վերանորոգման համար վճարելով 117000 դրամ գնեցին 2 տ գաջ և 3 տ ցեմենտ: Ի՞նչ արժե 1 տ գաջը, եթե 1 տ ցեմենտն արժե 25000 դրամ:

Լուծում

3×25000=75000 դրամ

117000-75000դր=42000 դրամ

42000:2=21000 դրամ

Պատասխան  21000

Բ) 3 կգ գամ գնելու համար վարպետը վճարել է 2400 դրամ: Որքա՞ն արժե 15 գամը, եթե 40 հատ գամի զանգվածը 1 կգ է:

Լուծում

2400:3=800 դրամ

800:40=20 դրամ

15×20=300 դրամ

Պատասխան 300 դրամ

Վարժ 364

Հետևելով Անիի օրինակին գտիր անհայտ բաժանելին:

Ա) 9688:7=1384

17986:23=782

Բ) 3700=14800:4

3000=36000:12

Գ) 42500:5=8500

2560=81920:32

Վարժ 366

Հաշվիր արտահայտության արժեքը:

Բ) 10000-(2012+6420)-(3580-2012)=0

Վարժ 347

Հետևելով Անիի օրինակին գտիր անհայտ արտադրիը:

Ա) 1477×5=7385

70×108=7560

32×241=7712

Բ) 3715=5×743

2460=3×820

5082=121×42

Վարժ 349

Հաշվիր արտահայտության արժեքը:

Ա) 32x(324-216)+5166:(5423-5381)=3597

Բ) 44x(852+448)-(22313:53-421)x612=57200

Վարժ 351

Լրացրու աղյուսակը:

a	b	axb	a:b	a+b	a-b
600	300	180000	2	900	300
1000	50	50000	20	1050	950

Վարժ 345

Փորձիր չորս հատ 3-ով և թվաբանական որոշ գործողություններով ստանալ 1-ից մինչև 6 թվերը: Կարող ես օգտագործել նեև փակագծեր:

1=(3:3+3)-3

2=(3:3)+(3:3)

3=(3+3+3):3

4=(3×3+3):3

5=(3-3:3)+3

6=3-3+3+3

Վարժ 314

Կատարիր բազմապատկումը և արդյոք ստուգիր բաժանումեվ:

Ա) 853×8=6824

6824:8=853

583×20=11660

11660:20=583

715×32=22880

22880:32=715

642×210=134820

134820:210=642

Բ) 723×6=4338

4338:6=723

126×90=11340

11340:90=126

811×65=52715

52715:65=811

621×920=571320

571320:920=621

Վարժ 315

Բաժնումով ստուգիր ճիշտ է արդյոք կատարվել բազմապատկումը:

Ա) 555×9=4995 

4995:9=555

525×70=36750

36750:70=525

815×37=30155

30155:37=815

Բ) 926×7=6482

6482:7=926

715×40=28600

28600:40=715

624×42=26208

26208:42=624

Վարժ 317

Կատարիր գործողությունները:

Ա) 24օր-18ժ=23օր 24ժ-18ժ=23օր 6ժ

12ժ-25ր=11ժ 60ր-25ր=11ժ 35ր

7ր-45վ=6ր 60վ-45վ=6ր 15վ

8օր 12ժ-22ժ=7օր 36ժ-22ժ=7օր 14ժ

Բ 12տարի-6ամիս=11տարի 12ամիս-6ամիս=11տարի 6ամիս

6դար-28տարի=5դար 100տարի-28տարի=5դար 72տարի

5ժ 12ր-52ր=4ժ 72ր-52ր=4ժ 20ր

5տարի 2ամիս-8ամիս=4տարի 14ամիս-8ամիս=4տարի 6ամիս

Զմրուխտ  գարունն  էր  հյուր  եկել  բնությանը:  Այգում  ու  անտառներում քաղցրահնչյուն  երգում  էին  թռչունները:  Արևը  իր  ջերմ  ժպիտով  ողջունում  էր  նորաբաց  բողբոջներին:  Բնությունը  զարթոնք  էր  ապրում: Ծեր  այգեպանն  իր  այգում  մի  փոքրիկ  եղևնի  տնկեց՝  հազիվ  մեկ եղևնի: Եղևնին  նման  էր  կանաչ  հանդերձ  հագած,  շփոթված  երեխայի:  Արևի  շողերը  հազիվ  էին  հասնում  նրան:  Մի  մեծ,  հզոր  բարդի  իր  ճյուղերով  փակել  էր  արեվի  ճանապարհը: Եղևնին  տխրում  էր  արևի  կարոտից: Նա  բարձրահասակ  բարդու  ստվերի  տակ  իրեն  զգում  էր  խեղճ  ու  անօգնական:

Մի  օր  էլ  փոքրիկ  եղևնին  չդիմացավ  ու  սկսեց  բարձրաձայն  արտասվել:  Հպարտ  բարդին  լսեց  նրա  լացի  ձայնը  ու  հարցրեց.

-Ինչո՞ւ  ես  լաց  լինում,  այգեպանը  լացկաններին  չի  սիրում:

-Ես  լացկան  չեմ,  բայց  արևի  շողերը  ինձ  չեն  հասնում  եվ  ես  վախենում եմ,  որ  միշտ  փոքրիկ  կմնամ:  Իսկ  ես  այնքա ՜ն  եմ  ուզում  մեծանալ,  գեղեցիկ  ծառ  դառնալ,-ասաց  փոքրիկ  եղևնին:

Բարդին  արհամարհանքով  վերևից  քմծիծաղ  տվեց.

-Մի  քեզ  նայի՛ր, քո  թույլ  ճյուղերին:  Դու  չես  կարող  մեծանալ: Իսկ  հիմա  ինձ  նայի՛ր:  Տե՛ս,  թե  որքան  հզոր  եմ  ու  ուժեղ:  Եվ  այնքան  պիտի  բարձրանամ,  որ  ճյուղերս  երկինք  հասցնեմ:

Փոքրիկ  եղևնին  ավելի  կծկվեց  ու  ինքնամփոփ  դարձավ: Այդպես  անցավ  գարունը  և  եկավ  շոգ  ամառը:  Բարդու  սաղարթն  ավելի  փարթամացավ:  Արևի   ճառագայթները  չէին  կարողանում  ճեղքել  նրա  հզոր  ճյուղերը,  որպեսզի  հասնեն  եղևնուն:  Իսկ  փոքրիկ  եղևնին  այնքա՜ն  էր  ուզում  աճել  ու  մեծանալ:

Եղևնին  կրկին  սկսեց  կամացուկ  հեծկլտալ:  Անպատկառ  բարդին  շրջվեց  և  գոռաց  նրա  վրա.

-Ի՞նչ  ես  նորից  նվնվում:

Եղևնին  լացակումած  շշնջաց.

-Խնդրում  եմ, խղճա՛  ինձ, մի  քիչ  բացի՛ր  ճյուղերդ: Թող  արևը  ինձ  էլ  հասնի:

-Այդ  էր  պակաս, որ  քեզ  նման  խղճուկի  համար  նեղացնեմ  իմ  ճյուղերին,-հոխորտաց  բարդին:

Փոքրիկ  եղևնին  ձայնը  կտրեց: Ամառն  էլ  անցավ  ու  եկավ  ոսկեհեր  աշունը: Բարդին  աշնանային  զգեստ  հագավ: Նրա  կանաչ-դեղին  տերևները  անհոգ  խաղում  էին  իրար  հետ: Բայց  ահա  խոր  աշնան  անսիրտ  քամին  պոկոտեց  բարդու  տերևներն  ու  ցաքուցրիվ  շպրտեց  դեսուդեն: Բարդին  լրիվ  մերկացավ  ու  սկսեց  դողալ:  Ալեհեր  ձմեռն  իր  ցուրտ  շնչով  սառեցրեց  ողջ  բնությունը: Բարդին  սարսռաց  ցրտից  ու  նրա  բնին  արցունքի  սառած  բյուրեղներ  երևացին: Բարդին  նայեց  փոքրիկ  եղևնուն, որ  դեռ  կանաչ  էր  ու  չէր  մրսում:

-Խնդրում  եմ, գրկի՛ր  իմ  բունը, թե  չէ  ես  կմեռնեմ  ցրտից,-հուսահատ  աղերսեց  բարդին:

-Երբ  ես   լալիս  էի, դու  ինձ  չէիր  օգնում: Երբ  ես  խնդրում  էի, դու  չէիր  լսում  իմ  ձայնը: Բայց  ես  կօգնեմ  քեզ:  Չէ՞  որ  մենք  բոլորս  մեր  մայր  բնության  զավակներն  ենք,-ասաց  եղևնին:

Փոքրիկ  եղևնու  բարի  սիրտը  լցվեց  խղճահարությամբ  և  նա  իր  մատղաշ, կանաչ  ճյուղերով  փաթաթվեց  ու  գրկեց  բարդու  սառած  բունը:

Առաջադրանքներ

1 Բացատրիր ընդգծված բառերը։

հանդերձ -հագուստ ,զգեստ

սաղարթն-տերև

հոխորտաց-սպառնալ

․ 2․Բնութագրի՛ր եղևնուն։

3․․ Հեքիաթից դուրս գրիր բարդուն բնորոշող արտահայտությունները։

4․ Տեքստից առանձնացրու բառակապակցությունները և դրանից երեքը գործածիր նախադասություններում։

4․ Նշված նախադասությունից դուրս գրիր հատկանիշ ցույց տվող բառերը։

Փոքրիկ  եղևնու  բարի  սիրտը  լցվեց  խղճահարությամբ  և  նա  իր  մատղաշ, կանաչ  ճյուղերով  փաթաթվեց  ու  գրկեց  բարդու  սառած  բունը:

5․ Հեքիաթից դուրս գրիր մեկական պատմողական և հարցական  նախադասություն։

6․ Համառոտիր նախադասությունները՝ թողնելով միայն գլխավոր անդամները։

Այգում  ու  անտառներում քաղցրահնչյուն  երգում  էին  թռչունները:

Արևը  իր  ջերմ  ժպիտով  ողջունում  էր  նորաբաց  բողբոջներին:

Բայց  ահա  խոր  աշնան  անսիրտ  քամին  պոկոտեց  բարդու  տերևներն  ու  ցաքուցրիվ  շպրտեց  դեսուդեն:

Ըստ հին ու շատ հայտնի լեգենդի՝ մի օր

հրաշք անտառներում ծնվեցին երեք մայրի։ Մայրիները, ինչպես հայտնի է, շատ դանդաղ են աճում, այնպես որ մեր երեք ծառերը բավականին երկար ժամանակ ունեին մտածելու կյանքի և մահվան, մարդկանց ու բնության մասին։ Նրանք տեսան, թե ինչպես Լիբանան եկան Սողոմոն արքայի մարդիկ, և թե ինչպես հետո ասորացիների հետ մարտերում ողջ երկիրը ողողվեց արյան գետերով։ Նրանք մոտիկից տեսան անգամ իրենց երդվյալ թշնամիներին` Եղիա մարգարեին և Իզաբելին: Նրանց ժամանակ էր, որ ստեղծվեց այբուբենը: Ու նրանք անընդհատ զարմանում էին` տեսնելով, թե ինչպես են գույնզգույն կտորներով բարձված քարավաններն անցնում իրենց կողքով: Եվ մի գեղեցիկ օր նրանք որոշեցին խոսել ապագայի մասին.
-Այս ամենից հետո, ինչ ինձ բախտ վիճակվեց տեսնել,- ասաց առաջինը,- ես կուզեի դառնալ գահ, որին կնստեր աշխարհի ամենազորեղ թագավորը:
— Իսկ ես կուզեի դառնալ ինչ-որ բանի մի մասնիկը, ինչը հավետ կվերածեր Չարը Բարու, -ասաց երկրորդը:
— Ինչ վերաբերում է ինձ,- ասաց երրորդը,- ես երազում եմ, որ մարդիկ, ամեն անգամ նայելով ինձ, հիշեին Աստծուն:
Այդպես անցան երկար ու ձիգ տարիներ, և վերջապես, անտառում հայտնվեցին փայտահատները: Նրանք կտրեցին ծառերն ու տարան: Ամեն մի ծառն ուներ իր նվիրական երազանքը, բայց իրականությունը երբեք չի հարցնում, թե ինչ ենք երազում: Առաջին ծառից փարախ կառուցեցին, իսկ մնացորդներով` մսուր: Երկրորդից` կոպիտ, գյուղական աթոռներ ու սեղան սարքեցին, որոնք հետո ծախեցին կահույքավաճառին: Երրորդի գերանները վաճառել չհաջողվեց: Դրանցից տախտակներ սղոցեցին և դրեցին մեծ քաղաքի պահեստներից մեկում:
Միշտ տրտնջում էին երեք ծառերը. «Մեր փայտն այնքան լավն էր, բայց ոչ ոք չկարողացավ ինչպես հարկն է օգտագործել այն»: Ժամանակն անցնում էր, և մի անգամ ամուսնական մի զույգ գիշերելու տեղ չգտնելով, որոշեց մտնել ու գիշերը լուսացնել այն փարախում, որը կառուցված էր առաջին ծառի տախտակներից: Կինը հղի էր և հենց փարախում նա այդ գիշեր տղա ունեցավ, որին դրեց մսուրում, փափուկ դեզի վրա: Եվ այդ պահին առաջին ծառը հասկացավ, որ իր երազանքն իրականացավ. նա այդ գիշեր պահել էր Աշխարհի ամենակարող Թագավորին: Մի քանի տարի անց գյուղական մի սովորական խրճիթում մարդիկ հացի նստեցին հենց այն սեղանի շուրջ, որը պատրաստված էր երկրորդ ծառի փայտերից: Մինչ ընթրիքը կսկսեին, նրանցից մեկը օրհնեց սեղանին դրված հացն ու գինին: Եվ երկրորդ ծառն անմիջապես հասկացավ, որ ոչ սովորական այս ընթրիքին ինքը Մարդու և Աստվածայինի կապի ականատեսը դարձավ: Հաջորդ առավոտյան երրորդ ծառի տախտակներից խաչ սարքեցին: Մի քանի ժամ անց մի տանջված ու արյունոտված տղամարդու բերեցին և խաչեցին: Երրորդ ծառը սարսափեց իր ճակատագրից և անիծեց իր դաժան բախտը: Սակայն չէր անցել երեք օր, երբ նա հասկացավ իրեն բաժին ընկած ճակատագիրը: Մարդը, որ մեխված էր այդ խաչին, դարձավ Երկրի Լուսատուն: Իսկ իր փայտից պատրաստված խաչը տանջանքների գործիքից վերափոխվեց հաղթանակի և հավատի խորհրդանիշի:

Առաջադրանքներ

1.  Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը և բացատրի՛ր:

Լիբաբան-երկիր

2. Ինչպիսի՞ ծառեր են մայրիները.

ա. պատմվածքում ներկայացված տեղեկությունների համաձայն

Մայրիները շատ դանդաղ են աճում:

բ. բնագիտական տեղեկությունների համաձայն

Մայրենիների բարձրությունը 25-50 մ է իսկ մայրենու բաց կանաչի մինչև արծաթագույն ասեղնատերևները երկար են՝ 25-50 մմ:

3. Ինչի՞ մասին էին երազում ծառերը:

Առաջինը ասաց,— ես կուզեի դառնալ գահ, որին կնստեր աշխարհի ամենազորեղ թագավորը:
Երկրորդը ասաց— Իսկ ես կուզեի դառնալ ինչ-որ բանի մի մասնիկը, ինչը հավետ կվերածեր Չարը Բարու:

Երրորդը ասաց,- ես երազում եմ, որ մարդիկ, ամեն անգամ նայելով ինձ, հիշեին Աստծուն:

4. Պատմվածքից առանձնացրու՝ քո կարծիքով, երեք ամենակարևոր մտքերը և գրավոր մեկաբանի՛ր:

Ինչ որ բանի մի մասնիկը հավետ

5. Մեկ նախադասությամբ պատմվածքին նոր ավարտ հորինի՛ր:

Երեք մարիները տխուր են որովհետև նրանք ուզում են դառնալ

Առաջինը ասաց ես ուզում եմ դառնալ Ա տառը:

Երկրորդը ասաց ես ուզում եմ դառնալ Բ տառը:

Երրոդը ասաց ես ուզում եմ դառնալ Գ տառը:

6. Ո՞րն է այս պատմվածքի հիմնական գաղափարը:

Լրացուցիչ

1. Ընկերներիդ կամ ընտանիքիդ անդմաների հետ դերերով կարդացեք ու ձայնագեք պատումը:

2. Համապատասխան երաժշտության և ձայնագրության համադրությամբ ռադիոթատրոն պատրաստիր:

3. Պատրաստած նյութը հրապարակիր քո բլոգում: